Khả năng phản nghiệm

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Pair of black swans swimming
Việc quan sát thấy có những con thiên nga màu đen đã phản nghiệm giả thuyết "Tất cả thiên nga đều màu trắng".

Trong triết học khoa học, khả năng phản nghiệm[1] (tiếng Anh: falsifiability hay refutability) là khả năng để một tuyên bố, lý thuyết hoặc giả thuyết bị mâu thuẫn với bằng chứng. Ví dụ, mệnh đề "Tất cả thiên nga đều có màu trắng." có thể được phản nghiệm bởi vì người ta có thể quan sát được có những con thiên nga màu đen tồn tại.[upper-alpha 1]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ "Tất cả thiên nga đều có màu trắng" ("All swans are white") thường được chọn như ví dụ cho các tuyên bố có khả năng phản nghiệm, vì trong khoảng 1500 năm, "thiên nga đen" thường được dùng ở Châu Âu để chỉ những thứ không tồn tại. Kể cả khi thiên nga đen không tồn tại, tuyên bố trên vẫn có khả năng phản nghiệm. Nói cách khác, khả năng phản nghiệm của một tuyên bố độc lập với tính đúng/sai của nó.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Tuấn, N. V. Diễn giải trị số P và khoảng tin cậy 95%.