Karl Joseph Emanuel của Áo (tiếng Đức: Carl Josef Emanuel Johann Nepomuk Anton Prokop von Österreich; 1 tháng 2 năm 1745 – 18 tháng 1 năm 1761), là con trai thứ hai của Hoàng hậu Maria Theresia và chồng bà, Franz I, Hoàng đế La Mã Thần thánh.
Karl ra đời trong thời kỳ chiến tranh kế vị Áo. Ngay từ khi chào đời, ông đã được định sẵn sẽ trở thành Đại công tước của Toscana, (bởi theo quy định của hoàng tộc lúc đó thì công quốc Toscana sẽ được truyền cho vương tử thứ hai, trong khi vương tử thứ nhất sẽ kế vị hoàng đế), với nhiều kỳ vọng đặt lên vai. Bản thân cậu bé cũng thấm nhuần tầm quan trọng về số phận vương tử của mình.[2]
Karl Joseph là người con trai được yêu quý nhất của Maria Theresia và Franz . Nổi tiếng là bất hòa với anh trai mình, người sau này trở thành Hoàng đế Joseph II. Karl thường chế giễu Joseph vì tính kiêu căng và cho rằng mình xứng đáng với ngai vàng của Đế chế La Mã Thần thánh hơn, bởi ông là người con trai đầu tiên được sinh ra khi Maria Theresia đã là hoàng hậu. Ông nhiều lần tuyên bố rằng sẽ tranh giành ngai vàng với anh trai mình.
Trái ngược với Joseph, người sau này nổi tiếng là nghiêm nghị và lạnh lùng thì Karl lại được xem là cởi mở, hoạt bát, thân thiện, dễ được yêu mến và gây thiện cảm với những người xung quanh. Với sự duyên dáng và thông minh, ông nhanh chóng trở thành đứa con cưng của cha mẹ, chiếm được tình cảm và sự kính trọng của các anh chị em cũng như toàn bộ triều đình.
Hoàng gia Áo vào năm 1754, Karl (bên phải) đứng cạnh Maria Theresa.
Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh giữa hai anh em đã chấm dứt sớm khi Karl Joseph qua đời vì bệnh đậu mùa, chỉ hai tuần trước sinh nhật thứ mười sáu của mình. Khi Hoàng hậu Maria Theresia ngồi bên giường con trai và rơi nước mắt, ông đã nói với mẹ:
“ Mẫu thân, người đừng khóc vì con, mẫu thân yêu dấu, vì nếu con còn sống, con sẽ còn khiến mẫu thân sẽ còn rơi nhiều nước mắt hơn nữa!”[3]
Karl Joseph qua đời vào ngày 18 tháng 1 năm 1765 và Thi hài được an táng tại Hầm mộ Hoàng gia (Kaisergruft) ở Viên. Trái tim của ông được chôn cất riêng biệt tại Hầm mộ Habsburg trong nhà nguyện Loreto của nhà thờ Augustinerkirche ở Viên.
Nếu ông sống sót hoặc tránh được căn bệnh đã giết chết mình, ông sẽ trở thành Hoàng đế La Mã Thần thánh tiếp theo sau cái chết của anh trai cả vào năm 1790.
*Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950* (ÖBL), “Karl Joseph Emanuel von Österreich (1745–1761)”, Wien: Österreichische Akademie der Wissenschaften.
Crankshaw, Edward. *Maria Theresa*. London: Longmans, 1969, tr. 210–214.
*Kaisergruft Wien – Offizielle Webseite der Kapuzinerkirche*, “Sarkophag Karl Joseph (1745–1761)”, truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2025, [1](https://www.kaisergruft.at).
Beecher, Donald. *The Life and Times of Maria Theresa*. New York: Random House, 2001.
