Hương Lan

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Hương Lan
Huong Lan cropped.JPG
Thông tin nghệ sĩ
Tên khai sinh Trần Ngọc Ánh
Sinh 9 tháng 5, 1956 (60 tuổi)
Sài Gòn, Việt Nam
Thể loại Cải Lương, Nhạc Tình Ca Quê Hương, Nhạc Trữ Tình

Hương Lan (sinh năm 1956) là một nữ ca sĩ người Việt nổi danh ở hải ngoại lẫn quốc nội. Bà được đánh giá là một giọng hát bền bỉ với thời trẻ là dòng nhạc vàng, nhạc cổ truyền và từng là giọng ca trụ cột cho trung tâm Thúy Nga.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Bà tên thật là Trần Thị Ngọc Ánh, sinh ngày 9 tháng 5 năm 1956 tại Sài Gòn, là con cả trong một gia đình có 5 người con.[cần dẫn nguồn] Thân phụ của bà là nghệ sĩ Hữu Phước, một nghệ sĩ cải lương nổi tiếng ở miền Nam Việt Nam thập niên 1960. Dưới sự giáo dục của thân phụ, bà khởi nghiệp ca hát bằng thể loại vọng cổ. Năm 1961, thân phụ bà đã đưa bà lên sân khấu và cùng diễn trong vở cải lương Thiếu phụ Nam Xương, khi chỉ mới 5 tuổi. Nghệ danh Hương Lan của bà được ghép từ chữ Hương trong Thanh Hương và chữ Lan trong Út Bạch Lan, nghệ danh của hai nghệ sĩ thân thiết với gia đình.[1]

Khởi đầu sự nghiệp với tân nhạc[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1966, bà khởi đầu sự nghiệp hát tân nhạc dưới sự dìu dắt của nhạc sĩ Trúc Phương. Nhiều bài tân nhạc do bà trình diễn đơn hoặc song ca với các danh cá khác được phát trên đài phát thanh hoặc thu âm trên các đĩa nhựa. Ca khúc tiêu biểu của bà là Ai ra xứ Huế của Duy Khánh nhận nhiều sự chú ý và mến mộ bởi chất giọng ngọt ngào và thanh khiết. Bà được hầu hết các nhật báo cũng như tạp chí ở Sài Gòn lúc bấy giờ mệnh danh là "thần đồng".[2]

Từ cuối năm 1974, nhạc sĩ Ngọc Chánh đã có những cuộc thương thảo nhằm thực hiện tuyển tập thu băng đầu tiên mang tên "Tiếng hát Hương Lan", trong bộ băng nhạc nổi tiếng Shotguns nổi tiếng thời bấy giờ. Tuy nhiên, dự án này không thể thực hiện do thời cuộc đầu năm 1975.

Trở thành đào chánh cải lương[sửa | sửa mã nguồn]

Đầu năm 1975, bà cùng cha được mời về diễn cải lương và tuồng cổ với đoàn Kim Chung.[3] Thời gian này, bà thường diễn chung với một kép hát trẻ lừng danh thập niên 1970 với nghệ danh Chí Tâm. Chỉ trong một thời gian ngắn, cặp đôi Chí Tâm - Hương Lan là một trong những cặp diễn thu hút khán giả nhất ở Sài Gòn với các vở diễn "Hán đế biệt Chiêu Quân", "Cây sầu riêng trổ bông", "Nắng thu về ngõ trúc"…

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, bà vẫn tiếp tục sự nghiệp ca hát trong đoàn cải lương Văn Công với các vở Tình yêu và Bạo chúa, Cây sầu riêng trổ bông, v.v. Tháng 12 năm 1975, bà lập gia đình với nghệ sĩ Chí Tâm, khi mới 20 tuổi. Năm 1977, bà sinh hạ người con trai đầu, đặt tên là Bảo Nhi.

