Hương Lan

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Hương Lan
Huong Lan cropped.JPG
Thông tin nghệ sĩ
Tên khai sinh Trần Ngọc Ánh
Sinh 9 tháng 5, 1956 (61 tuổi)
Sài Gòn, Việt Nam Cộng Hoà
Thể loại Cải lương
Nhạc tình ca quê hương
Nhạc trữ tình

Hương Lan (sinh năm 1956) là nữ ca sĩ người Việt nổi danh ở hải ngoại lẫn quốc nội. Bà được đánh giá là giọng hát bền bỉ với thời trẻ là dòng nhạc vàng, nhạc cổ truyền và từng là giọng ca trụ cột cho trung tâm Thúy Nga.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Bà tên thật là Trần Thị Ngọc Ánh, sinh ngày 9 tháng 5 năm 1956 tại Sài Gòn, là con cả trong gia đình có năm người con.[cần dẫn nguồn] Thân phụ của bà là nghệ sĩ Hữu Phước, nghệ sĩ cải lương ở miền Nam Việt Nam thập niên 1960. Dưới sự giáo dục của thân phụ, bà khởi nghiệp ca hát bằng thể loại vọng cổ. Năm 1961, thân phụ bà đã đưa bà lên sân khấu và cùng diễn trong vở cải lương Thiếu phụ Nam Xương, khi chỉ mới 5 tuổi. Nghệ danh Hương Lan của bà được ghép từ chữ "Hương" trong Thanh Hương và chữ "Lan" trong Út Bạch Lan, nghệ danh của 2 nghệ sĩ thân thiết với gia đình.[1]

Khởi đầu sự nghiệp với tân nhạc[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1966, bà khởi đầu sự nghiệp hát tân nhạc dưới sự dìu dắt của nhạc sĩ Trúc Phương. Nhiều bài tân nhạc do bà trình diễn đơn hoặc song ca với các danh ca khác được phát trên đài phát thanh hoặc thu âm trên các đĩa nhựa. Ca khúc tiêu biểu của bà là Ai ra xứ Huế của Duy Khánh nhận nhiều sự chú ý và mến mộ bởi chất giọng ngọt ngào và thanh khiết. Bà được hầu hết các nhật báo cũng như tạp chíSài Gòn lúc bấy giờ mệnh danh là "thần đồng".[2]

Từ cuối năm 1974, nhạc sĩ Ngọc Chánh đã có những cuộc thương thảo nhằm thực hiện tuyển tập thu băng đầu tiên mang tên "Tiếng hát Hương Lan", trong bộ băng nhạc Shotguns thời bấy giờ. Tuy nhiên, dự án này không thể thực hiện do thời cuộc đầu năm 1975.

Trở thành đào chánh cải lương[sửa | sửa mã nguồn]

Đầu năm 1975, bà cùng cha được mời về diễn cải lương và tuồng cổ với đoàn Kim Chung.[3] Thời gian này, bà thường diễn chung với kép hát trẻ lừng danh thập niên 1970 với nghệ sĩ Chí Tâm. Chỉ trong một thời gian ngắn, cặp đôi Chí Tâm - Hương Lan là một trong những cặp diễn thu hút khán giả nhất ở Sài Gòn với các vở diễn "Hán đế biệt Chiêu Quân", "Cây sầu riêng trổ bông", "Nắng thu về ngõ trúc"…

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, bà vẫn tiếp tục sự nghiệp ca hát trong đoàn cải lương Văn Công với các vở Tình yêu và Bạo chúa, Cây sầu riêng trổ bông, v.v. Tháng 12 năm 1975, bà lập gia đình với nghệ sĩ Chí Tâm, khi mới 20 tuổi. Năm 1977, bà sinh hạ người con trai đầu, đặt tên là Bảo Nhi.

Vang danh trong cộng đồng hải ngoại[sửa | sửa mã nguồn]

Trước đó, thân phụ bà, do có quốc tịch Pháp từ trước, nên đã sang Pháp định cư theo diện "hồi hương" sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975. Tháng 2 năm 1978, bà cùng chồng và người con trai được thân phụ bảo lãnh xuất ngoại định cư tại Pháp. Khi đó bà đang mang thai người con trai thứ 2.

Thời gian đầu ở Pháp, bà cùng chồng và hai con trai cư ngụ tại Saint Tolomon, ngoại ô thủ đô Paris. Cuộc sống chật vật, dù mới sinh hạ người con trai thứ 2, bà phải đi làm thuê ở nhà hàng kiếm sống, vừa hỗ trợ chồng có thể học tiếng Pháp và học nghề. Sang năm 1979, chồng bà may mắn xin được việc làm ở công ty Alcatel Thompson, một liên danh sản xuất bản mạch điện tử, nhờ đó cuộc sống gia đình cũng đỡ đần phần nào. Gia đình bà sau đó dọn về quận 13 ở Paris.

