Kon Tum (phường)
|
Kon Tum
|
|||
|---|---|---|---|
| Phường | |||
 Biểu trưng | |||
 Tòa Tổng giám mục Kon Tum | |||
| Hành chính | |||
| Quốc gia |  Việt Nam | ||
| Vùng | Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên | ||
| Tỉnh | Quảng Ngãi | ||
| Trụ sở UBND | 542 Nguyễn Huệ | ||
| Thành lập | 16/06/2025[1] | ||
| Địa lý | |||
| Tọa độ: 14°21′21″B 108°00′46″Đ / 14,355776607881°B 108,01272062919°Đ | |||
| |||
| Diện tích | 19,14 km² | ||
| Dân số (31/12/2024) | |||
| Tổng cộng | 77.456 người | ||
| Mật độ | 4.046 người/km² | ||
| Khác | |||
| Website | kontum | ||
Kon Tum là một phường thuộc tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam.
Tên gọi
[sửa | sửa mã nguồn]Theo truyền thuyết của người Ba Na, ở vùng đất này có một làng nằm bên cạnh dòng sông Đăk Bla với tên gọi Kon Trang - Or. Lúc ấy, làng Kon Trang - Or rất thịnh vượng với dân số khá đông. Nhưng trong làng bắt đầu có mâu thuẫn về việc chiếm đoạt của cải và bắt người về làm nô lệ. Hai con trai của Ja Xi, một trong số những người đứng đầu làng là Jơ Rông và Uông, vì không thích cảnh tranh đoạt đã cùng người của mình chuyển ra ở riêng, họ đều làm nhà gần một hồ nước nằm cạnh sông Đăk Bla. Địa điểm này rất thuận lợi cho phương thức sống định cư, nên dần dần có nhiều người đến ở, ngày một phát triển thêm đông, lập thành làng mới với tên gọi là Kon Tum. Theo tiếng Việt, Kon Tum có nghĩa là Làng Hồ (Kon là làng, Tum là hồ, ao, bàu nước,...). Từ đó, Kon Tum trở thành tên gọi chính thức cho một làng mới lập của người Ba Na, cạnh dòng Đăk Bla, nơi có nhiều hồ nước trũng.[2][3]
Vị trí địa lý
[sửa | sửa mã nguồn]Phường Kon Tum nằm ở khu vực phía Tây Nam tỉnh Quảng Ngãi, cách phường Cẩm Thành 185 km về phía Tây Nam và cách Cửa khẩu Bờ Y 82 km về phía Đông Nam bằng đường bộ, thuộc khu vực tỉnh Kon Tum trước đây, có vị trí địa lý:
- Phía Bắc giáp với phường Đăk Cấm
- Phía Tây giáp với xã Ngọk Bay
- Phía Tây Nam với phường Đăk Bla với ranh giới là sông Đắk Bla
- Phía Đông và phía Nam giáp xã Đăk Rơ Wa
Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, phường Kon Tum sau sắp xếp có diện tích 19,14 km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 77.456 người, mật độ dân số đạt 4.046 người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội[4]).
Lịch sử
[sửa | sửa mã nguồn]Ngày 17 tháng 3 năm 1975, phường Quyết Thắng thuộc thị xã Kon Tum.[5]
Ngày 6 tháng 12 năm 1990, Ban Tổ chức Chính phủ ban hành Quyết định số 543/TCCB-CP[5][6] về việc thành lập phường Quang Trung trên cơ sở một phần diện tích và dân số của phường Quyết Thắng.
Ngày 10 tháng 4 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị định 15/NĐ-CP về việc thành lập thành phố Kon Tum thuộc tỉnh Kon Tum.[7] Phường Quyết Thắng trực thuộc thành phố Kon Tum.
