Bước tới nội dung

Iraq xâm lược Kuwait

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Iraq xâm lược Kuwait
Một phần của Chiến tranh Vùng Vịnhcác cuộc xung đột Vùng Vịnh Ba Tư

Đoàn xe tăng T-72 của Iraq tiến vào Thành phố Kuwait
Thời gian2 tháng 8 năm 1990–ngày 4 tháng 8 năm 1990
(2 ngày)
Địa điểm
Kết quả
  • Iraq chiến thắng
    • Nghị quyết 660 vào ngày 2 tháng 8 lên án cuộc xâm lược
    • Nghị quyết 661 vào ngày 6 tháng 8 tuyên bố quyền tự vệ của Kuwait và áp đặt các biện pháp trừng phạt quốc tế đối với Iraq
    • Nghị quyết 662 vào ngày 9 tháng 8 chỉ định việc Iraq chiếm đóng và sáp nhập Kuwait là bất hợp pháp
    • Nghị quyết 665 vào ngày 25 tháng 8 cho phép phong tỏa hải quân chống lại Iraq
    • Phong trào kháng chiến Kuwait[1]
    • Bắt đầu chiến tranh Vùng Vịnh
Thay đổi
lãnh thổ
Tham chiến
Iraq  Kuwait
Chỉ huy và lãnh đạo
Thành phần tham chiến
Lực lượng
88.000[2][3][4]
  • 20,000
    • 16,000 (Lục quân)[5]
    • 2,200 (Không quân)[5]
    • 1,800 (Hải quân)[5]
Thương vong và tổn thất
  • 295 chết
  • 361 bị thương (theo Kuwait)
    • 120 xe tăng và xe bọc thép bị phá hủy[6]
    • 4 tàu chìm (theo Kuwait)

Cuộc xâm lược Kuwait, còn được gọi là cuộc chiến tranh Iraq–Kuwait, là 1 cuộc xung đột lớn giữa Ba'athist Iraq và các Tiểu vương quốc Kuwait, và dẫn đến việc chiếm đóng Iraq 7 tháng dài đối với Kuwait, và sau đó dẫn đến sự can thiệp quân sự bởi các lực lượng do Mỹ chỉ huy trong cuộc chiến tranh Vùng VịnhIraq đốt 600 giếng dầu của Kuwait.

Năm 1990, Iraq cáo buộc Kuwait ăn cắp dầu mỏ của Iraq qua khoan xiên, mặc dù một số nguồn tin Iraq chỉ ra việc Saddam Hussein quyết định tấn công Kuwait đã được thực hiện một vài tháng trước khi cuộc xâm lược trên thực tế.[17] Một số người cảm thấy có nhiều lý do cho hành vi của Iraq, bao gồm cả Iraq không có khả năng chi trả hơn 80 tỷ USD đã được vay để tài trợ cho cuộc chiến tranh Iran-Iraq, và việc Kuwait sản xuất dầu quá mức mà khiến cho thu nhập của Iraq sụt giảm.[18] Cuộc xâm lược bắt đầu vào ngày 2 tháng 8 năm 1990, và trong vòng hai ngày giao tranh dữ dội, hầu hết các lực lượng vũ trang Kuwait hoặc bị đánh tan tác bởi Vệ binh Cộng hòa Iraq hoặc chạy qua nước láng giềng Ả Rập Xê ÚtBahrain. Tiểu vương quốc Kuwait được sáp nhập, và vài ngày sau đó Saddam Hussein đã công bố Kuwait là tỉnh thứ 19 của Iraq.

Bối cảnh

[sửa | sửa mã nguồn]

Nợ chiến tranh và tổn thất trong kinh tế

[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi kết thúc cuộc Chiến tranh Iran – Iraq (1980–1988), Iraq đã rơi vào tình trạng khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng. Sự hệ lụy của chiến tranh kéo dài đến tám năm khiến Baghdad đã phải gánh khoảng nợ từ nước ngoài hơn 80 tỷ USD, trong đó phần lớn vay nợ từ các quốc gia vùng Vịnh như Kuwait hoặc Ả Rập Xê Út (tổng cộng số tiền nợ hai quốc gia trực tiếp xấp xỉ 37 tỷ USD). Để giải quyết vấn đề, Saddam Hussein đã kêu gọi những nước này xóa nợ và nâng giá dầu để nhằm giúp Iraq phục hồi kinh tế. Nhưng các đề xuất của ông đều bị từ chối và bác bỏ, dẫn đến căng thẳng lớn giữa mối quan hệ Iraq và Kuwait.[19][20]

Tranh cấp dầu mỏ

[sửa | sửa mã nguồn]
Bản đồ vị trí mỏ dầu Rumaila nằm dọc biên giới Iraq–Kuwait, khu vực tranh chấp trước năm 1990.

