Houthi

Phong trào Houthi ٱلْحُوثِيُّون Ansar Allah أَنْصَار ٱللَّٰه
Tham dự Cuộc nổi dậy của Houthi ở Yemen Khủng hoảng Yemen (Cách mạng Yemen Nội chiến Yemen Sự can thiệp của Ả Rập Saudi ở Yemen và Xung đột biên giới Ả Rập Saudi-Yemen (2015–nay)) Chiến tranh Israel–Hamas năm 2023 (tấn công tên lửa) Xung đột Mỹ-Trung Đông năm 2023
Khẩu hiệu của phong trào Houthi "Thánh Allah là đấng vĩ đại nhất, đả đảo nước Mỹ, đả đảo Israel, nguyền rủa bọn Do Thái, Hồi giáo toàn thắng".
Hoạt động	1994 đang diễn ra (được vũ trang từ năm 2004)
Hệ tư tưởng	Phục hưng Zaidi Chủ nghĩa Hồi giáo Ủng hộ cách mạng Hồi giáo Thống nhất Shi'a-Sunni Công bằng xã hội Chủ nghĩa dân tộc Yemen Chủ nghĩa dân tộc Ả Rập Chủ nghĩa liên Ả Rập Chủ nghĩa bất thường Chủ nghĩa dân túy lều lớn Chống chủ nghĩa đế quốc Chống chủ nghĩa Sunni (bị cáo buộc, chính thức bác bỏ) Chủ nghĩa chống Mỹ Chủ nghĩa bài Do Thái (chính thức bác bỏ) Chủ nghĩa bài phương Tây Chủ nghĩa bài chủ nghĩa phục hưng Do Thái
Lãnh đạo	Hussein Badreddin al-Houthi † Abdul-Malik al-Houthi
Phát ngôn viên	Mohammed Abdul Salam
Trụ sở	Saada và Sanaa, Yemen
Khu vực hoạt động	Yemen (bao gồm biên giới Saudi Arabia–Yemen)
Đồng minh	Các liên minh nhà nước Yemen (Hội đồng Chính trị Tối cao) Iran (bị cáo buộc, bị Iran phủ nhận) Syria (until 2023) CHDCND Triều Tiên (bị cáo buộc) Oman (bị cáo buộc bởi các quan chức giấu tên, bị Oman bác bỏ và tuyên bố là nhà đàm phán trung lập) Eritrea (bị cáo buộc, bị Eritrea phủ nhận) Libya (cho đến năm 2011, bị cáo buộc) Russia (không thường xuyên) Đồng minh phi nhà nước Ủy ban dân chúng ủng hộ Houthi Đại hội Đại biểu Nhân dân (phe ủng hộ Saleh, 2014–2017; phe ủng hộ Houthi từ năm 2017) Hezbollah (bị cáo buộc) Harakat Hezbollah al-Nujaba Liwa Fatemiyoun (bị cáo buộc) Hamas (từ năm 2021)
Kẻ thù	Các nhà nước chống Yemen (chính phủ của Alimi led) Saudi Arabia UAE Ai Cập Sudan Bahrain Morocco Senegal Somalia France United States United Kingdom Israel Các tổ chức không phải nhà nước chống lại Huynh đệ Hồi giáo Hamas (cho đến năm 2021) Al-Islah Al-Qaeda (sometimes) ISIS Hội đồng chuyển tiếp miền Nam Yemen Academi
Website	Ansarollah.com
Được coi là khủng bố bởi
Yemen (chính phủ của Alimi) Saudi Arabia United Arab Emirates Malaysia

"Thánh Allah muôn năm, cái chết cho nước Mỹ, cái chết cho Israel, nguyền rủa bọn Do Thái, Hồi giáo sẽ chiến thắng"

Houthi, tên chính thức là Ansar Allah, là một tổ chức chính trị và quân sự Hồi giáo Shia theo phong trào phục hưng Zaydi hình thành tại Yemen vào thập niên 1990. Thành phần chủ chốt của nhóm là người Zaydi, với bộ máy lãnh đạo chủ yếu thuộc về Gia tộc al-Houthi. Nhóm là một bên tham chiến chính trong cuộc Nội chiến Yemen (2014–nay) và chịu sự lên án rộng rãi từ quốc tế vì các hành vi vi phạm nhân quyền, bao gồm tấn công dân thường và sử dụng binh lính trẻ em. Một số quốc gia đã liệt Houthi vào danh sách tổ chức khủng bố. Houthi được Iran hậu thuẫn và được coi là một phần của "Trục Kháng chiến" do Iran dẫn đầu.

Dưới sự lãnh đạo của thủ lĩnh tôn giáo Hussein al-Houthi, phong trào nổi lên nhằm chống lại Tổng thống Yemen Ali Abdullah Saleh - người bị họ cáo buộc tham nhũng và là đồng minh của Saudi Arabia cùng Hoa Kỳ. Năm 2003, lấy cảm hứng từ tổ chức Hezbollah tại Lebanon, Houthi đã thông qua khẩu hiệu chính thức chống lại Hoa Kỳ, Israel và người Do Thái. Việc Hussein al-Houthi bị quân đội Yemen tiêu diệt tại Sa'dah vào năm 2004 sau khi kháng lệnh bắt giữ đã châm ngòi cho cuộc nổi dậy của phong trào này. Kể từ đó, phong trào chủ yếu do em trai ông là Abdul-Malik al-Houthi lãnh đạo.

Houthi từng tham gia cuộc Cách mạng Yemen năm 2011 thông qua các hoạt động biểu tình và phối hợp với các phe đối lập. Dù có đại diện trong Hội nghị Đối thoại Quốc gia, họ vẫn bác bỏ thỏa thuận hòa giải được ký kết cùng năm đó. Cuối năm 2014, Houthi tái lập quan hệ với Saleh và nhờ sự giúp sức của ông để chiếm quyền kiểm soát thủ đô Sanaa. Sự kiện này dẫn đến cuộc can thiệp quân sự do Saudi Arabia dẫn đầu nhằm khôi phục chính phủ được quốc tế công nhận, gây ra cuộc nội chiến kéo dài với các vụ tấn công bằng tên lửa và drone vào Saudi Arabia và UAE. Sau khi Chiến tranh Israel–Hamas bùng nổ, Houthi bắt đầu bắn tên lửa vào Israel và tấn công tàu bè trên Biển Đỏ, tuyên bố đây là hành động đoàn kết với người Palestine và nhằm thúc đẩy cứu trợ nhân đạo vào Dải Gaza.

Phong trào Houthi thu hút sự ủng hộ bằng cách tuyên bố đấu tranh cho phát triển kinh tế và chống lại sự gạt bỏ chính trị đối với người Shia Zaydi. Nhóm có mối quan hệ phức tạp với cộng đồng Hồi giáo Sunni tại Yemen: vừa có hành vi phân biệt đối xử nhưng cũng đồng thời liên minh và tuyển mộ họ. Houthi đặt mục tiêu kiểm soát toàn bộ lãnh thổ Yemen và ủng hộ các phong trào chống lại Hoa Kỳ, Israel và Saudi Arabia. Vì nền tảng tư tưởng này, cuộc xung đột Yemen thường được coi là một mặt trận trong Xung đột ủy nhiệm Iran – Saudi Arabia.

Lịch sử

Xem thêm: Lịch sử Yemen, Cuộc nổi dậy của Houthi ở Yemen, và Cuộc đảo chính Yemen 2014–2015

Theo Giáo sư Ahmed Addaghashi tại Đại học Sana'a, Houthi khởi đầu là một phong trào thần học ôn hòa, đề cao sự khoan dung và có cái nhìn cởi mở với mọi tầng lớp nhân dân Yemen. Tổ chức đầu tiên của họ mang tên "Thanh niên Mộ đạo" (Believing Youth - BY), được thành lập năm 1992 tại tỉnh Sa'dah bởi Mohammed al-Houthi hoặc anh trai ông là Hussein al-Houthi.

Tổ chức này đã thiết lập các câu lạc bộ trường học và trại hè nhằm thúc đẩy sự "phục hưng giáo phái Zaydi" tại Sa'dah. Giai đoạn 1994–1995, có khoảng 15.000 đến 20.000 học sinh đã tham gia các trại hè này. Nội dung giảng dạy bao gồm các bài thuyết pháp của học giả Shia người Lebanon Mohammed Hussein Fadhlallah và Tổng thư ký Hezbollah Hassan Nasrallah.

Adam Baron từ Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Châu Âu nhận định sự hình thành của Houthi là phản ứng trước các can thiệp từ bên ngoài. Mục tiêu của họ là bảo vệ đức tin Zaydi trước làn sóng tư tưởng từ Saudi Arabia, đồng thời phản đối liên minh của chính phủ Yemen với Hoa Kỳ. Những bức xúc về nạn tham nhũng và tình trạng vùng quê Sa'dah bị chính quyền trung ương bỏ rơi cũng là nguyên nhân chính dẫn đến sự trỗi dậy của nhóm.

Dù Hussein al-Houthi không có chức vụ chính thức trong tổ chức "Thanh niên Mộ đạo", ông đã thúc đẩy tư tưởng cực đoan sau cuộc tấn công Iraq năm 2003 của Hoa Kỳ. Các thành viên trẻ bắt đầu hô vang khẩu hiệu chống Mỹ và chống Israel tại Thánh đường Al Saleh ở Sana'a sau các Lễ cầu nguyện thứ Sáu. Hành động này đã thu hút sự chú ý của giới chức Yemen; họ lo ngại rằng sau những khẩu hiệu "Nước Mỹ phải chết", mục tiêu tiếp theo sẽ là chính phủ. Năm 2004, sau khi 800 người ủng hộ phong trào bị bắt giữ, Tổng thống Ali Abdullah Saleh đã yêu cầu Hussein al-Houthi ra trình diện nhưng bị từ chối. Ngày 18 tháng 6, chính phủ cử quân đội đến bắt giữ ông, dẫn đến cuộc khởi nghĩa vũ trang. Hussein bị tiêu diệt vào ngày 10 tháng 9 cùng năm, nhưng cuộc xung đột vẫn tiếp diễn ngắt quãng cho đến khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào năm 2010. Trong giai đoạn này, quân đội Yemen và Saudi Arabia đều thất bại trong việc trấn áp Houthi. Theo Viện Brookings, đây là một sự bẽ mặt đối với Saudi Arabia – quốc gia đã chi hàng chục tỷ USD cho quân sự nhưng không thể đánh bại lực lượng nổi dậy.