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1677/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Ngãi năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các phường Quang Trung, Quyết Thắng, Thắng Lợi, Trường Chinh và Thống Nhất thành phường mới có tên gọi là phường Kon Tum (Khoản 88 Điều 1).[8]
Di tích, thắng cảnh
[sửa | sửa mã nguồn]- Nhà thờ chính tòa Kon Tum (Nhà thờ gỗ) với lối kiến trúc Roman kết hợp với kiến trúc nhà sàn của người Ba Na. Nhà thờ do các cố linh mục người Pháp cho xây dựng vào năm 1913
- Tòa Giám mục Kon Tum (Tiểu Chủng viện Thừa sai) có lối kiến trúc pha trộn giữa bản địa và phương Tây một cách hài hòa, được xây dựng trong giai đoạn 1935-1938
- Chùa Bác Ái được xây dựng vào năm 1932, được vua Bảo Đại ban tấm biển "Sắc tứ Bác Ái Tự" vào năm 1933
- Khu di tích lịch sử cách mạng Ngục Kon Tum. Nơi này từng là quần thể khu nhà lao giam giữ những người Cộng sản thời thực dân Pháp. Khu di tích nằm bên bờ sông Đăk Bla, bao gồm nhà truyền thống trưng bày hiện vật, nhà đón tiếp, cụm tượng đài và ngôi mộ tập thể của các liệt sĩ. Nhà lao được xây dựng trong khoảng từ 1915-1917, tuy quy mô không lớn nhưng lại khét tiếng tàn bạo trong thời kỳ 1930-1931. Tại nhà tù này, ngày 25-9-1930, Ngô Đức Đệ đã triệu tập một cuộc họp bí mật tại phòng biệt giam của mình, tuyên bố thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên ở Kon Tum[9]
- Cầu treo Kon Klor bắc qua sông Đăk Bla
- Cầu Đăk Bla bắc qua sông Đăk Bla
Hình ảnh
[sửa | sửa mã nguồn]
Nhà thờ Tân Hương
Tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]- ↑ xaydungchinhsach.chinhphu.vn (ngày 18 tháng 6 năm 2025). "QUỐC HỘI THÔNG QUA NGHỊ QUYẾT SẮP XẾP ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH CẤP TỈNH". xaydungchinhsach.chinhphu.vn. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2025.
- ↑ "Kon Tum qua các thời kỳ lịch sử". Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 6 năm 2013. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2018.
- ↑ Lịch sử hình thành Lưu trữ ngày 30 tháng 5 năm 2023 tại Wayback Machine. Cổng thông tin điện tử tỉnh Kon Tum
- ↑ xaydungchinhsach.chinhphu.vn (ngày 14 tháng 5 năm 2025). "NGHỊ QUYẾT SỐ 76/2025/UBTVQH15 SẮP XẾP ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH NĂM 2025". xaydungchinhsach.chinhphu.vn. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2025.
- 1 2 "Đề án đề nghị công nhận Thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum là đô thị loại II (Khái quát quá trình lịch sử hình thành và phát triển của thành phố Kon Tum – trang 6 + trang 7)". Đại biểu dân cư Kon Tum. ngày 1 tháng 9 năm 2021. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 25 tháng 11 năm 2022.
- ↑ Quyết định số 543/1990/TCCB-CP của Ban Tổ chức Chính phủ ban hành
- ↑ Dương Nương (ngày 10 tháng 4 năm 2009). "Thành phố Kon Tum: Kỷ niệm 10 năm thành lập". Cổng thông tin điện tử tỉnh Kon Tum. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 25 tháng 11 năm 2022.
- ↑ xaydungchinhsach.chinhphu.vn (ngày 20 tháng 6 năm 2025). "Nghị quyết số 1677/NQ-UBTVQH15 sắp xếp các ĐVHC cấp xã của tỉnh Quảng Ngãi năm 2025". xaydungchinhsach.chinhphu.vn. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2025.
- ↑ "Ngục Kon Tum". Trang thông tin điện tử Kon Tum.[liên kết hỏng]
