Happy Birthday to You

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
"Happy Birthday to You"
Những cây nến xếp thành lời chúc mừng sinh nhật truyền thống bằng tiếng Anh
Bài hát
Công bố 1893
Thể loại Dân ca
Ngôn ngữ Tiếng Anh
Sáng tác Patty Hill
Mildred J. Hill
Phần nhạc bài "Good Morning to All", nguyên bản của bài hát "Happy Birthday to You" đang được giữ bản quyền.

"Happy Birthday to You" (Chúc mừng sinh nhật) là một bài hát được hát lên trong các dịp kỷ niệm sinh nhật. Theo Sách Kỷ lục Guinness, "Happy Birthday to You" là bài hát phổ biến nhất trong tiếng Anh, tiếp theo là bài "For He's a Jolly Good Fellow" và "Auld Lang Syne". Bài hát được dịch ra nhiều thứ tiếng, dù nó được hát bằng tiếng Anh thậm chí ở những nước mà tiếng Anh không phải là ngôn ngữ thứ nhất.[1]

Nguồn gốc[sửa | sửa mã nguồn]

Giai điệu của bài "Happy Birthday to You" được chị em nhà Patty HillMildred J. Hill (1859-1916) người Mỹ viết năm 1893 khi họ là giáo viên phổ thông ở Louisville, Kentucky.[2][3][4] Bài thơ ban đầu chỉ có ý làm một lời chào với tựa "Good Morning to All".[5]

Năm 2015, bản thảo viết tay ban đầu từ thế kỷ 19 của bài hát này được tìm thấy. Ông James Procell, giám đốc thư viện âm nhạc của Đại học Louisville tại bang Kentucky (Mỹ), cho biết khi đang tiến hành lưu trữ lại tài liệu trong thư viện âm nhạc từ những năm 1950, ông phát hiện bản thảo "Happy Birthday to You" viết tay đã 120 tuổi cùng 30 bài hát khác. Bà Hill từng sống tại Louisville và toàn bộ các bản thảo cũng như tài liệu của bà là một phần trong bộ sưu tập lưu trữ của thư viện nơi đây. Dù vậy, phần bản thảo hầu hết các bài hát nổi tiếng nhất của bà đã không được ai để mắt tới trong ít nhất sáu thập kỷ qua.[6]

Tuyên bố bản quyền[sửa | sửa mã nguồn]

Bản mà chúng ta đang biết hiện nay đã được đăng ký bản quyền năm 1935 bởi Công ty Summy theo một thỏa thuận bởi Preston Ware Orem và sẽ hết hạn bảo hộ bản quyền vào năm 2030.[7][8][9] Bản này là bản viết được biết đến đầu tiên có bao gồm ca từ. Công ty giữ bản quyền này đã được Warner Chappell mua lại năm 1990 với giá 15 triệu dollar Mỹ, với giá trị bài "Happy Birthday to You" ước tính khoảng 5 triệu dollar Mỹ.[10][11][12]

Theo thống kê, đây là bài hát đắt giá nhất trong lịch sử, với ước tính lợi nhuận từ khi sáng tác đến nay đã lên đến 50 triệu đô-la Mỹ.[13][14] Trong khi tình trạng bản quyền hiện nay của bài hát không rõ ràng, Warner vào năm 2013 tuyên bố rằng các cuộc biểu diễn bài hát này ở nơi công cộng không được ủy nhiệm theo nguyên tắc là bất hợp pháp trừ phi trả tiền hoa hồng cho họ.[4][11]