Houthi đã tham gia cuộc Cách mạng Yemen năm 2011 và Hội nghị Đối thoại Quốc gia (NDC). Tuy nhiên, họ đã bác bỏ các điều khoản trong thỏa thuận của Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) vì cho rằng nó chia cắt đất nước và để phản đối vụ ám sát đại diện của mình tại hội nghị. Khi cuộc cách mạng tiếp diễn, lực lượng Houthi dần mở rộng vùng kiểm soát. Đến ngày 9 tháng 11 năm 2011, Houthi được cho là đã làm chủ hai tỉnh Sa'dah và Al Jawf, đồng thời chuẩn bị chiếm tỉnh thứ ba là Hajjah, tạo bàn đạp để tấn công trực diện vào thủ đô Sana'a. Đến tháng 5 năm 2012, nhóm này đã kiểm soát phần lớn ba tỉnh trên, giành được lối tiếp cận Biển Đỏ và bắt đầu dựng các rào chắn ở phía bắc Sana'a để chuẩn bị cho các đợt xung đột mới.

Cựu Tổng thống Yemen Ali Abdullah Saleh từng liên minh với Houthi từ năm 2014 cho đến khi bị nhóm này ám sát vào năm 2017 với cáo buộc phản quốc.

Đến tháng 9 năm 2014, Houthi chiếm lĩnh nhiều khu vực tại Sana'a, bao gồm các tòa nhà chính phủ và đài phát thanh. Dù tầm ảnh hưởng của Houthi lan rộng ra khắp thủ đô và các thị trấn như Rada', họ vẫn vấp phải sự kháng cự mạnh mẽ từ Al-Qaeda. Các quốc gia vùng Vịnh tin rằng Houthi nhận hỗ trợ từ Iran, trong khi Saudi Arabia lại hậu thuẫn cho các đối thủ của nhóm này tại Yemen.

Ngày 20 tháng 1 năm 2015, phiến quân Houthi chiếm giữ dinh tổng thống tại thủ đô. Tổng thống Abdrabbuh Mansur Hadi dù có mặt tại đó nhưng không bị thương. Ngày 6 tháng 2,Houthi chính thức nắm quyền kiểm soát chính phủ, giải tán quốc hội và tuyên bố Ủy ban Cách mạng Tối cao là cơ quan quyền lực tạm thời. Ngày 20 tháng 3, các vụ đánh bom tự sát nhắm vào hai nhà thờ Hồi giáo al-Badr và al-Hashoosh đã khiến 142 tín đồ Houthi thiệt mạng và hơn 351 người bị thương. Nhà nước Hồi giáo (IS) nhanh chóng nhận trách nhiệm về vụ tấn công khủng bố đẫm máu nhất lịch sử Yemen này.

Ngày 27 tháng 3 năm 2015, lo ngại trước mối đe dọa của Houthi đối với các phe phái Sunni trong khu vực, Saudi Arabia cùng các nước Bahrain, Qatar, Kuwait, UAE, Ai Cập, Jordan, Ma-rốc và Sudan đã tiến hành chiến dịch không kích tại Yemen. Liên minh này nhận được sự hỗ trợ từ Hoa Kỳ về lập kế hoạch không kích, hậu cần và tình báo. Hải quân Hoa Kỳ cũng tham gia tích cực vào việc phong tỏa đường biển các vùng lãnh thổ do Houthi kiểm soát. Các tổ chức nhân đạo cho rằng lệnh phong tỏa này là nguyên nhân chính dẫn đến nạn đói trầm trọng bùng phát tại Yemen.

Trận Aden (2015) kéo dài bốn tháng đã diễn ra từ ngày 25 tháng 3 đến ngày 22 tháng 7 năm 2015.

Theo báo cáo tháng 9 năm 2015 của tạp chí Esquire, Houthi từ một nhóm vốn bị gạt ra ngoài lề đã trở thành một trong những phong trào chính trị và xã hội ổn định, có tổ chức nhất tại Yemen. Khoảng trống quyền lực do giai đoạn chuyển tiếp bất ổn tạo ra đã thu hút thêm nhiều người ủng hộ phong trào này. Trong khi nhiều đảng phái lớn trước đây trở nên rệu rã và thiếu tầm nhìn rõ ràng khiến công chúng thất vọng, Houthi – dưới tên gọi mới Ansar Allah – lại ngày càng trở nên hấp dẫn hơn.

Người phát ngôn của Houthi, Mohamed Abdel Salam, tuyên bố nhóm đã phát hiện các nội dung trao đổi giữa UAE và Saleh từ ba tháng trước khi ông qua đời. Trả lời Al-Jazeera, ông cho biết Saleh đã liên lạc với UAE cùng một số quốc gia khác như Nga và Jordan thông qua các tin nhắn mã hóa. Liên minh giữa Saleh và Houthi chính thức tan vỡ vào cuối năm 2017, kéo theo các cuộc đụng độ vũ trang dữ dội tại Sana'a từ ngày 28 tháng 11.

Ngày 2 tháng 12, Saleh tuyên bố chấm dứt liên minh trên truyền hình, kêu gọi những người ủng hộ giành lại đất nước và bày tỏ thiện chí đối thoại với Liên minh do Saudi Arabia dẫn đầu. Đến ngày 4 tháng 12 năm 2017, các tay súng Houthi đã tấn công tư dinh của Saleh tại Sana'a. Ông bị lực lượng Houthi sát hại ngay trong ngày hôm đó khi đang tìm cách rời khỏi thủ đô.

Tháng 1 năm 2021, Hoa Kỳ liệt Houthi vào danh sách tổ chức khủng bố, làm dấy lên lo ngại về tình trạng thiếu hụt viện trợ tại Yemen; tuy nhiên, quyết định này đã bị hủy bỏ một tháng sau đó khi Joe Biden nhậm chức tổng thống. Ngày 17 tháng 1 năm 2022, Houthi tiến hành tấn công bằng tên lửa và drone vào các mục tiêu công nghiệp của UAE, làm cháy các xe chở nhiên liệu và khiến ba lao động nước ngoài thiệt mạng. Đây là cuộc tấn công cụ thể đầu tiên mà Houthi thừa nhận và cũng là vụ đầu tiên gây thương vong về người. Liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu đã đáp trả bằng vụ không kích vào một trung tâm giam giữ tại Yemen ngày 21 tháng 1, khiến ít nhất 70 người thiệt mạng.

Sau khi Chiến tranh Gaza bùng nổ, Houthi đã bắn tên lửa vào Israel và tấn công tàu bè trên Biển Đỏ, tuyên bố đây là hành động đoàn kết với người Palestine và nhằm thúc đẩy cứu trợ vào Dải Gaza. Ngày 31 tháng 10 năm 2023, lực lượng Houthi phóng tên lửa đạn đạo vào Israel và bị hệ thống phòng thủ Arrow 3 đánh chặn. Giới chức Israel tuyên bố đây là trận giao tranh đầu tiên diễn ra ngoài không gian. Để chấm dứt các cuộc tấn công này, Houthi yêu cầu một lệnh ngừng bắn và dỡ bỏ phong tỏa Dải Gaza. Tháng 1 năm 2024, Hoa Kỳ và Vương quốc Anh đã tiến hành không kích nhiều mục tiêu của Houthi tại Yemen, đồng thời Hoa Kỳ tái liệt nhóm này vào danh sách Khủng bố Toàn cầu được Chỉ định Đặc biệt (SDGT).

Vào tháng 2 năm 2026, Houthi thông báo tái khởi động các cuộc tấn công tàu thuyền để đáp trả những vụ không kích gần đây của Hoa Kỳ và Israel nhắm vào Iran.

Tư tưởng

Bản đồ các nhóm dân tộc tôn giáo tại Yemen, năm 2002

Phong trào Houthi theo đuổi một hệ tư tưởng hỗn hợp bao gồm các yếu tố tôn giáo, chủ nghĩa dân tộc Yemen và chủ nghĩa dân túy đa thành phần (big-tent), mô phỏng theo Hezbollah. Các quan sát viên bên ngoài cho rằng các nguyên tắc tư tưởng của nhóm này thường mơ hồ, mâu thuẫn và nhiều khẩu hiệu không phản ánh chính xác mục tiêu thực sự của họ. Theo nhà sử học người Mỹ Bernard Haykel, người sáng lập phong trào, Hussein al-Houthi, chịu ảnh hưởng từ nhiều truyền thống tôn giáo và tư tưởng chính trị khác nhau, khiến việc xếp ông hay những người ủng hộ ông vào các danh mục sẵn có trở nên khó khăn. Nhóm Houthi tự khắc họa mình là một lực lượng kháng chiến quốc gia, bảo vệ mọi người dân Yemen trước sự xâm lược và ảnh hưởng từ bên ngoài; là những người tiên phong chống tham nhũng, hỗn loạn và cực đoan; đồng thời là đại diện cho lợi ích của các bộ lạc bị gạt ra ngoài lề xã hội và giáo phái Zaydi.

Haykel lập luận rằng phong trào Houthi có hai nguyên tắc tôn giáo-tư tưởng cốt lõi. Thứ nhất là "Con đường Qur'an", bao gồm niềm tin rằng Kinh Qur'an không cho phép diễn giải tùy tiện và chứa đựng mọi thứ cần thiết để cải thiện xã hội Hồi giáo. Thứ hai là niềm tin vào quyền cai trị tuyệt đối, mang tính thần thánh của Ahl al-Bayt (hậu duệ của Tiên tri Muhammad), một đức tin được cho là bắt nguồn từ giáo phái Jaroudi—một nhánh chính thống của Zaydism.