Vang danh trong cộng đồng hải ngoại[sửa | sửa mã nguồn]

Trước đó, thân phụ bà, do có quốc tịch Pháp từ trước, nên đã sang Pháp định cư theo diện "hồi hương" sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975. Tháng 2 năm 1978, bà cùng chồng và người con trai được thân phụ bảo lãnh xuất ngoại định cư tại Pháp. Khi đó bà đang mang thai người con trai thứ hai.

Thời gian đầu ở Pháp, bà cùng chồng và 2 con trai cư ngụ tại Saint Tolomon, ngoại ô thủ đô Paris. Cuộc sống chật vật, dù mới sinh hạ người con trai thứ 2, bà phải đi làm thuê ở nhà hàng kiếm sống, vừa hỗ trợ chồng có thể học riếng Pháp và học nghề. Sang năm 1979, chồng bà may mắn xin được việc làm ở công ty Alcatel Thompson, một liên danh sản xuất bản mạch điện tử, nhờ đó cuộc sống gia đình cũng đỡ đần phần nào. Gia đình bà sau đó dọn về quận 13 ở Paris.

Hoạt động nghệ thuật của hai ông bà bấy giờ chỉ giới hạn khi thỉnh thoảng đi hát trong các buổi lễ của cộng đồng Việt Nam tại Pháp. Thời gian này, giữa hai người bắt đầu nảy sinh những rạn nứt và mâu thuẫn. Năm 1982, bà ly dị và dẫn hai con trai sang Mỹ.[3].

Tại Mỹ, bà tham gia sinh hoạt văn nghệ trong cộng đồng người Việt. Năm 1983, Trung tâm Thúy Nga mời bà tham gia thu âm và ghi hình cho tuyển tập chương trình Paris By Night, bà tham gia biểu diễn với 2 nhạc phẩm "Muộn màng" (tác giả: Tấn Phát, song ca với Tấn Phát) và "Trên đỉnh mùa đông" (tác giả: Trần Thiện Thanh). Sau khi chương trình được phát hành dưới dạng băng VHS, đã nhanh chóng phổ biến trong cộng đồng người Việt tại hải ngoại. Cũng nhờ đó, bà có sự thành công trở lại trong cộng đồng người Việt tại hải ngoại.

Trong những năm sau đó, bà trở một trong những giọng ca trụ cột của Trung tâm Thúy Nga. Bên cạnh đó, bà cũng biểu diễn và thu âm cho một số chương trình âm nhạc khác, được cộng đồng người Việt hoan nghênh. Thập niên 1980 từng được mệnh danh là "thập niên của Huơng Lan", khi bà liên tiếp thành công trên cả 2 lĩnh vực tân nhạc lẫn cổ nhạc. Cặp song ca Tuấn Vũ – Hương Lan cũng được xem là cặp song ca lừng danh trong thị trường âm nhạc hải ngoại cuối thập niên 1980 và đầu thập niên 1990.

Phụng sự cho nghệ thuật của quê hương[sửa | sửa mã nguồn]

Trong một số bài phỏng vấn, Hương Lan vẫn thường cho biết rằng cuộc đời bà chỉ phụng sự cho nghệ thuật và mơ ước của cô là được trở về hát trên chính quê hương của mình. Năm 1994, lần đầu tiên bà trở về Việt Nam cùng với những nghệ sĩ hải ngoại Quốc Anh, Đức Huy và Thảo My. Hai năm sau, cô được phép trình diễn trước khán giả tại Việt Nam nhờ ở "thiện chí phục vụ khán giả và niềm ước mơ tầm thường của mình" được nhận biết.

Tháng 5 năm 2009, Hương Lan tổ chức liveshow của mình tại Việt Nam với tên: "Ơn đời một khúc dân ca"[4]. Tuy có nhiều trục trặc về khâu dàn dựng, cả Hương Lan và khán giả đều không vừa ý với cách làm việc của ông bầu Hữu Lộc và sự cố về tiền thù lao của công ty Nụ cười mới, nhưng liveshow đã kết thúc tốt đẹp và thu hút đông đảo khán giả với giá vé mức cao nhất lên đến 1,5 triệu đồng/vé.[4]

Hiện nay, tuy tuổi đời đã cao nhưng bà vẫn hoạt động tích cực, tiếng hát của Hương Lan vẫn có sức sống vượt thời gian trong lòng thính giả.