Hoạt động nghệ thuật của hai ông bà bấy giờ chỉ giới hạn khi thỉnh thoảng đi hát trong các buổi lễ của cộng đồng Việt Nam tại Pháp. Thời gian này, giữa hai người bắt đầu nảy sinh những rạn nứt và mâu thuẫn. Năm 1982, bà ly dị và dẫn hai con trai sang Mỹ.[3].

Tại Mỹ, bà tham gia sinh hoạt văn nghệ trong cộng đồng người Việt. Năm 1983, Trung tâm Thúy Nga mời bà tham gia thu âm và ghi hình cho tuyển tập chương trình Paris By Night, bà tham gia biểu diễn với 2 nhạc phẩm "Muộn màng" (tác giả: Tấn Phát, song ca với Tấn Phát) và "Trên đỉnh mùa đông" (tác giả: Trần Thiện Thanh). Sau khi chương trình được phát hành dưới dạng băng VHS, đã nhanh chóng phổ biến trong cộng đồng người Việt tại hải ngoại. Cũng nhờ đó, bà có sự thành công trở lại trong cộng đồng người Việt tại hải ngoại.

Trong những năm sau đó, bà trở một trong những giọng ca trụ cột của Trung tâm Thúy Nga. Bên cạnh đó, bà cũng biểu diễn và thu âm cho một số chương trình âm nhạc khác, được cộng đồng người Việt hoan nghênh. Thập niên 1980 từng được mệnh danh là "thập niên của Hương Lan", khi bà liên tiếp thành công trên cả hai lĩnh vực tân nhạc lẫn cổ nhạc. Cặp song ca Tuấn Vũ – Hương Lan cũng được xem là cặp song ca lừng danh trong thị trường âm nhạc hải ngoại cuối thập niên 1980 và đầu thập niên 1990.

Phụng sự cho nghệ thuật của quê hương[sửa | sửa mã nguồn]

Trong một số bài phỏng vấn, Hương Lan vẫn thường cho biết rằng cuộc đời bà chỉ phụng sự cho nghệ thuật và mơ ước của cô là được trở về hát trên chính quê hương của mình. Năm 1994, lần đầu tiên bà trở về Việt Nam cùng với những nghệ sĩ hải ngoại Quốc Anh, Đức Huy và Thảo My. Hai năm sau, Hương Lan được phép trình diễn trước khán giả tại Việt Nam nhờ ở "thiện chí phục vụ khán giả và niềm ước mơ tầm thường của mình" được nhận biết.

Tháng 5 năm 2009, Hương Lan tổ chức liveshow của mình tại Việt Nam với tên: Ơn đời một khúc dân ca[4]. Tuy có nhiều trục trặc về khâu dàn dựng, cả Hương Lan và khán giả đều không vừa ý với cách làm việc của ông bầu Hữu Lộc và sự cố về tiền thù lao của công ty Nụ cười mới, nhưng liveshow đã kết thúc tốt đẹp và thu hút đông đảo khán giả với giá vé mức cao nhất lên đến 1,5 triệu đồng/vé.[4]

Hiện nay, tuy tuổi đời đã cao nhưng bà vẫn hoạt động tích cực, tiếng hát của Hương Lan vẫn có sức sống vượt thời gian trong lòng thính giả.

Đời tư[sửa | sửa mã nguồn]

Bà lập gia đình lần đầu vào cuối năm 1975 với người bạn diễn Chí Tâm. Tuy nhiên đến năm 1982, hai người ly dị khi đang định cư ở Pháp. Hai người có với nhau hai con trai.

Đầu năm 1986, trong buổi tiệc mừng sinh nhật của ca sĩ Elvis Phương, bà gặp ông Đặng Quốc Toàn, một kỹ sư cơ khí hàng không. Hai người nảy sinh tình cảm và chính thức đi đến hôn nhân vào năm 1988. Ông Toàn có ba người con riêng trước khi về sống với bà.

