Bác Nhĩ Tề Cát Đặc nguyên phi

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Hải Lan Châu)
Bước tới: menu, tìm kiếm
Hải Lan Châu
(海兰珠)
Thần phi (宸妃)
Thông tin chung
Phối ngẫu Hoàng Thái Cực
Hậu duệ Bát tử (1637 – 1638) (chết non)
Tên đầy đủ Bác Nhĩ Tề Cát Đặc Ngọc Nguyên
(博爾濟吉特·海蘭珠)
Thụy hiệu Mẫn Huệ Cung Hoà Nguyên phi
(敏惠恭和元妃)
Hoàng tộc Bác Nhĩ Tề Cát Đặc (Khai sinh)
Ái Tân Giác La (hôn phối)
Thân phụ Trại Tang
Sinh 1609
Mất 1641 (31–32 tuổi)

Mẫn Huệ Cung Hoà Thần phi (chữ Hán: 敏惠恭和元妃; 16091641), được biết đến với tên gọi Bát nhĩ tế cát đặc Ngọc Nguyên (海兰珠)[1], là phi tần rất được sủng ái của Thanh Thái Tông Hoàng Thái Cực. Bà là cháu gái duy nhất của Hiếu Đoan Văn hoàng hậu, Hiếu Trang Văn Hoàng Hậu, sinh mẫu của Thanh Thế Tổ Thuận Trị hoàng đế. Năm 1637, bà sinh Hoàng bát tử cho Hoàng Thái Cực nhưng bị chết yểu. Nỗi đau mất con khiến bà bệnh nặng qua đời vào năm 1641. Nhiều ý kiến cho rằng cái chết của bà khiến Hoàng Thái Cực đau buồn mà lâm bệnh chết 2 năm sau đó.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Nguyên phi tên thật là Ngọc Nguyên (海兰珠) là Hán danh của bà. Bà sinh ngày 11 tháng 11, năm 1609, thuộc dòng tộc Bát Nhĩ Tế Cát Đặc thị (博爾濟吉特氏), bộ tộc Kha Nhĩ Thấm (科尔沁) Mông Cổ. Bà là con gái của Trung thân vương Trại Tang (寨桑), bối lặc của bộ tộc và là hậu duệ đời thứ 18 của Cáp Tát Nhĩ, em trai Thành Cát Tư Hãn.

Bà là cháu gái gọi Bát Nhĩ Tế Cát Đặc Ngọc Đoan (博爾濟吉特哲哲) Bát Nhĩ Tề Cát Đặc Ngọc Trang (博爾濟吉特布木布泰) bằng cô mẫu .

Thần phi[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1614, Triết Triết kết hôn với Đại hãn Hoàng Thái Cực (皇太極), trở thành Đại phúc tấn của Đại Kim. Tuy nhiên trong nhiều năm Đại phúc tấn lần lượt sinh 3 người con gái, không sinh được con trai nối dõi có dòng máu Ái Tân Giác LaBác Nhĩ Tề Cát Đặc.

Năm Thiên Thông thứ tám (năm 1634), Hải Lan Châu nhập cung và trở thành Trắc phúc tấn (側福晉) được Hoàng Thái Cực sủng ái hơn cả. Có thuyết kể bà nhập cung để thăm em gái Đại Ngọc Nhi thì được Hoàng Thái Cực để mắt và ân hạnh.

Với Hải Lan Châu, Hoàng Thái Cực có thể nói là rêu rao chỉ sợ thiên hạ không biết mình yêu nàng nhiều đến thế nào. Năm Sùng Đức thứ nhất (1636) thành lập nhà Thanh, Hoàng Thái Cực lấy hiệu Thanh Thái Tông, phong Ngọc Đoan làm Hoàng hậu và lập ra Tứ Phi gồm có Thần Phi, Quý Phi, Thục PhiTrang Phi.

Năm 1637, Thần Phi sinh hạ hoàng tử thứ tám cho Thanh Thái Tông. Thanh Thái Tông rất mực yêu thương Hoàng bát tử nhưng đến năm 1638 thì bị chết yểu. Bà sinh tâm bệnh suốt nhiều năm trời do đau buồn vì mất con.

Qua đời[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Sùng Đức thứ sáu (1641), Thần Phi qua đời ở tuổi 32, được chôn tại Chiêu lăng ở Thẩm Dương. Sau khi chết bà được truy phong làm Mẫn Huệ Cung Hoà Nguyên phi.[2] Bà còn là phi tần có thụy hiệu dài nhất trong suốt lịch sử nhà Thanh. Có thuyết kể Thanh Thái Tông vì thương nhớ bà, ngày đêm khóc than, không lâu sau mắc bệnh nặng và băng hà hai năm sau đó (1643).

Trong văn hóa đại chúng[sửa | sửa mã nguồn]

Phim ảnh truyền hình
Nhân vật Hải Lan Châu
Diễn viên thủ vai
Năm 1994 《Nhất đại hoàng hậu Đại Ngọc Nhi Bào Chính Phương
Năm 2002 《Hiếu Trang bí sử Hà Trại Phi
Năm 2012 《Sơn hà luyến - Mỹ nhân vô lệ Trương Mông
Năm 2015 《Đại Ngọc Nhi truyền kỳ Hà Hoa

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Trong tiếng Mãn Châu có nghĩa là "Ngọc Bích".
  2. ^ Chữ Nguyên nghĩa là "đầu tiên", có lẽ để nói rằng Hoàng Thái Cực chỉ coi Hải Lan Châu là người vợ đầu tiên.