Đời tư[sửa | sửa mã nguồn]

Bà lập gia đình lần đầu vào cuối năm 1975 với người bạn diễn Chí Tâm. Tuy nhiên đến năm 1982, hai người ly dị khi đang định cư ở Pháp. Hai người có với nhau 2 con trai.

Đầu năm 1986, trong buổi tiệc mừng sinh nhật của ca sĩ Elvis Phương, bà gặp ông Đặng Quốc Toàn, một kỹ sư cơ khí hàng không. Hai người nảy sinh tình cảm và chính thức đi đến hôn nhân vào năm 1988. Ông Toàn có 3 người con riêng trước khi về sống với bà.

Bà được nghệ sĩ Hoài Linh xem như chị ruột vì từng đã dìu dắt anh ngay từ khi mới bước chân trong sự nghiệp nghệ thuật tại Mỹ.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Các tiết mục biểu diễn trên sân khấu[sửa | sửa mã nguồn]

Hương Lan xuất hiện rất thường xuyên trong chương trình Paris By Night với những nhạc phẩm tình ca quê hương như Còn thương rau đắng mọc sau hè, Em đi trên cỏ non, Chiếc áo bà ba, Điệu buồn phương Nam,...và gần đây là Cánh thiệp đầu xuân (Paris By Night 80), Mùa xuân của mẹ (Paris By Night 85), Tiễn người đi (Paris By Night 88), Chuyện chúng mìnhTàu đêm năm cũ (Paris By Night 98), Mắt Huế xưa (Paris By Night 78), Dạ cổ hoài lang (Paris By Night Divas), Chân trời tím (Paris By Night 100), Đây Thôn Vĩ Dạ, Quê nghèo (VSTAR 2013),...

Trung tâm Thúy Nga[sửa | sửa mã nguồn]