Bà được nghệ sĩ Hoài Linh xem như chị ruột vì từng đã dìu dắt anh ngay từ khi mới bước chân trong sự nghiệp nghệ thuật tại Mỹ.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Các tiết mục biểu diễn trên sân khấu[sửa | sửa mã nguồn]

Hương Lan xuất hiện rất thường xuyên trong chương trình Paris By Night với những nhạc phẩm tình ca quê hương như Còn thương rau đắng mọc sau hè, Em đi trên cỏ non, Chiếc áo bà ba, Điệu buồn phương Nam,...và gần đây là Cánh thiệp đầu xuân (Paris By Night 80), Mùa xuân của mẹ (Paris By Night 85), Tiễn người đi (Paris By Night 88), Chuyện chúng mìnhTàu đêm năm cũ (Paris By Night 98), Mắt Huế xưa (Paris By Night 78), Dạ cổ hoài lang (Paris By Night Divas), Chân trời tím (Paris By Night 100), Đây Thôn Vĩ Dạ, Quê nghèo (VSTAR 2013),...

Trung tâm Thúy Nga[sửa | sửa mã nguồn]

STT Tiết mục Thể hiện với Chương trình Năm
1 Muộn Màng (Tấn Phát) Tấn Phát Paris By Night 1 1983
2 Trên Đỉnh Mùa Đông (Trần Thiện Thanh)
3 Tình Yêu Như Bóng Mây (Song Ngọc) Paris By Night 2 1986
4 Ngày Đá Đơm Bông (Nhật Ngân)
5 Huyền Sử Ca Một Người Mang Tên Quốc (Phạm Duy) Giã Biệt Sài Gòn
6 Chiều Thương Đô thị (Song Ngọc) Paris By Night 3
7 Tưởng Như Còn Người Yêu (Phạm Duy) Giọt Nước Mắt Cho Việt Nam 1987
8 Đêm Tàn Bến Ngự (Dương Thiệu Tước) Nước Non Ngàn Dặm Ra Đi
9 Xin Làm Chim Rừng Núi (Nhật Ngân) Paris By Night 5
10 Niệm khúc cuối (Ngô Thụy Miên) Paris By Night 6 1988
11 Gặp nhau (Hoàng Thi Thơ) Tuấn Vũ Paris By Night 7 1989
12 Cây Đàn Bỏ Quên (Phạm Duy)
13 Như Đã Dấu Yêu (Đức Huy) Paris By Night 8
14 Nụ Hoa Nhỏ (Nguyễn Cư) Paris By Night 9
15 Duyên Kiếp (Lam Phương) Tuấn Vũ
16 Chỉ Có Một Người (Minh Kỳ) Paris By Night 10 1990
17 Chuyện Đêm Mưa (Hoài Linh, Nguyễn Hiền) Paris By Night 11
18 Tình Bơ Vơ (Lam Phương) Tuấn Vũ Paris By Night 12 1991
19 Cay Đắng Bờ Môi (Châu Đình An) Paris By Night 13
20 Mẹ Dạy Con (Viễn Châu) Paris By Night 14
21 Con Đường Xưa Em Đi (Châu Kỳ, Hồ Đình Phương) Chế Linh
22 Tình Đời (Minh Kỳ, Vũ Chương) Thái Châu Paris By Night 15
23 Về Dưới Mái Nhà (Xuân Tiên)
24 Mai Trở Lại Huế (Nguyễn Cư) Mùa xuân nào ta về 1992
25 Mùa Xuân Nào Ta Về (Lam Phương) Thái Châu, Phương Hồng Quế
26 Duyên Tình (Xuân Tiên) Paris By Night 16
27 Mưa Sài Gòn, Mưa Hà Nội (Phạm Đình Chương) Ái Vân Paris By Night 17
28 Lâu đài Tình ái (Trần Thiện Thanh) Thái Châu
29 Đi Đâu Cho Thiếp Đi Cùng (Phạm Duy) Paris By Night 19 1993
30 Đừng Nói Xa Nhau (Châu Kỳ) Thái Châu Paris By Night 20
31 Bản Tình Cuối (Ngô Thụy Miên) Thái Châu Paris By Night 21
32 Chuyến Đò Vĩ Tuyến (Lam Phương) Paris By Night 22
33 Đoàn Người Lữ Thứ (Lam Phương) Phương Hồng Quế, Quang Bình, Trang Thanh Lan
34 Chiếc Áo Bà Ba (Trần Thiện Thanh) Paris By Night 24
35 Chuyện Hợp Tan (Quốc Dũng) Paris By Night 25 1994
36 Em Đi Trên Cỏ Non (Bắc Sơn) Paris By Night 26
37 Giăng Câu (Tô Thanh Tùng) Elvis Phương, Quang Bình, Trang Thanh Lan
38 Các Anh Đi (Văn Phụng) Paris By Night 27
39 LK Khóc Thầm, Vùng Trời Ngày Đó (Lam Phương) Paris By Night 28
40 Nhớ Người Ra Đi (Phạm Duy) Paris By Night 30 1995
41 Lời Tạ Tình (Tuấn Khanh) Nguyễn Hưng Paris By Night 31
42 Quê Hương Bỏ Lại (Tô Huyền Vân) Paris By Night 32
43 Như Đã Dấu Yêu (Đức Huy) Nguyễn Hưng Paris By Night 33
44 Đời nghệ sĩ Paris By Night 34
45 Hoàng Hôn Màu Tím (Thế Hiển) Paris By Night 35 1996