Nhóm này cũng khai thác sự bất bình của công chúng về vấn đề tham nhũng và việc cắt giảm trợ cấp của chính phủ. Theo một báo cáo của tờ Newsweek vào tháng 2 năm 2015, người Houthi đang đấu tranh "vì những điều mà mọi người dân Yemen khao khát: trách nhiệm giải trình của chính phủ, chấm dứt tham nhũng, các dịch vụ tiện ích ổn định, giá nhiên liệu công bằng, cơ hội việc làm cho người dân thường và chấm dứt ảnh hưởng của phương Tây". Trong việc thiết lập liên minh, phong trào Houthi đôi khi tỏ ra cơ hội, hợp tác với cả những quốc gia mà sau này họ tuyên bố là kẻ thù, bao gồm cả Hoa Kỳ.

Tôn giáo

Nhìn chung, hệ thống niềm tin của phong trào Houthi tập trung vào nhánh Zaydi của Hồi giáo, một giáo phái hầu như chỉ tồn tại ở Yemen. Các tín đồ Zaydi chiếm khoảng 25% dân số, trong khi người Sunni chiếm 75% còn lại. Các chính phủ do người Zaydi lãnh đạo đã cai trị Yemen trong một nghìn năm cho đến tận năm 1962. Kể từ khi thành lập, phong trào Houthi thường xuyên ủng hộ việc phục hưng giáo phái Zaydi tại Yemen.

Mặc dù nhóm này xây dựng cuộc đấu tranh dưới góc độ tôn giáo và đặt nặng nguồn gốc Zaydi, nhưng Houthi không phải là một nhóm chỉ bao gồm các tín đồ Zaydi. Họ bác bỏ cách người khác mô tả mình là một phe phái chỉ quan tâm đến các vấn đề của giáo phái Zaydi. Họ cũng không công khai ủng hộ việc khôi phục chế độ Imam Zaydi cũ, mặc dù các nhà phân tích cho rằng họ có thể có kế hoạch khôi phục nó trong tương lai. Đa số người dân Yemen không có thiện cảm với chế độ Imam cũ, và bản thân Hussein al-Houthi cũng không chủ trương khôi phục nó. Thay vào đó, ông đề xuất một "Bậc dẫn dắt lỗi lạc" (alam al-huda): một cá nhân là hậu duệ của Tiên tri, người sẽ đóng vai trò là "nhà lãnh đạo chung cho toàn thế giới". Tuy nhiên, ông chưa bao giờ định nghĩa rõ ràng về đặc quyền của vị trí này hoặc cách thức bổ nhiệm.

Phong trào này cũng đã tuyển dụng và liên minh với các tín đồ Hồi giáo Sunni; theo nhà nghiên cứu Ahmed Nagi, một số chủ đề trong hệ tư tưởng Houthi "như sự đoàn kết của người Hồi giáo, dòng dõi tiên tri và chống tham nhũng [...] đã cho phép Houthi huy động không chỉ những người Zaydi ở miền Bắc, mà còn cả cư dân ở các khu vực chủ yếu theo dòng Shafi'i (Sunni)." Tuy nhiên, nhóm này cũng bị biết đến là có hành vi phân biệt đối xử với người Sunni, như đóng cửa các nhà thờ Hồi giáo Sunni và chủ yếu bổ nhiệm người Zaydi vào các vị trí lãnh đạo tại các khu vực do Houthi kiểm soát. Sau khi sát hại cựu Tổng thống Saleh, nhóm Houthi đã mất đi sự ủng hộ đáng kể từ các bộ lạc Sunni.

Nhiều người Zaydi cũng phản đối Houthi, coi họ là lực lượng ủy nhiệm của Iran và coi hình thức phục hưng Zaydi của Houthi là một nỗ lực nhằm "thiết lập sự cai trị của người Shiite ở miền Bắc Yemen". Ngoài ra, Haykel lập luận rằng Houthi đi theo "một cách diễn giải mang tính chính trị hóa cao, mang tính cách mạng và đơn giản hóa một cách có chủ ý, thậm chí là sơ khai về các giáo lý [của Zaydi]". Quan điểm của họ về Hồi giáo phần lớn dựa trên các bài giảng của Hussein al-Houthi, được tập hợp sau khi ông qua đời trong một cuốn sách có tiêu đề Malazim (Sách tóm lược), một tác phẩm được người Houthi coi trọng hơn cả các truyền thống thần học Zaydi lâu đời, dẫn đến những tranh chấp lặp đi lặp lại với các nhà lãnh đạo tôn giáo Zaydi chính thống.

Nhóm Houthi khẳng định rằng hành động của họ là để chống lại sự bành trướng bị cáo buộc của Chủ nghĩa Salafi tại Yemen và để bảo vệ cộng đồng của mình khỏi sự phân biệt đối xử. Vị thế của những người Salafi được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn và các nhóm Sunni khác tại Yemen đã tăng lên đều đặn trong suốt thời kỳ Cộng hòa, tương tự là vị thế của các Sheikh (thủ lĩnh bộ lạc), những người đôi khi hợp tác với các nhóm Salafi này vì lý do thực dụng. Những người Salafi, vốn nhận được sự ủng hộ đáng kể từ chính quyền Saleh, được cho là đã theo đuổi một "chính sách khiêu khích" hung hăng đối với những người Zaydi sinh sống ở khu vực xung quanh, thường xuyên cáo buộc họ là những kẻ bỏ đạo. Trong những năm trước khi phong trào Houthi trỗi dậy, những người Salafi được nhà nước hỗ trợ đã quấy rối người Zaydi và phá hủy các địa điểm của người Zaydi (đáng chú ý nhất là các nghĩa trang) tại Yemen. Sau khi lên nắm quyền vào năm 2014, nhóm Houthi do đó đã "nghiền nát" cộng đồng Salafi ở tỉnh Saada và hầu như loại bỏ sự hiện diện của al-Qaeda tại các khu vực do họ kiểm soát; người Houthi coi al-Qaeda là "những kẻ thánh chiến Salafi" và do đó là "kẻ thù không đội trời chung". Mặt khác, từ năm 2014 đến năm 2019, ban lãnh đạo Houthi đã ký kết nhiều thỏa thuận cùng tồn tại với cộng đồng Salafi; cũng như theo đuổi sự hòa giải giữa Shia và Salafi. Chính phủ Yemen thường cáo buộc Houthi hợp tác với al-Qaeda nhằm làm suy yếu quyền kiểm soát của chính phủ tại miền Nam Yemen.

Quyền phụ nữ và tự do ngôn luận

Cách đối xử của Houthi đối với phụ nữ và các hạn chế của họ đối với nghệ thuật đã trở thành chủ đề tranh luận. Một mặt, phong trào này tuyên bố bảo vệ quyền bầu cử và đảm nhận các chức vụ công của phụ nữ, và một số nhà hoạt động nữ quyền đã chạy trốn từ các khu vực do chính phủ kiểm soát sang các vùng lãnh thổ của Houthi, vì ít nhất nhóm này cũng làm suy yếu các lực lượng thánh chiến cực đoan hơn. Nhóm Houthi cũng triển khai lực lượng an ninh phụ nữ riêng, cũng như duy trì một nhánh Hướng đạo nữ. Tuy nhiên, cũng có những báo cáo cho rằng Houthi quấy rối phụ nữ và hạn chế quyền tự do đi lại và ngôn luận của họ.

Về mặt văn hóa, Houthi cố gắng lan truyền quan điểm của mình thông qua tuyên truyền, sử dụng các phương tiện truyền thông chính thống, mạng xã hội và thơ ca, cũng như thực hiện "Houthi hóa" hệ thống giáo dục nhằm "thấm nhuần các giá trị Houthi và huy động thanh niên tham gia cuộc chiến chống lại các lực lượng liên minh". Tuy nhiên, nhóm Houthi đã thiếu nhất quán trong cách xử lý các hình thức biểu đạt nghệ thuật mà họ không chấp thuận. Phong trào này cho phép các đài phát thanh tiếp tục phát sóng âm nhạc và nội dung mà Houthi coi là quá mang tính phương Tây, nhưng cũng cấm một số bài hát nhất định và quấy rối các nghệ sĩ như nhạc công đám cưới. Trong một vụ việc gây nhiều sự chú ý dư luận, các sĩ quan cảnh sát Houthi tuyên bố rằng âm nhạc có thể được phát tại một bữa tiệc cưới nếu không phát qua loa phóng thanh. Nam ca sĩ chính của đám cưới đã bị bắt khi khách dự tiệc không tuân thủ yêu cầu này. Nhà báo Robert F. Worth nhận định rằng "nhiều người Yemen có tư tưởng thế tục dường như không chắc chắn liệu nên coi Houthi là những kẻ đàn áp hay là đồng minh tiềm năng." Nhìn chung, các chính sách của Houthi thường được quyết định ở cấp địa phương, và các quan chức Houthi cấp cao thường không thể kiểm soát quyền lực của các sĩ quan khu vực, khiến cách đối xử với dân thường phụ thuộc vào từng khu vực cụ thể.

Ngược đãi cộng đồng Do Thái tại Yemen

Nhóm Houthi đã bị cáo buộc trục xuất hoặc hạn chế quyền lợi của các thành viên trong cộng đồng Do Thái Yemen ở nông thôn, vốn chỉ còn khoảng 50 người. Các báo cáo về tình trạng lạm dụng bao gồm việc những người ủng hộ Houthi quấy rối hoặc tấn công người Do Thái trong nước. Các quan chức Houthi đã phủ nhận mọi sự liên quan đến việc quấy rối, khẳng định rằng dưới sự kiểm soát của Houthi, người Do Thái ở Yemen có thể sống và làm việc tự do như bất kỳ công dân Yemen nào khác. Fadl Abu Taleb, một người phát ngôn của Houthi, cho biết: "Vấn đề của chúng tôi là với chủ nghĩa phục quốc Do Thái (Zionism) và việc chiếm đóng Palestine, còn người Do Thái ở đây không có gì phải sợ hãi".