STT Tiết mục Thể hiện với Chương trình Năm
1 Muộn Màng Tấn Phát Paris By Night 1 1983
2 Trên Đỉnh Mùa Đông (Trần Thiện Thanh) đơn ca Paris By Night 1 1983
3 Tình Yêu Như Bóng Mây (Song Ngọc) đơn ca Paris By Night 2 1986
4 Ngày Đá Đơm Bông (Nhật Ngân) đơn ca Paris By Night 2 1986
5 Huyền Sử Ca Một Người Mang Tên Quốc (Phạm Duy) đơn ca Giã Biệt Sài Gòn 1986
6 Chiều Thương Đô thị (Song Ngọc) đơn ca Paris By Night 3 1986
7 Tưởng Như Còn Người Yêu (Phạm Duy) đơn ca Giọt Nước Mắt Cho Việt Nam 1987
8 Đêm Tàn Bến Ngự (Dương Thiệu Tước) đơn ca Nước Non Ngàn Dặm Ra Đi 1987
9 Xin Làm Chim Rừng Núi (Nhật Ngân) đơn ca Paris By Night 5 1987
10 Niệm khúc cuối (Ngô Thụy Miên) đơn ca Paris By Night 6 1988
11 Gặp nhau (Hoàng Thi Thơ) Tuấn Vũ Paris By Night 7 1989
12 Cây Đàn Bỏ Quên (Phạm Duy) đơn ca Paris By Night 7 1989
13 Như Đã Dấu Yêu (Đức Huy) đơn ca Paris By Night 8 1989
14 Nụ Hoa Nhỏ (Nguyễn Cư) đơn ca Paris By Night 9 1989
15 Duyên Kiếp (Lam Phương) Tuấn Vũ Paris By Night 9 1989
16 Chỉ Có Một Người (Minh Kỳ) đơn ca Paris By Night 10 1990
17 Chuyện Đêm Mưa (Hoài Linh, Nguyễn Hiền) đơn ca Paris By Night 11 1990
18 Tình Bơ Vơ (Lam Phương) Tuấn Vũ Paris By Night 12 1991
19 Cay Đắng Bờ Môi (Châu Đình An) đơn ca Paris By Night 13 1991
20 Mẹ Dạy Con (Viễn Châu) đơn ca Paris By Night 14 1991
21 Con Đường Xưa Em Đi (Châu Kỳ, Hồ Đình Phương) Chế Linh Paris By Night 14 1991
22 Tình Đời (Minh Kỳ, Vũ Chương) Thái Châu Paris By Night 15 1991
23 Về Dưới Mái Nhà (Xuân Tiên) Thái Châu Paris By Night 15 1991
24 Mai Trở Lại Huế (Nguyễn Cư) đơn ca Mùa Xuân Nào Ta Về 1992
25 Mùa Xuân Nào Ta Về (Lam Phương) Thái Châu, Phương Hồng Quế Mùa Xuân Nào Ta Về 1992
26 Duyên Tình (Xuân Tiên) đơn ca Paris By Night 16 1992
27 Mưa Sài Gòn, Mưa Hà Nội (Phạm Đình Chương) Ái Vân Paris By Night 17 1992
28 Lâu đài Tình ái (Trần Thiện Thanh) Thái Châu Paris By Night 17 1992
29 Đi Đâu Cho Thiếp Đi Cùng (Phạm Duy) đơn ca Paris By Night 19 1993
30 Đừng Nói Xa Nhau (Châu Kỳ) Thái Châu Paris By Night 20 1993
31 Bản Tình Cuối (Ngô Thụy Miên) Thái Châu Paris By Night 21 1993
32 Chuyến Đò Vĩ Tuyến (Lam Phương) đơn ca Paris By Night 22 1993
33 Đoàn Người Lữ Thứ (Lam Phương) Phương Hồng Quế, Quang Bình, Trang Thanh Lan Paris By Night 22 1993
34 Chiếc Áo Bà Ba (Trần Thiện Thanh) đơn ca Paris By Night 24 1993
35 Chuyện Hợp Tan (Quốc Dũng) đơn ca Paris By Night 25 1994
36 Em Đi Trên Cỏ Non (Bắc Sơn) đơn ca Paris By Night 26 1994
37 LK Giăng Câu Elvis Phương, Quang Bình, Trang Thanh Lan Paris By Night 26 1994
38 Các Anh Đi (Văn Phụng) đơn ca Paris By Night 27 1994
39 LK Khóc Thầm, Vùng Trời Ngày Đó (Lam Phương) đơn ca Paris By Night 28 1994
40 Nhớ Người Ra Đi (Phạm Duy) đơn ca Paris By Night 30 1995
41 Lời Tạ Tình (Tuấn Khanh) Nguyễn Hưng Paris By Night 31 1995
42 Quê Hương Bỏ Lại (Tô Huyền Vân) đơn ca Paris By Night 32 1995
43 Như Đã Dấu Yêu (Đức Huy) Nguyễn Hưng Paris By Night 33 1995
44 Đời nghệ sĩ đơn ca Paris By Night 34 1995
45 Hoàng Hôn Màu Tím (Thế Hiển) đơn ca Paris By Night 35 1996
46 Duyên Nợ Chợ Trời (Quy Sắc, Đức Phú) Chí Tâm Paris By Night 36 1996
47 Giận Mà Thương đơn ca Paris By Night 36 1996
48 Đồi Thông Hai Mộ (Hồng Vân) đơn ca Paris By Night 37 1996
49 Nấu Bánh Đêm Xuân (Quy Sắc) Chí Tâm Paris By Night 38 1996
