Khamudi

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Khamudipharaon người Hyksos cuối cùng của Vương triều thứ 15 của Ai Cập cổ đại. Ông cai trị vùng Hạ Ai Cập. Thời đại này thì Vương triều thứ 16Vương triều thứ 17Thượng Ai Cập thuộc thành Thebes (Ai Cập) đánh nhau với người Hyksos để dành độc lập.

Ông cai trị bắt đầu từ năm 1534 TCN[1] hoặc 1541 TCN[2] trong khi vua Seqenenre Tao và con trai, vua Kamose, đang cai trị Vương triều thứ 17. Cuối cùng, Khamudi đã bại trận dưới tay của Ahmose I (em của Kamose ?), phararon đầu tiên của Vương triều thứ 18. Quân Hyksos rút khỏi Ai Cập và chấm dứt thời kỳ Chuyển tiếp thứ Hai[3].

Trị vì[sửa | sửa mã nguồn]

Khamudi nằm ở vị trí cột 10 dòng thứ 28 trong danh sách vua Turin[3]. Có hai con dấu hình bọ hung tìm thấy tại Jericho có nhắc đến ông. Một con dấu hình trụ có chứa khung ô-van mang tên nhà vua, được cho là ở Byblos[4]. Tuy nhiên nhà nghiên cứu Kim Ryholt lại cho rằng, dòng chữ trong khung ô-van đọc là "Kandy", có thể nói đến một vị vua chưa biết đến. Vì vậy con dấu này chưa phải là một dẫn chứng hoàn hảo cho sự tồn tại của Khamudi[5].

Kim Ryholt cho rằng ông cai trị không quá 1 năm, giữ ngôi ít hơn những vị vua trong cùng vương triều. Manfred Bietak đã phát hiện "Năm thứ 11" của một vị vua vô danh được đề cập trên cuộn giấy Rhind Mathematical Papyrus. Ông và nhiều nhà Ai Cập học khác nhất trí rằng năm trị vì này thuộc về Khamudi, bởi vì cuộn giấy nhắc đến Ahmose I như sau: "Người đã lật đổ triều đại của người Hyksos vào năm thứ 11 của người cầm quyền"[1].

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Schneider, Thomas (2006). The Relative Chronology of the Middle Kingdom and the Hyksos Period (Dyns. 12-17). In Hornung, Erik; Krauss, Rolf; Warburton, David. Ancient Egyptian Chronology. Handbook of Oriental Studies. Brill. tr.195
  2. ^ K.S.B. Ryholt: The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Period, c.1800–1550 BC, Carsten Niebuhr Institute Publications, vol. 20. Copenhagen: Museum Tusculanum Press, 1997
  3. ^ a ă Baker, Darrell D. (2008). The Encyclopedia of the Pharaohs: Volume I – Predynastic to the Twentieth Dynasty 3300–1069 BC. Stacey International. p. 174. ISBN 978-1-905299-37-9
  4. ^ Flinders Petrie: Scarabs and cylinders with names: illustrated by the Egyptian collection in University College, London (1917) available online, see pl. XIX
  5. ^ “Cylinder seal with a cartouche possibly reading "Khamudi". 


Tiền nhiệm:
Apophis
Pharaon của Ai Cập
Vương triều thứ 15
Kế nhiệm:
Bị đánh đuổi bởi Ahmose I