Bất chấp sự khẳng định từ các lãnh đạo Houthi rằng phong trào này không mang tính giáo phái, một giáo sĩ Do Thái người Yemen được cho là đã nói rằng nhiều người Do Thái vẫn kinh hãi trước khẩu hiệu của phong trào này. Do đó, người Do Thái Yemen được báo cáo là vẫn giữ thái độ tiêu cực đối với nhóm Houthi, những người mà họ cáo buộc đã thực hiện các hành vi ngược đãi chống lại mình. Theo chính trị gia người Druze quốc tịch Israel Ayoob Kara, các tay súng Houthi đã đưa ra tối hậu thư yêu cầu người Do Thái "cải sang đạo Hồi hoặc rời khỏi Yemen".

Vào tháng 3 năm 2016, một tờ báo có trụ sở tại UAE đưa tin rằng một trong những người Do Thái Yemen di cư sang Israel năm 2016 từng chiến đấu trong hàng ngũ Houthi. Cùng tháng đó, tờ báo Kuwait al-Watan đưa tin một người Do Thái Yemen tên là Haroun al-Bouhi đã tử trận tại Najran khi đang chiến đấu cho phe Houthi chống lại Ả Rập Xê Út. Tờ báo Kuwait nói thêm rằng người Do Thái Yemen có mối quan hệ tốt với Ali Abdullah Saleh, người vào thời điểm đó đang liên minh với Houthi và cùng chiến đấu trên nhiều mặt trận khác nhau.

Trong các bài giảng của mình, Al-Houthi đã tuyên bố: "Các quốc gia Ả Rập và tất cả các quốc gia Hồi giáo sẽ không được an toàn trước người Do Thái ngoại trừ thông qua việc tận diệt chúng và xóa sổ thực thể của chúng." Một phóng viên của tờ New York Times thuật lại việc bị hỏi tại sao họ lại nói chuyện với một "tên Do Thái bẩn thỉu" và rằng những người Do Thái trong làng không thể giao tiếp được với những người hàng xóm của mình.

Ngược đãi cộng đồng Baháʼí

Nhóm Houthi đã bị cáo buộc giam giữ, tra tấn, bắt bớ và biệt giam các thành viên của Đức tin Baháʼí với cáo buộc làm gián điệp và bỏ đạo, những tội danh có thể bị trừng phạt bằng cái chết. Thủ lĩnh Houthi Abdel-Malek al-Houthi đã nhắm vào người Baháʼí trong các bài phát biểu công khai, cáo buộc những người theo Đức tin Baháʼí là "thuộc về quỷ dữ" và là tay sai cho các nước phương Tây, dựa trên một sắc lệnh tôn giáo (fatwa) năm 2013 do lãnh đạo tối cao của Iran ban hành.

Hoạt động và chiến thuật

Chính trị

Trong các chiến dịch chống lại cả chính phủ Saleh và chính phủ Hadi, Houthi đã sử dụng chiến thuật bất tuân dân sự. Sau quyết định tăng giá nhiên liệu của chính phủ Yemen vào ngày 13 tháng 7 năm 2014, các thủ lĩnh Houthi đã tổ chức thành công những cuộc tuần hành khổng lồ tại thủ đô Sana'a để phản đối và yêu cầu chính phủ đương nhiệm của ông Abd Rabbuh Mansur Hadi từ chức vì cáo buộc "tham nhũng nhà nước". Những cuộc biểu tình này sau đó đã leo thang thành giai đoạn nổi dậy 2014–2015. Tương tự, sau các cuộc không kích do Ả Rập Xê Út dẫn đầu năm 2015 gây thương vong cho dân thường, hàng chục nghìn người dân Yemen đã đáp lại lời kêu gọi của Abdul-Malik al-Houthi và đổ xuống đường phố Sana'a để bày tỏ sự phẫn nộ đối với cuộc tấn công của liên quân.

Các mục tiêu được phong trào này tuyên bố bao gồm chống lại sự chậm phát triển kinh tế và tình trạng bị gạt ra ngoài lề về chính trị tại Yemen, đồng thời tìm kiếm quyền tự trị lớn hơn cho các khu vực có đa số người ủng hộ Houthi sinh sống. Một trong những người phát ngôn của họ, Mohammed al-Houthi, từng tuyên bố vào năm 2018 rằng ông ủng hộ một nền cộng hòa dân chủ tại Yemen.Nhóm Houthi đã đưa việc chống tham nhũng trở thành trọng tâm trong chương trình nghị sự chính trị của mình.

Houthi sử dụng radio như một công cụ hiệu quả để lan tỏa ảnh hưởng; họ thường xuyên đánh chiếm các đài phát thanh và tịch thu thiết bị của những cơ sở không tuân thủ các hạn chế phát sóng mà họ đặt ra. Năm 2019, một đài phát thanh Yemen liên minh với nhóm này đã gây quỹ được 73,5 triệu rial Yemen (tương đương 132.000 USD) trong một chiến dịch hỗ trợ cho nhóm vũ trang Hezbollah ở Liban.

Văn hóa

Kể từ sau cuộc cách mạng, Houthi đã tổ chức nhiều cuộc tụ họp quần chúng quy mô lớn. Vào ngày 24 tháng 1 năm 2013, hàng nghìn người đã tập trung tại Dahiyan (Sa'dah) và Heziez (ngay sát Sana'a) để kỷ niệm ngày sinh của nhà tiên tri Mohammed (Mawlid al-Nabi). Một sự kiện tương tự cũng diễn ra vào ngày 13 tháng 1 năm 2014 tại sân vận động thể thao chính ở Sana'a. Tại đây, nam giới và phụ nữ được tách biệt hoàn toàn: nam giới lấp đầy sân vận động ngoài trời và sân bóng đá ở trung tâm dưới sự hướng dẫn của các nhân viên an ninh Houthi mặc áo khoác và đội mũ sáng màu; trong khi đó, phụ nữ đổ vào nhà thi đấu liền kề, được dẫn dắt bởi các nữ nhân viên an ninh chỉ có thể phân biệt qua dải băng tím và mũ cùng màu. Nhà thi đấu này đã chứa ít nhất 5.000 phụ nữ—gấp mười lần số người tham dự cuộc tụ họp năm 2013.

Truyền thông

Houthi được cho là sở hữu "một bộ máy tuyên truyền khổng lồ và vận hành trơn tru". Với sự hỗ trợ kỹ thuật từ Hezbollah (Liban), họ đã thiết lập được "một cánh tay truyền thông đáng gờm". Phong cách và nội dung các bài phát biểu trên truyền hình của thủ lĩnh Abdul-Malik al-Houthi được cho là mô phỏng theo Tổng thư ký Hezbollah, Hassan Nasrallah. Sau cuộc nổi dậy của thanh niên năm 2011, nhóm này đã ra mắt kênh truyền hình chính thức mang tên Al Masirah. Hiện tại, nhóm vận hành tới 25 tờ báo in và báo điện tử, cùng nhiều dịch vụ tin tức trực tuyến khác nhau.

Một trong những hình thức truyền thông đại chúng linh hoạt nhất của Houthi là zawamil—một thể loại thơ truyền khẩu của bộ lạc vốn gắn liền với đời sống xã hội Yemen. Zamil, vốn bắt nguồn từ truyền thống văn hóa, đã được Houthi "vũ khí hóa" thành một công cụ tuyên truyền và trở thành một trong những nền tảng phổ biến, phát triển nhanh nhất của họ. Những bài thơ này được các giọng ca nổi tiếng như Issa al-Laith thể hiện và lan truyền rộng rãi trên các nền tảng mạng xã hội như YouTube, Twitter và Telegram. Tờ The Spectator mô tả zawamil là công cụ tuyên truyền thành công nhất của Houthi, giúp họ khắc họa những đức tính như lòng mộ đạo, sự dũng cảm và đức tính thanh bạch, đối lập hoàn toàn với hình ảnh tham nhũng, giàu sang và đạo đức giả của các đối thủ như liên quân do Ả Rập Xê Út dẫn đầu hay các quốc gia Ả Rập liên minh với Israel.

Quân sự

Vào năm 2009, các nguồn tin từ Đại sứ quán Hoa Kỳ báo cáo rằng Houthi đã áp dụng các chiến thuật và chiến lược ngày càng tinh vi hơn trong cuộc xung đột với chính phủ khi họ tích lũy được nhiều kinh nghiệm thực chiến, đồng thời nhấn mạnh rằng họ chiến đấu với một sự cuồng nhiệt tôn giáo mãnh liệt.

Sức mạnh quân sự

Tình hình vào tháng 3 năm 2012

Tình hình vào tháng 3 năm 2015: Sự thống trị của Houthi tại một phần ba khu vực phía Tây Yemen

Năng lực không quân

Nhóm Houthi nắm quyền kiểm soát một phần đối với Không quân Yemen, và sở hữu các căn cứ không quân quan trọng như Al-Dailami và Al Hudaydah. Lực lượng không quân Houthi bao gồm một máy bay tiêm kích Northrop F-5 duy nhất, được tịch thu từ chính phủ Yemen. Nhóm này cũng đã cho bay một chiếc Mikoyan MiG-29 từ thời Liên Xô trong một cuộc duyệt binh trên bầu trời Sana'a vào năm 2023. Họ cũng vận hành các máy bay trực thăng Mil Mi-17 bị tịch thu trong cuộc nội chiến.