50 Quê Hương Và Mẹ Hiền (Văn Đắc Nguyên) đơn ca Paris By Night 38 1996
51 Lòng mẹ (Y Vân) đơn ca Paris By Night 40 1997
52 Tình Mùa Hoa Đào (Hoàng Thi Thơ) đơn ca Paris By Night 41 1997
53 Đau Xót Lý Chim Quyên (Vũ Đức Sao Biển) đơn ca Paris By Night 42 1997
54 Tình Chàng Ý Thiếp (Y Vân) đơn ca Paris By Night 43 1998
55 Mai Lỡ Mình Xa Nhau (Lưu Trần Lê) Hoài Nam Paris By Night 45 1998
56 Bánh Bông Lan (Loan Thảo) Chí Tâm Paris By Night 45 1998
57 Ai Nhớ Chăng Ai (Hoàng Thi Thơ) đơn ca Paris By Night 47 1999
58 Gác Nhỏ Đêm Xuân (Minh Kỳ, Lê Dinh) đơn ca Paris By Night 76 2005
59 Mắt Huế Xưa (Quốc Dũng, Đinh Trầm Ca) đơn ca Paris By Night 78 2005
60 Cánh Thiệp Đầu Xuân (Minh Kỳ, Lê Dinh) đơn ca Paris By Night 80 2006
61 Hoài Cổ (Thanh Sơn) đơn ca Paris By Night 83 2006
62 LK Nỗi Buồn Hoa Phượng, Lưu Bút Ngày Xanh (Thanh Sơn) Hoàng Oanh, Như Quỳnh Paris By Night 83 2006
63 Hai Sắc Hoa, Một Nỗi Niềm (Hoàng Song Việt) Xuân Mai Paris By Night 84 2006
64 LK Cảm ơn (Nhật Ngân), Mùa Xuân Của Mẹ (Trịnh Lâm Ngân) Chế Linh Paris By Night 85 2007
65 Xuân Miền Nam (Văn Phụng) Khánh Ly, Hoàng Oanh, Phương Hồng Quế Paris By Night 85 2007
66 Tiễn Người Đi (Lam Phương) đơn ca Paris By Night 88 2007
67 LK Gió Bấc (Võ Thiện Thanh), Lý Con Sáo Bạc Liêu (Phan Ni Tấn) Tâm Đoan Paris By Night 89 2007
68 Tiếng Hò Miền Nam (Phạm Duy, Viễn Châu) Minh Vương Paris By Night 91 2008
69 Lòng mẹ (Hoàng Song Việt) Hồng Nga Paris By Night 92 2008
70 Mưa (Văn Phụng) đơn ca Paris By Night 93 2008
71 7000 Đêm Góp Lại (Trầm Tử Thiêng) đơn ca Paris By Night 94 2008
72 LK Hai lối mộng, Chuyện chúng mình, Tàu đêm năm cũ (Trúc Phương) Thanh Tuyền Paris By Night 98 2009
73 Dạ Cổ Hoài Lang (Cao Văn Lầu) đơn ca Paris By Night Divas 2010
74 Chân Trời Tím (Trần Thiện Thanh) Thái Châu Paris By Night 100 2010
75 LK Tình Chết Theo Thời Gian, Giọt Lệ Sầu (Lam Phương) Thái Châu Paris By Night 102 2011
76 Thiêng Liêng Tình Mẹ (Mai Thu Sơn, Viễn Châu) Hương Thủy Paris By Night 104 2011
77 LK Người Ngoài Phố (Anh Việt Thu), Phố Đêm (Tâm Anh) Mai Thiên Vân Paris By Night 104 VIP Party 2012
78 Sa Mưa Giông (Bắc Sơn) đơn ca VSTAR 2012 - Đêm Trao Giải 2012
79 Phận Tơ Tằm (Minh Kỳ) đơn ca Paris By Night 106 2012
80 Mưa Nửa Đêm (Trúc Phương) đơn ca Paris By Night 106 VIP Party 2013
81 LK Bóng Nhỏ Đường Chiều, Đêm Tâm Sự (Trúc Phương) Thái Châu Paris By Night 107 2013
82 Hoa Nở Về Đêm (Mạnh Phát) Giang Tử Paris By Night 109 2013
83 Chấp Nhận (Lam Phương) Thái Châu Paris By Night 110 2014
84 Đây Thôn Vĩ Dạ (Phan Huỳnh Điểu, Hàn Mặc Tử) đơn ca VSTAR 2013 - Đêm Trao Giải 2014
85 LK Sương Lạnh Chiều Đông, Chuyến Đi Về Sáng (Mạnh Phát) Giang Tử Paris By Night 111 2014
86 Mùa Đông Xứ Huế (Minh Kỳ, Lê Dinh) đơn ca Paris By Night 112 2014
87 Dâng Chúa Hài Nhi (Phan Ngọc Hiển) đơn ca Paris By Night Gloria 2 2014
88 LK Quê nghèo (Phạm Duy), Mẹ (Nguyễn Linh Diệu, Nguyễn Đình Toàn) Hương Giang, Hoàng Nhung Paris By Night 114 2015
89 LK Em Về Miệt Thứ (Hà Phương), Em Đi Trên Cỏ Non (Bắc Sơn) Như Quỳnh, Tâm Đoan, Hạ Vy, Mai Thiên Vân Paris By Night 115 2015
90 Đêm Gành Hào Nghe Điệu Hoài Lang (Vũ Đức Sao Biển) solo VSTAR 2014 - Đêm Trao Giải 2016
91 Tình Yêu Trả Lại Trăng Sao (Lê Dinh) solo Paris By Night 119 2016