46 Duyên Nợ Chợ Trời (Quy Sắc, Đức Phú) Chí Tâm Paris By Night 36
47 Giận Mà Thương
48 Đồi Thông Hai Mộ (Hồng Vân) Paris By Night 37
49 Nấu Bánh Đêm Xuân (Quy Sắc) Chí Tâm Paris By Night 38
50 Quê Hương Và Mẹ Hiền (Văn Đắc Nguyên)
51 Lòng mẹ (Y Vân) Paris By Night 40 1997
52 Tình Mùa Hoa Đào (Hoàng Thi Thơ) Paris By Night 41
53 Đau Xót Lý Chim Quyên (Vũ Đức Sao Biển) Paris By Night 42
54 Tình Chàng Ý Thiếp (Y Vân) Paris By Night 43 1998
55 Mai Lỡ Mình Xa Nhau (Lưu Trần Lê) Hoài Nam Paris By Night 45
56 Bánh Bông Lan (Loan Thảo) Chí Tâm
57 Ai Nhớ Chăng Ai (Hoàng Thi Thơ) Paris By Night 47 1999
58 Gác Nhỏ Đêm Xuân (Minh Kỳ, Lê Dinh) Paris By Night 76 2005
59 Mắt Huế Xưa (Quốc Dũng, Đinh Trầm Ca) Paris By Night 78
60 Cánh Thiệp Đầu Xuân (Minh Kỳ, Lê Dinh) Paris By Night 80 2006
61 Hoài Cổ (Thanh Sơn) Paris By Night 83
62 LK Nỗi Buồn Hoa Phượng, Lưu Bút Ngày Xanh (Thanh Sơn) Hoàng Oanh, Như Quỳnh
63 Tân cổ: Hai Sắc Hoa, Một Nỗi Niềm (Hoàng Song Việt) Xuân Mai Paris By Night 84
64 LK Cảm ơn (Nhật Ngân), Mùa Xuân Của Mẹ (Trịnh Lâm Ngân) Chế Linh Paris By Night 85 2007
65 Xuân Miền Nam (Văn Phụng) Khánh Ly, Hoàng Oanh, Phương Hồng Quế
66 Tiễn Người Đi (Lam Phương) Paris By Night 88
67 LK Gió Bấc (Võ Thiện Thanh), Lý Con Sáo Bạc Liêu (Phan Ni Tấn) Tâm Đoan Paris By Night 89
68 Tân cổ: Tiếng Hò Miền Nam (Phạm Duy, Viễn Châu) Minh Vương Paris By Night 91 2008
69 Tân cổ: Lòng mẹ (Y Vân, Hoàng Song Việt) Hồng Nga Paris By Night 92
70 Mưa (Văn Phụng) Paris By Night 93
71 7000 Đêm Góp Lại (Trầm Tử Thiêng) Paris By Night 94
72 LK Hai lối mộng, Chuyện chúng mình, Tàu đêm năm cũ (Trúc Phương) Thanh Tuyền Paris By Night 98 2009
73 Dạ Cổ Hoài Lang (Cao Văn Lầu) Paris By Night Divas 2010
74 Chân Trời Tím (Trần Thiện Thanh) Thái Châu Paris By Night 100
75 LK Tình Chết Theo Thời Gian, Giọt Lệ Sầu (Lam Phương) Thái Châu Paris By Night 102 2011
76 Tân cổ: Thiêng Liêng Tình Mẹ (Mai Thu Sơn, Viễn Châu) Hương Thủy Paris By Night 104
77 LK Người Ngoài Phố (Anh Việt Thu), Phố Đêm (Tâm Anh) Mai Thiên Vân Paris By Night 104 VIP Party 2012
78 Sa Mưa Giông (Bắc Sơn) VSTAR 2012 – Đêm Trao Giải
79 Phận Tơ Tằm (Minh Kỳ) Paris By Night 106
80 Mưa Nửa Đêm (Trúc Phương) Paris By Night 106 VIP Party 2013
81 LK Bóng Nhỏ Đường Chiều, Đêm Tâm Sự (Trúc Phương) Thái Châu Paris By Night 107
82 Hoa Nở Về Đêm (Mạnh Phát) Giang Tử Paris By Night 109
83 Chấp Nhận (Lam Phương) Thái Châu Paris By Night 110 2014
84 Đây Thôn Vĩ Dạ (Phan Huỳnh Điểu, Hàn Mặc Tử) VSTAR 2013 – Đêm Trao Giải
85 LK Sương Lạnh Chiều Đông, Chuyến Đi Về Sáng (Mạnh Phát) Giang Tử Paris By Night 111
86 Mùa Đông Xứ Huế (Minh Kỳ, Lê Dinh) Paris By Night 112
87 Dâng Chúa Hài Nhi (Phan Ngọc Hiển) Paris By Night Gloria 2
88 LK Quê nghèo (Phạm Duy), Mẹ (Nguyễn Linh Diệu, Nguyễn Đình Toàn) Hương Giang, Hoàng Nhung Paris By Night 114 2015
89 LK Em về Miệt Thứ (Hà Phương), Em Đi Trên Cỏ Non (Bắc Sơn) Như Quỳnh, Tâm Đoan, Hạ Vy, Mai Thiên Vân Paris By Night 115
90 Đêm Gành Hào Nghe Điệu Hoài Lang (Vũ Đức Sao Biển) VSTAR 2014 – Đêm Trao Giải 2016
91 Tình Yêu Trả Lại Trăng Sao (Lê Dinh) Paris By Night 119
92 Tân cổ: Con gái của mẹ (Giao Tiên, Hoàng Song Việt) Châu Ngọc Hà Paris By Night 122 2017
93 Nối Lại Tình Xưa (Ngân Giang, Vinh Sử) Chế Linh Paris By Night 123