Tên lửa và máy bay không người lái

Kể từ khi được thành lập vào năm 2003, Đơn vị 3800 của Hezbollah đã cung cấp cho Houthi các hoạt động huấn luyện và hỗ trợ chiến lược. Lực lượng Quds của Iran đã buôn lậu vũ khí cho Houthi kể từ năm 2009, chủ yếu sử dụng thuyền dhow (một loại thuyền buồm truyền thống của Ả Rập) và các tàu đánh cá nhỏ. Lực lượng này cũng bắt đầu buôn lậu các bộ phận tên lửa vào năm 2015. Từ năm 2004 đến năm 2010, Houthi thường xuyên cướp bóc các kho vũ khí của chính phủ Yemen, bao gồm cả tên lửa Scud và OTR-21 Tochka thu được trong cuộc nội chiến Yemen năm 1994, do sự kiểm soát yếu kém của chính phủ đối với kho vũ khí của mình. Năm 2017, Liên Hợp Quốc báo cáo rằng khoảng 70% vũ khí của quân đội Yemen có khả năng đã bị thất lạc.

Vào tháng 3 năm 2015, liên quân do Ả Rập Xê Út dẫn đầu tuyên bố đã phá hủy hầu hết năng lực tên lửa của Houthi trong một chiến dịch không kích, tuy nhiên các cuộc tấn công bằng tên lửa của Houthi vẫn tiếp diễn. Nhóm Houthi, với sự hỗ trợ công nghệ từ Iran, đã bắt đầu chế tạo các biến thể tên lửa mới vào giữa năm 2016, và đến tháng 9, họ đã giới thiệu Burkan-1, một biến thể của tên lửa Scud với tầm bắn được mở rộng. Tháng sau đó, họ giới thiệu Burkan-2H, loại tên lửa có đầu đạn tách rời. Những vũ khí này cho phép Houthi tấn công các mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ Ả Rập Xê Út, bao gồm cả thủ đô Riyadh. Sau khi kiểm tra các mảnh vỡ từ Burkan-2H, Liên Hợp Quốc kết luận vào tháng 12 năm 2017 rằng loại tên lửa này do Iran cung cấp.

Cuối năm 2015, Houthi thông báo trên đài truyền hình Al-Masirah về việc sản xuất trong nước loại tên lửa đạn đạo tầm ngắn Qaher-1. Vào ngày 19 tháng 5 năm 2017, Ả Rập Xê Út đã đánh chặn một tên lửa đạn đạo do Houthi bắn nhằm vào một khu vực vắng vẻ ở phía nam thủ đô và cũng là thành phố đông dân nhất của Ả Rập Xê Út, Riyadh. Lực lượng dân quân Houthi đã chiếm được hàng chục xe tăng và một lượng lớn vũ khí hạng nặng từ Lực lượng Vũ trang Yemen.

Vào tháng 2 năm 2017, nhóm Houthi đã tiết lộ chương trình máy bay không người lái của mình. Trong khoảng thời gian từ giữa năm 2018 đến năm 2019, tần suất các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo tầm xa đã giảm xuống, trong khi Houthi bắt đầu tăng cường sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) và pháo binh. UAV được sử dụng cho cả mục đích tấn công các mục tiêu quân sự và dân sự lẫn trinh sát. UAV Qasef, với khả năng mang tới 30 kg thuốc nổ, đã được sử dụng trong hơn một chục cuộc tấn công của Houthi kể từ năm 2016. Các loại máy bay không người lái tự sát Sammad-2, Sammad-3 và Qasif-2K đã được ra mắt vào năm 2019. Các cuộc tấn công bằng UAV của Houthi đạt đỉnh điểm vào năm 2021, với nhiều mục tiêu nằm tại Ả Rập Xê Út.

Vào tháng 6 năm 2019, liên quân do Ả Rập Xê Út dẫn đầu cho biết Houthi đã phóng 226 tên lửa đạn đạo kể từ khi bắt đầu cuộc nổi dậy cho đến thời điểm đó.

Cuộc tấn công Abqaiq–Khurais năm 2019 đã nhắm vào các cơ sở chế biến dầu của Saudi Aramco tại Abqaiq và Khurais ở miền đông Ả Rập Xê Út vào ngày 14 tháng 9 năm 2019. Phong trào Houthi đã lên tiếng nhận trách nhiệm, mặc dù Hoa Kỳ khẳng định rằng Iran đứng sau cuộc tấn công này. Tổng thống Iran Hassan Rouhani phát biểu rằng "người dân Yemen đang thực hiện quyền tự vệ chính đáng của mình... các cuộc tấn công là lời đáp trả tương xứng đối với sự xâm lược nhắm vào Yemen trong nhiều năm qua."

Houthi đã công bố tên lửa Palestine-2 vào tháng 6 năm 2024, loại tên lửa này có nét tương đồng lớn với các tên lửa Fattah-1 và Kheibar Shekan của Iran. Theo Houthi, tên lửa này được sản xuất trong nước, một tuyên bố bị các nhà phân tích quốc phòng bác bỏ. Vào tháng 9, tên lửa này đã được bắn vào Israel và rơi xuống một khu vực trống gần Sân bay Ben Gurion, sau khi vượt qua quãng đường 2.000 km trong vòng 11 phút. Phía Houthi tuyên bố rằng tên lửa sử dụng nhiên liệu rắn hai tầng, có tầm bắn 2.150 km và đạt vận tốc tối đa lên tới Mach 16. Israel và Hoa Kỳ đã phủ nhận việc tên lửa này là vũ khí siêu vượt âm.

Năng lực tác chiến hải quân

Trong tiến trình của cuộc Nội chiến Yemen, nhóm Houthi đã phát triển các chiến thuật để đối phó với hải quân của các đối thủ. Ban đầu, các hoạt động chống hạm của họ còn thô sơ và chỉ giới hạn ở việc bắn các loại súng phóng lựu (RPG) vào các tàu ở gần bờ. Trong cuộc chiến giành quyền kiểm soát thành phố cảng Aden năm 2015, Hải quân Yemen phần lớn đã bị tiêu diệt, bao gồm tất cả các tàu mang tên lửa. Một số tàu tuần tra nhỏ hơn, tàu đổ bộ và các trực thăng chống ngầm (ASW) Mi-14 và Ka-28 vẫn còn sót lại. Tuy nhiên, sự tồn tại của chúng dưới quyền kiểm soát của Houthi chỉ kéo dài ngắn ngủi, vì phần lớn đã bị phá hủy trong các cuộc không kích của liên quân do Ả Rập Xê Út dẫn đầu trong cuộc can thiệp vào Yemen năm 2015. Kết quả là Houthi chỉ còn lại các tên lửa hành trình chống hạm (AShM) được lưu kho trên bờ nhưng không có bệ phóng, cùng một vài tàu tuần tra nhỏ rải rác. Những khí tài này, cùng với một số tàu nhỏ tự sản xuất trong nước và các loại tàu hỗn hợp khác, đã tạo thành nền tảng cho năng lực tác chiến hải quân mới của nhóm.

Ngay sau khi Houthi nắm quyền kiểm soát Yemen vào năm 2015, Iran đã tìm cách tăng cường năng lực hải quân cho nhóm này, cho phép Houthi — và qua đó là Iran — có thể chặn các tàu vận tải của Liên quân ngoài khơi bờ biển Biển Đỏ. Điều này được thực hiện bằng cách cung cấp thêm các tên lửa chống hạm (AShM) và chế tạo các bệ phóng đặt trên xe tải để có thể dễ dàng ẩn nấp sau khi phóng. Iran cũng neo đậu tàu tình báo MV Saviz, được ngụy trang thành một tàu chở hàng thông thường, ngoài khơi bờ biển Eritrea; con tàu này đã cung cấp thông tin tình báo và cập nhật về các chuyển động của tàu Liên quân cho Houthi. Tàu Saviz phục vụ với vai trò này cho đến khi bị hư hại trong một cuộc tấn công bằng mìn nam châm (limpet mine) của Israel vào tháng 4 năm 2021, sau đó nó được thay thế bằng tàu MV Behshad. Behshad, cũng giống như Saviz, được cải biến dựa trên khung thân của một tàu chở hàng.

Trong khi đó, tại Yemen, nhóm Houthi — được cho là với sự hỗ trợ của các kỹ sư Iran — đã chuyển đổi một số tàu tuần tra dài 10 mét (vốn được UAE tặng cho Lực lượng Cảnh sát biển Yemen vào đầu những năm 2010) thành các thiết bị nổ tự chế trên mặt nước (WBIED). Năm 2017, một trong những thiết bị này đã được sử dụng để tấn công tàu hộ vệ Al Madinah của Ả Rập Xê Út. Trong những năm sau đó, ba thiết kế WBIED khác đã được chế tạo là Tawfan-1, Tawfan-2 và Tawfan-3. Ngoài ra, 15 loại thủy lôi khác nhau cũng đã được sản xuất. Những vũ khí này đang ngày càng được triển khai nhiều hơn ở Biển Đỏ, nhưng vẫn chưa đạt được thành công đáng kể trước các tàu quân sự. Việc Iran cung cấp các tên lửa chống hạm Noor (tầm bắn 120 km) và Qader (tầm bắn 200 km), tên lửa đạn đạo chống hạm (ASBM) Khalij Fars (tầm bắn 300 km), cùng các loại tên lửa chống hạm Fajr-4CL và "Al-Bahr Al-Ahmar" — vốn được ra mắt trong cuộc duyệt binh năm 2022 của Houthi — được cho là bước leo thang quan trọng nhất trong hoạt động hỗ trợ. Chúng kết hợp các yếu tố: tầm bắn xa, chi phí thấp và tính cơ động cao cùng nhiều loại hệ thống dẫn đường khác nhau để tạo ra một loại vũ khí phù hợp với lực lượng hải quân của Houthi.

