Joan xứ Bourgogne, Vương hậu Pháp

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Joan "Khuyết tật"
Jeanne de Bourgogne et Jean de Vignay.jpg
Vương hậu của Pháp
Tại vị1 tháng 4 năm 1328 - 12 tháng 12 năm 1349
Đăng quang29 tháng 5 1328
Tiền nhiệmJeanne xứ Évreux
Kế nhiệmBlanche của Navarre
Thông tin chung
Phối ngẫuPhilippe VI của Pháp
Hậu duệJean II của Pháp
Philip, Công tước Orléans
Triều đạiBurgundy
Thân phụRobert II, Công tước Burgundy
Thân mẫuAgnes của Pháp
Sinh24 tháng 6 1293
Mất12 tháng 12 năm 1349(1349-12-12) (56 tuổi)
An tángVương cung thánh đường Thánh Denis, Pháp
Tôn giáoCông giáo La Mã

Joan xứ Bourgogne (tiếng Pháp: Jeanne; 24 tháng 6 năm 1293 - 12 tháng 12 năm 1349), còn được gọi là Joan Què (tiếng Pháp: Jeanne la Boiteuse), là Vương hậu của Pháp với tư cách là vợ đầu tiên của Vua Philip VI. Joan phục vụ như một nhiếp chính trong khi chồng bà chiến đấu trong các chiến dịch quân sự trong Chiến tranh Trăm năm.

Xuất thân[sửa | sửa mã nguồn]

Joan là con gái của Robert II, Công tước xứ BurgundyAgnes của Pháp.[1] Chị gái của cô, Margaret, là người vợ đầu tiên của Louis X của Pháp.[2] Joan kết hôn với Philip của Valois, anh em họ của Louis, vào tháng 7 năm 1313. Từ 1314 đến 1328, họ là Bá tước và Nữ bá tước xứ Maine;[2] từ năm 1325, họ cũng là Bá tước và Nữ bá tước Valois và Anjou.

Làm Nữ hoàng[sửa | sửa mã nguồn]

Các con trai của Vua Philip IV: Louis X, Philip VCharles IV, không để lại những người thừa kế nam còn sống, dẫn đến việc chồng của Joan lên ngai vàng Pháp. Chiến tranh Trăm năm ngay lập tức bùng nổ sau đó, do Edward III của Anh, cháu ngoại của Philip IV, tuyên bố muốn đội ngôi vương miện của Pháp. Thông minh và có ý chí mạnh mẽ, Joan đã chứng tỏ một nhiếp chính có khả năng trong khi chồng bà chiến đấu trong các chiến dịch quân sự trong chiến tranh. Tuy nhiên, bản chất và sức mạnh của bà đã khiến cả bản thân và chồng bà bị mang tiếng xấu, nổi bật bởi sự dị dạng về thân thể của bà (được một số người coi là "dấu hiệu của tội ác"), và bà bị chế giễu với một cái tên mỉa mai "la male royne boiteuse" ("Nữ hoàng xấu xí què quặt"). Một biên niên sử mô tả Joan là mối nguy hiểm cho kẻ thù của mình trước tòa: "Nữ hoàng Jeanne de Bourgogne ... giống như một vị vua tranh quyền vậy, và bà ta và gây ra sự hủy diệt của những người chống lại ý chí của bà ta một cách tàn độc."[3]

Bà cũng được coi là một người phụ nữ có trình độ học vấn cao và là một người mê đọc sách : Jeu d'échecs moralisés của Jacques de Cessoles (c.1347), một nhiệm vụ được thực hiện bởi Jean de Vignay.

Joan mất vì bệnh dịch hạch ngày 12 tháng 12 năm 1349. Chồng bà, Philip, kết hôn với cháu họ xa của mình là Blanche xứ Navarre, con gái nữ hoàng Joan II của Navarre.[4] Bà được chôn cất trong Vương cung thánh đường Saint Denis; Ngôi mộ của bà, được xây dựng bởi người cháu trai nội Charles V, nhưng đã bị mạo phạm trong Cách mạng Pháp.

Hôn nhân và con cái[sửa | sửa mã nguồn]

Nữ hoàng Joan và Philip có tất cả 9 người con, 6 trai và 3 gái, nhưng chỉ hai người sống sót đến khi trưởng thành.:

  • Marie (1326 - 22 tháng 9 năm 1333), người kết hôn với John của Brabant, con trai và người thừa kế của John III, Công tước xứ Brabant, nhưng đã chết yểu ngay sau đó vì lí do không rõ.
  • Louis (sinh ra và mất ngày 17 tháng 1 năm 1329).
  • Louis (8 tháng 6 năm 1330 - 23 tháng 6 năm 1330).
  • Một người con trai [John?] (Sinh ra và mất ngày 2 tháng 10 năm 1333).
  • Một người con trai (28 tháng 5 năm 1335), chết non.
  • Philip (1 tháng 7 năm 1336 - 1 tháng 9 năm 1375), Công tước xứ Orleans, kết hôn với Blanche, con gái vua Charles IV.
  • Joan (sinh và mất tháng 11 năm 1337).
  • Một đứa con trai (sinh ra và mất vào mùa hè năm 1343).

Năm 1361, cháu trai của Joan, Philip I của Burgundy, qua đời mà không có con cái chính đáng, chấm dứt dòng nam của Công tước xứ Burgundy. Người thừa kế hợp pháp của Burgundy không rõ ràng: Vua Charles II của Navarre, cháu trai của chị gái Joan, Margaret, là người thừa kế theo nguyên thủy, nhưng John II của Pháp (con trai của Joan) tự xưng là người thừa kế theo dòng máu. Cuối cùng, John đã thành công.

Tổ tiên[sửa | sửa mã nguồn]

Tiểu thuyết[sửa | sửa mã nguồn]

Joan là một nhân vật trong Les Rois maudits (The Accursed Kings), một bộ tiểu thuyết lịch sử Pháp của Maurice Druon. Joan được Ghislaine Porret thủ vai trong một bộ phim miniseries năm 1972 của Pháp.


Nguồn[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Setton 1975, tr. 773.
  2. ^ a ă Hallam 1980, tr. 282.
  3. ^ Knecht 2004, tr. 11.
  4. ^ Sumption 1999, tr. 49.