Bên cạnh vấn đề nợ nần, Iraq cho rằng Kuwait đã vượt hạn ngạch khai thác dầu OPEC để tung thêm dầu ra thị trường, vì việc bơm nhiều dầu hơn hạn ngạch góp phần giá dầu thế giới sụt giảm và gây Iraq thiệt hại hàng tỷ đô la mỗi năm. Chính quyền Baghdad cũng tố cáo Kuwait thực hiện khoan xiên (slant drilling) từ khu dầu mỏ Rumaila sang lãnh thổ Iraq, nhằm hút dầu mỏ chủ quyền Iraq. Các quan chức Bộ Dầu mỏ Iraq báo cáo số lượng mà Kuwait đã đánh cắp dầu lên đến 300,000 thùng dầu mỗi ngày, và số lượng này được ước tính tổng cộng 3 tỷ đô trong một năm.[21] Saddam tuyên bố đây là hành động “tuyên chiến kinh tế”.[19][22] Thế nên, Iraq đã đòi bồi thường 2,4 tỷ USD. Tuy nhiên, chính phủ Kuwait sau đó lên tiếng phủ nhận, lý do được đưa ra rằng công nghệ khoan và trang thiết bị của họ chưa đủ khả năng để có thể làm kỹ thuật khoan xiên ở quy mô phía Iraq cáo buộc, và đồng thời khoảng cách từ khu vực khai thác phía Bắc Kuwait đến biên giới Iraq được cho là quá xa trong phạm vi để sử dụng phương pháp này.[21]

Chủ nghĩa phục quốc Iraq

[sửa | sửa mã nguồn]

Giao thiệp Iraq-Mỹ

[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. Presenters: DanPeter Snow (2007). "1997 Gulf War". Twentieth Century Battlefields. Mùa 1. Tập 6. BBC. BBC Two.
  2. "Al Moquatel". Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 7 năm 2014. Truy cập ngày 2 tháng 8 năm 2015.
  3. "1990: Iraq invades Kuwait". BBC On This Day. BBC. ngày 2 tháng 8 năm 1990. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2010.
  4. Johns, Dave (ngày 24 tháng 1 năm 2006). "1990 The Invasion of Kuwait". Frontline/World. PBS. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2010.
  5. 1 2 3 "Kuwait Organization and Mission of the Forces". Country Studies. Library of Congress. tháng 1 năm 1993. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 1 năm 2009. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2010.
  6. "سير العمليات العسكرية للغزو العراقي للكويت", Al Moqatel
  7. "Kuwaiti casualties". kkackm. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 3 năm 2022. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2018.
  8. Jane's Armour and Artillery 2003–2004
  9. Gordon L. Rottman (1993), Armies of the Gulf War, pp. 48–49
  10. Aleksei Brusilov, Leonid Karyakin (August 2003), Танки в операции «Шок и трепет» [Tanks in Operation Shock and Awe], Tankomaster (bằng tiếng Nga)
  11. Kuwait Airways Corporation v Iraqi Airways Company and others [2002] UKHL 19, [2002] 3 All ER 209, [2002] 2 WLR 1353, [2003] 1 CLC 183, [2002] 2 AC 883, [2002] 1 All ER (Comm) 843, House of Lords (UK)
  12. "Kuwaiti Casualties". kkamkm. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 3 năm 2022. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2018.
  13. "Iraq: Naval Threat to US Forces". Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2014.
  14. المبحث الرابع, إعادة بناء القوات المسلحة لكل من دول مجلس التعاون الخليجي، بعد الحرب, Al Moquatel
  15. Cordesman, Anthony H.; Wagner, Abraham R. (ngày 15 tháng 10 năm 1994). "Chapter Three: The Forces Engaged – Opposing Military Cultures and The Human Element" (PDF). The Lessons of Modern War. Quyển IV: The Gulf War. Routledge. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 13 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 1 tháng 10 năm 2018.
  16. "Kuwait had loaned a battery of French 155mm Mk F3 SP guns to Iraq during the Iran–Iraq War and a further 80 fell into Iraqi hands after the invasion." Gordon L. Rottman, Ronald Volstad (1993). Armies of the Gulf War. Osprey. p. 49
  17. Gause, F. Gregory, III (2005). "The International Politics of the Gulf". Trong Louise Fawcett (biên tập). International Relations of the Middle East. Oxford: The University Press. tr. 263–274. ISBN 0-19-926963-7.{{Chú thích sách}}: Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
  18. Cooper, Tom (ngày 16 tháng 9 năm 2003). "Iraqi Invasion of Kuwait; 1990". Air Combat Information Group. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 10 năm 2014. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2011. During the Arab League Summit, held in Baghdad, in late May 1990, the Iraqi President furthermore called for the liberation of Jerusalem, attacks on the USA and Israel, and demanded $27 billion from Kuwait, while blaming Kuwaiti and Saudi greed for oil, and equating them with an act of war against Iraq. Kuwait, Saudi Arabia and United Arab Emirates (UAE) responded that they would lower their oil output, but – in essence – all the corresponding Iraqi demands were in vain: Arab countries continued producing more oil than assigned to them by the OPEC, thus lowering the price. The result was that the Iraqi economy experienced increasing problems while attempting to recover from the long war with Iran.
  19. 1 2 "Igniting Iraq's Invasion of Kuwait – Loans, Land, Oil and Access – Association for Diplomatic Studies & Training" (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 23 tháng 8 năm 2025.
  20. Chardell, Daniel (ngày 29 tháng 6 năm 2023). "The Origins of the Iraqi Invasion of Kuwait Reconsidered". Texas National Security Review (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2025.
  21. 1 2 "Iraq Accuses Kuwait Again - CBS News". www.cbsnews.com (bằng tiếng Anh). ngày 14 tháng 9 năm 2000. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2025.
  22. https://api.research-repository.uwa.edu.au/ws/portalfiles/portal/96622207/15.20Shehabi_M.AnExtraordinaryRecovery-KuwaitFollowingtheGulfWar.pdf