Mặc dù kho tên lửa đạn đạo chống hạm (ASBM) của Houthi vẫn chưa được thử nghiệm thực tế, nhưng hải quân Houthi đã đạt được thành công đáng kể với các tên lửa hành trình chống hạm (AShM). Vào ngày 1 tháng 10 năm 2016, họ đã bắn trúng tàu vận tải hai thân HSV-2 Swift của Hải quân UAE bằng một quả tên lửa AShM C-801/C-802 duy nhất phóng từ một trận địa bờ biển. Mặc dù con tàu vẫn nổi được nhưng hư hại nghiêm trọng đến mức nó đã phải bị loại biên. Sau đó, Hải quân Hoa Kỳ đã cử hai tàu khu trục và một tàu vận tải đổ bộ đến khu vực để đảm bảo hoạt động hàng hải không bị gián đoạn. Những con tàu này sau đó đã bị tấn công bằng tên lửa AShM trong ba lần riêng biệt nhưng không có quả nào trúng đích.

Mặc dù các cuộc tấn công này cho thấy khả năng hạn chế của Houthi trong việc đe dọa các tàu bè ở vùng biển xung quanh Yemen, nhưng mối đe dọa từ họ đã phát triển đáng kể kể từ đó. Với kho tên lửa đạn đạo và hỏa tiễn chống hạm đa dạng vốn rất khó đánh chặn và có thể bao phủ các khu vực rộng lớn, các cuộc đụng độ trên biển trong tương lai với hải quân của UAE, Ả Rập Xê Út và Hoa Kỳ có thể sẽ có kết quả hoàn toàn khác. Nhóm Houthi cũng đã ám chỉ về việc sử dụng kho đạn tuần kích dồi dào của mình để chống lại các tàu thương mại ở Biển Đỏ, một chiến thuật tương tự như các chiến thuật gần đây của Iran ở Vịnh Ba Tư.

Cáo buộc về sự hỗ trợ từ nước ngoài

Cựu tổng thống Yemen Ali Abdullah Saleh từng cáo buộc Houthi có mối quan hệ với các bên hỗ trợ bên ngoài, đặc biệt là chính phủ Iran; Saleh đã phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với tờ The New York Times:

Lý do thực sự khiến họ nhận được sự hỗ trợ không chính thức từ Iran là vì họ lặp lại cùng một khẩu hiệu mà Iran đưa ra – đả đảo Hoa Kỳ, đả đảo Israel. Chúng tôi có một nguồn khác cho những cáo buộc như vậy. Các phương tiện truyền thông Iran lặp lại các tuyên bố ủng hộ những thành phần [Houthi] này. Tất cả bọn họ đều đang cố gắng trả thù Hoa Kỳ trên lãnh thổ Yemen.

Sự hỗ trợ như vậy đã được các phóng viên ngoại giao của các cơ quan thông tấn lớn báo cáo (ví dụ: Patrick Wintour của tờ The Guardian), và cũng là quan điểm được báo cáo từ các nhà lãnh đạo chính phủ Yemen đối lập với các nỗ lực của Houthi về cả mặt quân sự lẫn chính trị (ví dụ: tính đến năm 2017, Tổng thống Yemen bị phế truất được Liên Hợp Quốc công nhận, Abd Rabbu Mansour Hadi, người đã gọi "phiến quân Houthi... là 'dân quân Iran'".)

Ngược lại, Houthi cáo buộc chính quyền Saleh được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn và sử dụng mạng lưới Al-Qaeda tại Bán đảo Ả Rập để đàn áp họ. Dưới thời Tổng thống kế nhiệm Hadi, các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh đã cáo buộc Iran hỗ trợ tài chính và quân sự cho Houthi, mặc dù Iran phủ nhận điều này, và bản thân các quốc gia đó cũng là bên ủng hộ Tổng thống Hadi. Bất chấp các tuyên bố xác nhận của giới chức Iran và Yemen liên quan đến sự hỗ trợ của Iran dưới dạng huấn luyện viên, vũ khí và tiền bạc, Houthi vẫn phủ nhận việc nhận được sự hỗ trợ đáng kể về tài chính hoặc vũ khí từ Iran. Joost Hiltermann của tạp chí Foreign Policy nhận định rằng dù Houthi có nhận được chút hỗ trợ vật chất nào từ Iran đi chăng nữa, thì sự hỗ trợ quân sự và tình báo của Hoa Kỳ và Vương quốc Anh dành cho liên quân do Ả Rập Xê Út dẫn đầu vẫn vượt xa gấp nhiều lần.

Vào tháng 4 năm 2015, người phát ngôn của Hội đồng An ninh Quốc gia Hoa Kỳ Bernadette Meehan nhận định rằng: "Đánh giá của chúng tôi vẫn là Iran không trực tiếp chỉ huy và kiểm soát đối với nhóm Houthi ở Yemen". Joost Hiltermann viết rằng Iran không kiểm soát quá trình ra quyết định của Houthi, minh chứng là việc Houthi đã thẳng thừng từ chối yêu cầu của Iran về việc không tiếp quản Sana'a vào năm 2015. Thomas Juneau, viết trên tạp chí International Affairs, cho rằng mặc dù sự hỗ trợ của Iran dành cho Houthi đã tăng lên kể từ năm 2014, nhưng nó vẫn còn quá hạn chế để có thể tạo ra tác động đáng kể đến cán cân quyền lực tại Yemen. Viện Quincy về Quản trị Quốc gia có Trách nhiệm lập luận rằng ảnh hưởng của Tehran đối với phong trào này đã bị "thổi phồng quá mức" bởi "Ả Rập Xê Út, các đối tác liên minh của họ (chủ yếu là Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất), và những [nhóm vận động hành lang] của họ tại Washington." Tương tự, các học giả như Marieke Brandt và Charles Schmitz đã tuyên bố rằng cáo buộc Houthi chỉ đơn thuần là một lực lượng ủy nhiệm của Iran có nguồn gốc từ các diễn ngôn chính trị của Saleh, Ả Rập Xê Út, Hoa Kỳ và các lực lượng chống Houthi khác. Trong khi nhóm Houthi ca ngợi Iran thời hậu Cách mạng Hồi giáo vì sự phản đối của nước này đối với chủ nghĩa đế quốc của Mỹ và Israel ở Trung Đông, họ cũng đã chỉ trích học thuyết tôn giáo và chính trị của Iran, bao gồm cả quốc giáo của Iran là Hồi giáo Shia Thập nhị quân.

Một bức điện tín tháng 12 năm 2009 giữa Sana'a và các cơ quan tình báo khác nhau trong Vụ rò rỉ điện tín ngoại giao Hoa Kỳ cho biết các nhà phân tích của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ tin rằng Houthi đã thu được vũ khí từ chợ đen ở Yemen và từ các thành viên tham nhũng trong Lực lượng Vệ binh Cộng hòa Yemen. Trong chương trình PBS Newshour phát sóng ngày 8 tháng 4 năm 2015, Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry tuyên bố Hoa Kỳ biết Iran đang cung cấp hỗ trợ quân sự cho phiến quân Houthi ở Yemen, đồng thời nói thêm rằng Washington "sẽ không đứng yên trong khi khu vực bị mất ổn định".

Vào đầu năm 2013, các bức ảnh do chính phủ Yemen công bố cho thấy Hải quân Hoa Kỳ và các lực lượng an ninh của Yemen đã thu giữ một loại tên lửa phòng không vác vai tầm nhiệt "do Trung Quốc hoặc Iran sản xuất" còn nguyên "trong bao bì tiêu chuẩn". Những tên lửa này "chưa từng được biết đến rộng rãi là đã nằm ngoài sự kiểm soát của nhà nước", làm dấy lên lo ngại về việc Iran đang vũ trang cho phiến quân Houthi. Vào tháng 4 năm 2016, Hải quân Hoa Kỳ đã đánh chặn một lô hàng vũ khí lớn từ Iran, thu giữ hàng nghìn súng trường AK-47, súng phóng lựu và súng máy hạng nặng cỡ nòng .50; Lầu Năm Góc mô tả lô hàng này có khả năng đang trên đường tới Yemen. Dựa trên báo cáo năm 2019 của tờ The Jerusalem Post, Houthi cũng đã nhiều lần sử dụng loại máy bay không người lái gần như giống hệt với mẫu Ababil-T của Công ty Công nghiệp Chế tạo Máy bay Iran (HESA) trong các cuộc tấn công nhắm vào Ả Rập Xê Út. Vào cuối tháng 10 năm 2023, Israel tuyên bố đã đánh chặn một "tên lửa đạn đạo tầm xa đất đối đất và hai tên lửa hành trình do phiến quân Houthi ở Yemen phóng"; theo báo cáo từ Axios.com, đây "là lần đầu tiên Israel sử dụng hệ thống Arrow trong tác chiến để đánh chặn tên lửa đạn đạo kể từ khi chiến tranh bắt đầu".

Việc liên tục đánh chặn và thu giữ vũ khí trên biển có nguồn gốc từ Iran là một vấn đề đang được Viện Hòa bình Hoa Kỳ (USIP) theo dõi chặt chẽ.

Sự can thiệp của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC)

Mối liên hệ giữa Iran và Houthi đã bị lộ diện từ sớm qua các vụ bắt giữ vũ khí. Năm 2013, một con tàu Iran đã bị chặn lại khi đang trên đường tới tiếp tế cho Houthi. Trên tàu, lực lượng chức năng phát hiện một kho vũ khí khổng lồ gồm: tên lửa Katyusha, tên lửa đất đối không tầm nhiệt, súng chống tăng RPG-7, kính nhìn đêm do Iran sản xuất và các hệ thống pháo có khả năng theo dõi mục tiêu trên đất liền và trên biển ở khoảng cách 40 km.