Ngày 22 tháng 9 năm 2015, thẩm phán George H. King tại tòa án liên bang Los Angeles (Mỹ) đã ra phán quyết bài hát này không thuộc sở hữu của Công ty Warner/Chappell mà thuộc về cộng đồng,[15] khẳng định hãng chỉ được giữ bản quyền tác phẩm cải biên dương cầm của bài hát này mà không liên quan đến lời và giai điệu.[16][16][17][18][19] Với phán quyết trên, "Happy Birthday to You" trở thành một bài hát "công cộng" khi bất cứ ai cũng có thể sử dụng mà không phải mất tiền. Phán quyết được đưa ra sau khi nhà làm phim Jennifer Nelson đệ đơn kiện Warner/Chappell khi công ty này đòi tiền bản quyền lên đến 1.500 USD khi cô sử dụng ca khúc "Happy Birthday to You" trong một bộ phim tài liệu lịch sử của bài hát nổi tiếng trên.[15] Bên khởi kiện cho rằng việc gia hạn thời gian bảo hộ bản quyền vào năm 1963 cho ca khúc "Happy Birthday to You" (được cấp bản quyền từ năm 1935) là không đúng.[6]

Bản tiếng Việt thông dụng[sửa | sửa mã nguồn]

Mừng ngày sinh nhật của anh (em),
Mừng ngày sinh nhật đáng yêu (dễ thương),
Mừng ngày đón anh sinh ra đời, Happy birthday to you!

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Brauneis 2010, tr. 17.
  2. ^ Collins, Paul (ngày 21 tháng 7 năm 2011). “You Say It's Your Birthday. Does the Infamous 'Happy Birthday to You' Copyright Hold up to Scrutiny?”. Slate. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2011. 
  3. ^ Originally published in Song Stories for the Kindergarten. Chicago: Clayton E. Summy Co. 1896.  as cited by Snyder, Agnes (1972). Dauntless Women in Childhood Education, 1856–1931. Washington, D.C.: Association for Childhood Education International. tr. 244. 
  4. ^ a ă Masnick, Mike (ngày 13 tháng 6 năm 2013). “Lawsuit Filed to Prove Happy Birthday Is in The Public Domain; Demands Warner Pay Back Millions of License Fees”. Techdirt.com. 
  5. ^ Hill;, Mildred J. (music); Hill, Patty S. (lyrics) (1896). “Good Morning to All”. Song Stories for the Kindergarten. Illustrations by Margaret Byers; With an introduction by Anna E. Bryan . Chicago: Clayton F. Summy Co. tr. 3. 
  6. ^ a ă “Phát hiện bản thảo bài hát Happy birthday”. 
  7. ^ 'Happy Birthday' Lawsuit: 'Smoking Gun' Emerges in Bid to Free World's Most Popular Song”. The Hollywood Reporter. Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2015. 
  8. ^ “Happy Birthday, We'll Sue”. Snopes.com. 
  9. ^ 17 USC §304
  10. ^ [1]
  11. ^ a ă Weiser, Benjamin (ngày 13 tháng 6 năm 2013). “Birthday Song's Copyright Leads to a Lawsuit for the Ages”. The New York Times. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2013. 
  12. ^ 'Happy Birthday' and the Money It Makes”. The New York Times. Ngày 26 tháng 12 năm 1989. Truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2013. 
  13. ^ Mohan, Isabel (ngày 29 tháng 12 năm 2012). “The Richest Songs in the World, BBC Four, Review”. The Telegraph (London). Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2015. 
  14. ^ Warner, Brian (ngày 12 tháng 3 năm 2014). “The 10 Richest Songs of All Time”. Celebrity Net Worth. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2015. 
  15. ^ a ă “Happy birthday to you được sử dụng miễn phí”. 
  16. ^ a ă Hunt, Elle (ngày 23 tháng 9 năm 2015). “Happy Birthday ruled public domain as judge throws out copyright claim”. The Guardian. London. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2015. 
  17. ^ Mai-Duc, Christine (ngày 22 tháng 9 năm 2015). 'Happy Birthday' Song Copyright Is Not Valid, Judge Rules”. Los Angeles Times. Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2015. 
  18. ^ US District Court CA 2015, tr. 14-16.
  19. ^ Krishnadev Calamur (ngày 22 tháng 9 năm 2015). “Unchained Melody”. The Atlantic. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2015. 

Thư mục

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]