Trung tâm Mây – Dạ Lan[sửa | sửa mã nguồn]

STT Tiết mục Thể hiện với Chương trình Năm
1 Khi Mình Xa Nhau (Anh Bằng, Lê Dinh) solo Hollywood Night 1 1992

Trung tâm Vân Sơn[sửa | sửa mã nguồn]

Với Trung tâm Vân Sơn:

STT Tiết mục Thể hiện với Chương trình Năm
1 Ngẫu hứng lý chim quyên Thiện Bảo, Crystal Ngô, Jeannie Ngô Vân Sơn 3 1996
2 Giờ Tý Canh Ba (Song Ngọc) Vân Sơn Vân Sơn 4
3 Về Quê Ngoại 2 (Hàn Châu)
4 Xuân Tha Phương Vân Sơn 5 1997
5 Điệu Buồn Phương Nam (Vũ Đức Sao Biển) Vân Sơn 6
6 Người Đã Phai Lòng (Ngọc Sơn) Vân Sơn 7 1998
7 Giòng Đời (Thu Việt) Vân Sơn 9
8 Đàn Sáo Hậu Giang (Trần Long Ẩn) Vân Sơn 10
9 Thương Nhớ Miền Tây Vân Sơn 34 2006
10 Trên Bến Sông Buồn (Tiến Luân) Thanh Tuyền Vân Sơn 35

Trung tâm Asia[sửa | sửa mã nguồn]

Tính đến này, Hương Lan mới có 1 lần xuất hiện duy nhất trên sân khấu trung tâm ASIA

STT Tiết mục Thể hiện với Chương trình Năm
1 Mưa Đêm Ngoại Ô (Đỗ Kim Bảng) đơn ca ASIA 28 2000

Bước chân hai thế hệ[sửa | sửa mã nguồn]

STT Tiết mục Thể hiện với Chương trình Năm
1 Người ngoài phố (Anh Việt Thu) rowspan="2" rowspan="2" |Bước chân hai thế hệ 1 2009
2 Hát về cội nguồn (Phan Chí Thanh)

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Theo Trần Trung Quân, "Hậu trường Sân khấu cải lương", thì nghệ danh Hương Lan là do thi sĩ Hà Huy Hà, tức soạn giả Kiên Giang, gợi ý cho cha cô.
  2. ^ Xuvn.com, Hương Lan
  3. ^ a ă Nghệ sĩ Chí Tâm: 'Liveshow của tôi không có Hương Lan', VnExpress, 19/7/2015
  4. ^ a ă Thanh Hiệp (ngày 5 tháng 5 năm 2009). “Dư âm buồn live show ca sĩ Hương Lan”. Báo Người lao động online. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2010. 

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]