Bước ngoặt lớn xảy ra vào tháng 3 năm 2017, khi ông Qasem Soleimani — người đứng đầu Lực lượng Quds thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) — đã họp bàn về kế hoạch "đẩy nhanh nỗ lực tiếp sức cho Houthi". Kế hoạch này bao gồm việc tăng cường cung cấp vũ khí và huấn luyện chiến đấu. Ông Soleimani được cho là đã khẳng định tại cuộc họp rằng các bên thống nhất sẽ gia tăng viện trợ thông qua đào tạo, khí tài và tài chính. Dù cả chính phủ Iran và Houthi đều chính thức phủ nhận, nhưng Thiếu tướng Ahmad Asiri, người phát ngôn của liên quân do Ả Rập Xê Út dẫn đầu, đã đưa ra bằng chứng thực tế: Houthi bắt đầu sử dụng tên lửa chống tăng Kornet — loại vũ khí chưa từng có trong biên chế Quân đội Yemen trước đây và chỉ mới xuất hiện sau này.

Cũng trong thời gian đó, IRGC đã thay đổi cách thức vận chuyển để "lách" các đợt tuần tra và lệnh trừng phạt tại Vịnh Oman. Thay vì dùng tàu lớn, họ chia nhỏ hàng hóa sang các thuyền nhỏ hơn đi qua vùng biển của Kuwait. Các lô hàng bí mật này được báo cáo là chứa linh kiện tên lửa, bệ phóng và cả ma túy.

Đến tháng 5 năm 2018, Hoa Kỳ đã chính thức liệt IRGC vào danh sách các tổ chức khủng bố và áp đặt lệnh trừng phạt. Lý do là tổ chức này đã đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ Houthi, đặc biệt là giúp sản xuất tên lửa đạn đạo để tấn công các thành phố và mỏ dầu của Ả Rập Xê Út. Mặc dù Iran luôn phủ nhận việc hỗ trợ quân sự cho Houthi, nhưng vào tháng 8 năm 2018, một chỉ huy của IRGC là Nasser Shabani đã vô tình "lỡ lời" trên hãng thông tấn Fars News Agency: "Chúng tôi (IRGC) đã bảo người Yemen [phiến quân Houthi] tấn công hai tàu dầu của Ả Rập Xê Út, và họ đã làm theo". Ngay lập tức, phía IRGC ra thông báo đính chính rằng đó là "lời nói dối của phương Tây" và khẳng định ông Shabani đã nghỉ hưu. Tuy nhiên, các hồ sơ cho thấy ông vẫn phục vụ trong quân ngũ sau 37 năm cống hiến, và truyền thông chính thống Iran cũng xác nhận ông vẫn đang tại ngũ vào thời điểm đó. Thêm vào đó, dù hai bên luôn bác bỏ quan hệ quân sự, Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei đã công khai bày tỏ sự ủng hộ "tinh thần" dành cho phong trào này trong cuộc gặp riêng với người phát ngôn của Houthi tại Tehran vào năm 2019.

Đến năm 2024, vai trò của Iran càng trở nên rõ nét hơn. Theo báo cáo của Reuters, các chỉ huy từ IRGC và Hezbollah đã trực tiếp có mặt tại hiện trường ở Yemen để giám sát và chỉ đạo các cuộc tấn công của Houthi vào tàu bè trên Biển Đỏ.

Phản ứng trước tình hình này, vào tháng 7 năm 2024, Hoa Kỳ đã ban hành các lệnh trừng phạt mới tập trung vào mối liên hệ giữa IRGC và Houthi. Đáp lại, phía Houthi gọi các biện pháp này là "đáng thương" và "vô hại". Trong cùng năm, Israel cũng đã đưa Houthi vào danh sách trừng phạt chính thức của mình.

Sự liên quan của Bắc Triều Tiên

Vào tháng 8 năm 2018, hãng tin Reuters dẫn báo cáo từ một cuộc điều tra bảo mật của Liên Hợp Quốc cho biết chính phủ Triều Tiên không những không chấm dứt các chương trình hạt nhân và tên lửa, mà còn đang "hợp tác quân sự với Syria" và "tìm cách bán vũ khí cho lực lượng Houthi ở Yemen".

Đến tháng 8 năm 2019, Cơ quan Tình báo Quốc gia Hàn Quốc thông báo đã truy xuất được nguồn gốc của các tên lửa Scud (loại được Houthi dùng để tấn công Ả Rập Xê Út) là từ Triều Tiên.

Vào tháng 1 năm 2024, hãng tin Yonhap của Hàn Quốc đưa tin có bằng chứng cho thấy Triều Tiên đã vận chuyển vũ khí cho Houthi thông qua ngả Iran. Bằng chứng đanh thép nhất là sự xuất hiện của các ký tự chữ viết Triều Tiên trên mảnh vỡ của những quả tên lửa mà Houthi đã phóng về phía Israel.

Triều Tiên coi phong trào Houthi là một "lực lượng kháng chiến". Vào tháng 3 năm 2025, sau khi Không quân Hoa Kỳ bắt đầu chiến dịch không kích tại Yemen, Đại sứ Triều Tiên tại Ai Cập kiêm nhiệm Yemen, ông Ma Dong-hee, đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ. Ông lên án các cuộc tấn công nhắm vào Houthi là một mối đe dọa đối với trật tự khu vực và toàn cầu.

Sự liên quan của Nga

Vào tháng 7 năm 2024, tạp chí Newsweek ghi nhận lực lượng Houthi đã sở hữu các tên lửa P-800 Oniks do Nga sản xuất. Việc chuyển giao loại vũ khí này được cho là đã được thực hiện thông qua ngả Syria và Iran.

Cũng trong tháng 7 năm 2024, tờ The Wall Street Journal đưa tin các quan chức Mỹ ngày càng thấy nhiều dấu hiệu cho thấy Nga đang cân nhắc trang bị cho Houthi các loại tên lửa chống hạm tiên tiến thông qua các tuyến đường buôn lậu của Iran. Động thái này được xem là đòn đáp trả của Nga trước việc Hoa Kỳ hỗ trợ Ukraine trong cuộc xung đột tại Ukraine. Tuy nhiên, Nga đã không thực hiện kế hoạch này do vấp phải sự phản đối quyết liệt từ phía Mỹ và Ả Rập Xê Út.

Đến tháng 8 năm 2024, tờ Middle East Eye dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết các nhân viên thuộc Cơ quan Tình báo Quân đội Nga (GRU) đã đóng quân tại các khu vực do Houthi kiểm soát ở Yemen để hỗ trợ lực lượng này tấn công tàu buôn. Sang tháng 10, tờ The Wall Street Journal tiếp tục đưa tin Nga đã cung cấp cho Houthi các dữ liệu tình báo địa không gian để lực lượng này nhắm mục tiêu vào các tàu bè của phương Tây.

Sự liên quan của Trung Quốc

Vào năm 2024, hai công ty có trụ sở tại Trung Quốc đã bị Hoa Kỳ trừng phạt vì cung cấp "các vật liệu và linh kiện lưỡng dụng cần thiết để sản xuất, bảo trì và triển khai kho tên lửa tiên tiến cũng như máy bay không người lái (UAV) nhắm vào lợi ích của Mỹ và các đồng minh."

Một báo cáo của Quỹ Bảo vệ các Nền dân chủ (FDD) cho biết Houthi đã sử dụng vũ khí do Trung Quốc sản xuất trong các cuộc tấn công tàu bè ở Biển Đỏ; đổi lại, các tàu Trung Quốc sẽ được đảm bảo đi lại an toàn qua vùng biển này. Một báo cáo khác từ kênh i24 News của Israel khẳng định Trung Quốc đã cung cấp cho Houthi "các linh kiện tiên tiến và thiết bị dẫn đường" cho tên lửa của họ.

Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) báo cáo rằng Houthi đã bổ sung kho vũ khí của mình thông qua các nguồn cung linh kiện lưỡng dụng từ Nga hoặc Trung Quốc. Ví dụ, hải quan biên giới Yemen từng thu giữ 800 cánh quạt máy bay không người lái do Trung Quốc sản xuất đang trên đường chuyển đến cho Houthi. Vào tháng 8 năm 2024, Houthi cũng đã mua các bình nhiên liệu Hydro từ các nhà cung cấp Trung Quốc nhằm tăng tầm hoạt động và tải trọng cho máy bay không người lái của họ. Theo tờ The Wall Street Journal, Houthi thậm chí đã cử một nhóm từ Saada đến Bắc Kinh để học tiếng Trung và trực tiếp quản lý việc cung ứng máy bay không người lái cũng như hệ thống dẫn đường tên lửa từ Trung Quốc và Hồng Kông về Yemen.

Theo Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, tập đoàn nhà nước Trung Quốc Chang Guang Satellite Technology Corporation đã cung cấp dữ liệu tình báo địa không gian cho Houthi để giúp lực lượng này nhắm mục tiêu vào các tàu chiến của Mỹ ở Biển Đỏ.

Vi phạm nhân quyền

Những người biểu tình xé bỏ một tấm áp phích của Houthi giữa trận chiến Sana'a giữa lực lượng thân Houthi và các lực lượng trung thành với cựu Tổng thống Ali Abdullah Saleh.

Theo Ban Chuyên gia về Yemen được thành lập theo Nghị quyết 2140 của Hội đồng Bảo an, nhóm Houthi đã thực hiện hàng loạt các hành vi vi phạm nhân quyền, bao gồm vi phạm luật nhân đạo quốc tế cũng như lạm dụng phụ nữ và trẻ em. Trẻ em chỉ mới 13 tuổi đã bị bắt giữ vì "hành vi không đứng đắn" do cáo buộc có xu hướng tính dục đồng giới hoặc vì các "vụ án chính trị" khi gia đình các em không tuân thủ tư tưởng hoặc quy định của Houthi. Những người chưa thành niên phải ở chung phòng với các tù nhân trưởng thành; và theo các báo cáo không xác định mà Ban chuyên gia đánh giá là "đáng tin cậy", những thiếu niên bị giam giữ tại đồn cảnh sát Al-Shahid Al-Ahmar ở Sana'a đã bị cưỡng hiếp một cách có hệ thống. Bên cạnh Ban Chuyên gia, tờ báo Asharq Al-Awsat cũng cáo buộc rằng Houthi đã khôi phục chế độ nô lệ tại Yemen.