Trung tâm Mây - Dạ Lan[sửa | sửa mã nguồn]

STT Tiết mục Thể hiện với Chương trình Năm
1 Khi Mình Xa Nhau (Anh Bằng, Lê Dinh) solo Hollywood Night 1 1992

Trung tâm Vân Sơn[sửa | sửa mã nguồn]

Với Trung tâm Vân Sơn:

STT Tiết mục Thể hiện với Chương trình Năm
1 Ngẫu Hứng Lý Chim Quyên Thiện Bảo, Crystal Ngô, Jeannie Ngô Vân Sơn 3 1996
2 Giờ Tý Canh Ba (Song Ngọc) Vân Sơn Vân Sơn 4 1996
3 Về Quê Ngoại 2 (Hàn Châu) đơn ca Vân Sơn 4 1996
4 Xuân Tha Phương đơn ca Vân Sơn 5 1997
5 Điệu Buồn Phương Nam (Vũ Đức Sao Biển) đơn ca Vân Sơn 6 1997
6 Người Đã Phai Lòng (Ngọc Sơn) đơn ca Vân Sơn 7 1998
7 Giòng Đời (Thu Việt) đơn ca Vân Sơn 9 1998
8 Đàn Sáo Hậu Giang (Trần Long Ẩn) đơn ca Vân Sơn 10 1998
9 Thương Nhớ Miền Tây đơn ca Vân Sơn 34 2006
10 Trên Bến Sông Buồn (Tiến Luân) Thanh Tuyền Vân Sơn 35 2006

Trung tâm Asia[sửa | sửa mã nguồn]

Tính đến này, Hương Lan mới có 1 lần xuất hiện duy nhất trên sân khấu trung tâm ASIA

STT Tiết mục Thể hiện với Chương trình Năm
1 Mưa Đêm Ngoại Ô (Đỗ Kim Bảng) đơn ca ASIA 28 2000

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Theo Trần Trung Quân, "Hậu trường Sân khấu cải lương", thì nghệ danh Hương Lan là do thi sĩ Hà Huy Hà, tức soạn giả Kiên Giang, gợi ý cho cha cô.
  2. ^ Xuvn.com, Hương Lan
  3. ^ a ă Nghệ sĩ Chí Tâm: 'Liveshow của tôi không có Hương Lan', VnExpress, 19/7/2015
  4. ^ a ă Thanh Hiệp (ngày 5 tháng 5 năm 2009). “Dư âm buồn live show ca sĩ Hương Lan”. Báo Người lao động online. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2010. 

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]