Binh lính trẻ em và lá chắn sống

Nhóm Houthi đã bị cáo buộc vi phạm luật nhân đạo quốc tế, chẳng hạn như sử dụng binh lính trẻ em, pháo kích vào các khu dân cư, cưỡng bức sơ tán và hành quyết. Theo Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW), Houthi đã tăng cường tuyển dụng trẻ em vào năm 2015. UNICEF đề cập rằng trẻ em trong hàng ngũ Houthi và các nhóm vũ trang khác tại Yemen chiếm tới một phần ba tổng số tay súng ở quốc gia này. Tổ chức Theo dõi Nhân quyền còn cáo buộc lực lượng Houthi sử dụng mìn lá tại Taizz, thành phố lớn thứ ba của Yemen, gây ra nhiều thương vong cho dân thường và ngăn cản các gia đình bị ly tán do chiến sự quay trở về nhà. HRW cũng cáo buộc Houthi can thiệp vào công việc của các nhà hoạt động và tổ chức nhân quyền tại Yemen.

Bắt giữ con tin

Theo Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW), nhóm Houthi cũng sử dụng việc bắt giữ con tin như một chiến thuật để tạo ra lợi nhuận. Tổ chức này đã ghi nhận 16 trường hợp chính quyền Houthi giam giữ người trái phép, phần lớn là để tống tiền người thân hoặc dùng để trao đổi với những người bị các lực lượng đối lập bắt giữ.

Chiếm dụng viện trợ quốc tế

Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hợp Quốc (WFP) đã cáo buộc Houthi chiếm dụng viện trợ lương thực và đưa các xe tải chở lương thực ra khỏi khu vực phân phối một cách bất hợp pháp, sau đó đem bán khẩu phần ăn trên thị trường tự do hoặc cấp cho những người không có quyền hưởng. WFP cũng cảnh báo rằng viện trợ có thể bị đình chỉ tại các khu vực ở Yemen dưới sự kiểm soát của quân nổi dậy Houthi do các lãnh đạo Houthi "gây cản trở và không hợp tác", làm ảnh hưởng đến việc lựa chọn độc lập những đối tượng thụ hưởng. Người phát ngôn của WFP, Herve Verhoosel, tuyên bố: "Việc một số người trong hàng ngũ lãnh đạo Houthi tiếp tục ngăn cản đăng ký sinh trắc học... đang làm xói mòn một quy trình thiết yếu, vốn cho phép chúng tôi xác minh độc lập rằng lương thực đang đến tay... những người đang bên bờ vực của nạn đói". WFP đã cảnh báo rằng "trừ khi có tiến triển đối với các thỏa thuận trước đó, chúng tôi sẽ phải thực hiện đình chỉ viện trợ theo từng giai đoạn". Hội đồng Tị nạn Na Uy cho biết họ chia sẻ những nỗi thất vọng của WFP và nhắc lại yêu cầu đối với Houthi về việc cho phép các cơ quan nhân đạo phân phối lương thực.

Ngược đãi phụ nữ và trẻ em gái

Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc đã công bố một báo cáo bao gồm giai đoạn từ tháng 7 năm 2019 đến tháng 6 năm 2020, trong đó chứa đựng bằng chứng về việc Houthi tuyển dụng các bé trai chỉ mới 7 tuổi và tuyển dụng 34 bé gái trong độ tuổi từ 13 đến 17 để làm các vai trò gián điệp, người tuyển dụng, lính gác, nhân viên y tế và thành viên lực lượng chiến đấu. Mười hai bé gái đã phải chịu đựng bạo lực tình dục, hôn nhân sắp đặt và tảo hôn do hệ quả của việc bị tuyển dụng này.

Tại các khu vực do Houthi kiểm soát, phụ nữ bị ngăn cản đi lại nếu không có mahram (người giám hộ nam), ngay cả đối với các nhu cầu y tế thiết yếu. Điều này cũng ảnh hưởng đến các hoạt động nhân đạo của Liên Hợp Quốc tại Yemen, buộc các nhân viên nữ phải chuyển sang làm các công việc văn phòng. Nhóm Houthi sử dụng các cáo buộc mại dâm như một công cụ để bôi nhọ công khai phụ nữ Yemen, bao gồm cả những người trong cộng đồng hải ngoại tham gia chính trị, xã hội dân sự hoặc hoạt động nhân quyền, cùng với các lời đe dọa nhắm vào cá nhân và gia đình họ. Những phụ nữ bị giam giữ đã bị xâm hại tình dục, bị buộc phải kiểm tra trinh tiết và thường xuyên bị ngăn cản tiếp cận các nhu yếu phẩm. Việc tra tấn các nữ tù nhân cũng được thực hiện bởi Zaynabiyat, nhánh cảnh sát nữ của Houthi.

Ban Chuyên gia Liên Hợp Quốc về Yemen đã phát hiện các trường hợp Houthi cưỡng hiếp các nữ tù nhân để "thanh tẩy" họ, như một hình phạt hoặc để ép cung. Ban Chuyên gia đã ghi nhận các trường hợp Houthi ép buộc phụ nữ bị giam giữ trở thành nô lệ tình dục, những người này đồng thời phải thu thập thông tin cho Houthi. Các trường hợp được ghi nhận bao gồm vào năm 2021, một nữ tù nhân đã bị ép phải quan hệ tình dục với nhiều đàn ông tại các trung tâm giam giữ của Houthi như một phần của quá trình chuẩn bị để buộc cô trở thành nô lệ tình dục cho các khách hàng quan trọng, đồng thời cũng để thu thập thông tin. Ban Chuyên gia cũng nhận được thông tin về một tù nhân khác bị ép trở thành gái mại dâm để thu thập tin tức cho Houthi nhằm đổi lấy sự tự do, và một trường hợp tương tự khác đã được ghi nhận vào năm 2019. Sau khi được thả, những người phụ nữ này có thể phải đối mặt với sự tẩy chay của xã hội, bao gồm cả một trường hợp đã bị sát hại vì làm hoen ố danh dự gia đình.

Anadolu Agency đưa tin các nhóm nhân quyền tại Yemen đã ghi nhận 1.181 trường hợp vi phạm đối với phụ nữ do Houthi thực hiện từ năm 2017 đến năm 2020. Nhà hoạt động người Yemen Samira Abdullah al-Houry từng bị giam giữ trong nhà tù của Houthi suốt ba tháng và đã thực hiện nhiều cuộc phỏng vấn sau khi được thả về các cáo buộc tra tấn và cưỡng hiếp bởi lính gác Houthi. Lời khai của cô đã góp phần vào việc Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc ban hành các lệnh trừng phạt đối với hai quan chức an ninh Houthi vào tháng 2 năm 2021. Tuy nhiên, sau đó có các cáo buộc rằng cô đã thừa nhận một số lời khai của mình là không đúng sự thật và cô đã thêu dệt các tình tiết theo yêu cầu của các quan chức Ả Rập Xê Út.

Ngược đãi cộng đồng LGBTQ+

Theo Ân xá Quốc tế vào ngày 9 tháng 2 năm 2024, hai tòa án do Houthi điều hành tại Yemen đã kết án 48 cá nhân với các hình phạt tử hình, đánh roi hoặc tù giam vì các cáo buộc liên quan đến hành vi đồng giới trong tháng qua.

Ngược đãi người di cư

Theo Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW), các lực lượng dân quân Houthi đã "đánh đập, cưỡng hiếp và tra tấn những người di cư và những người xin tị nạn bị giam giữ đến từ vùng Sừng châu Phi". Các chuyên gia của Liên Hợp Quốc đã cảnh báo rằng phụ nữ di cư phải đối mặt với bạo lực tình dục, cưỡng bức lao động và bị ép buộc buôn bán ma túy bởi những kẻ buôn người có sự cộng tác với Cục Quản lý Nhập cảnh, Hộ chiếu và Quốc tịch Yemen (IPNA) do Houthi kiểm soát.

Thái độ của công luận

Một cuộc khảo sát năm 2024 của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Sana'a cho thấy tỷ lệ ủng hộ dành cho phong trào Houthi ở mức rất thấp. Tại các khu vực do Houthi kiểm soát, chỉ có 8% người dân có cái nhìn tích cực về nhóm này. Con số này thậm chí còn thấp hơn ở các vùng do chính phủ kiểm soát hoặc đang tranh chấp (chỉ khoảng 3%). Ngược lại, làn sóng phản đối khá rõ rệt với tỷ lệ người dân bày tỏ thái độ tiêu cực lần lượt là 20% tại vùng Houthi chiếm đóng, 34% tại vùng chính phủ và đạt mức cao nhất 39% ở các khu vực chiến sự đang giằng co.

Các lệnh trừng phạt

Vào tháng 1 năm 2024, trước tình trạng Houthi liên tục leo thang tấn công tàu bè quốc tế trên Biển Đỏ (bắt đầu từ tháng 11 năm 2023), Mỹ và Anh đã phối hợp áp đặt các lệnh trừng phạt mới. Các biện pháp này nhắm thẳng vào những nhân vật quyền lực trong bộ máy Houthi, bao gồm cả Bộ trưởng Quốc phòng. Những lệnh trừng phạt mới này được thực thi song song với danh sách trừng phạt trước đó đối với 11 cá nhân và 2 tổ chức thuộc Houthi vẫn đang có hiệu lực.

Đến ngày 28 tháng 4 năm 2025, Bộ Tài chính Hoa Kỳ tiếp tục siết chặt gọng kìm kinh tế bằng cách trừng phạt ba công ty vận tải biển. Các công ty này bị cáo buộc đã tiếp tay vận chuyển các sản phẩm dầu mỏ cho Houthi thông qua cảng Ras Isa — một cửa ngõ chiến lược hiện do lực lượng này nắm giữ.