Lojban

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Lojban
la .lojban.
Lojban logo.svg
Phát âm Bản mẫu:IPA-art
Thời điểm 1987
Thể loại (mục đích) Constructed languages
Hệ chữ viết Latin and others
Thể loại (nguồn) Loglan, Láadan
Mã ngôn ngữ
ISO 639-2 jbo
ISO 639-3 jbo
Glottolog Không có

Tiếng Lojban (phát âm IPA: [ˈloʒban] ()) là một ngôn ngữ nhân tạo không mơ hồ tiếp theo dự án Loglan.

Nhóm Ngôn ngữ Logic (LLG) bắt đầu phát triển tiếng Lojban vào năm 1987. Trong một cuộc phỏng vấn với Thời Báo Nữu Ước, cô Arika Okrent phát biểu rằng: "Ngôn ngữ nhân tạo có ngữ pháp hoàn toàn nhất có lẽ là Lojban—một thứ tiếng đã sáng tạo để phản ứng những nguyên lý logic."

Từ nguyên[sửa | sửa mã nguồn]

Tên "Lojban" là một hợp chất được hình thành từ lojban, đó là hình thức ngắn của logji (logic) và bangu (ngôn ngữ).

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Tiếng Lojban có một tiền nhiệm, Loglan, một ngôn ngữ được phát minh bởi James Cooke Brown trong năm 1955, và sau đó phát triển bởi Viện Loglan. Loglan đã được hình thành như một phương tiện để kiểm tra các ảnh hưởng của ngôn ngữ trên loa nghĩ (một giả định được gọi là Giả thuyết Sapir-Whorf)

Các lời gismu (từ gốc) được tạo ra từ sáu ngôn ngữ sử dụng nhất vào năm 1987, ấy là Quan thoại, tiếng Anh, tiếng Hindi, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ngatiếng Ả rập.

Âm vị học[sửa | sửa mã nguồn]

Tiếng Lojban có 6 nguyên âm và 17 phụ âm

Trọng âm thường rơi trên âm tiết áp chót.

Phụ âm vị Lojban
Môi Chân răng Sau chân răng Vòm mềm Họng
Mũi /m/ /n/
Tắc vô thanh /p/ /t/ /k/ /ʔ/
hữu thanh /b/ /d/ /g/
Sát vô thanh /f/ ([ɸ]) /s/ /ʃ/ ([ʂ]) {c} /x/ /h/
hữu thanh /v/ ([β]) /z/ /ʒ/ ([ʐ]) {j}
Tiếp cận /l/
Rhotic /r/
Nguyên âm vị Lojban
Trước Giữa Sau
Đóng /i/ /u/
Nửa mở /ɛ/ ([e]) /ə/ /o/ ([ɔ])
Mở /a/ ([ɑ])

Mẫu[sửa | sửa mã nguồn]

Cụm từ phổ biến[sửa | sửa mã nguồn]

Tiếng Lojban Tiếng Việt
coi/co'o xin chào/tạm biệt
pe'u làm ơn
ki'e cảm ơn
.u'u xin lỗi
xu do se glibau/jbobau Bạn có nói tiếng Anh/tiếng Lojban không?
ti/ta/tu đồ này/kia/đấy
mi na jimpe Tôi không hiểu
go'i vâng
na go'i không
la'u ma Bao nhiêu?
ma jdima Số tiền là bao nhiêu?
lo vimku'a cu se stuzi ma
Phòng vệ sinh ở đâu?

Cơn Gió Bắc và Mặt Trời[sửa | sửa mã nguồn]

la berti brife jo'u la solri


ni'o la berti brife jo'u la solri pu troci lo ka cuxna lo poi me vo'a vau traji be lo ka vlipa i ca'o bo lo pa litru noi dasni lo glare kosta cu klama

.i le re mei pu simxu lo ka tugni fi lo nu lo traji be lo ka clira fa lo nu ce'u snada lo ka gasnu lo nu le litru co'u dasni le kosta cu traji lo ka vlipa

.i ba bo la berti brife co'a traji cupra lo brife i ku'i lo nu by by zenba lo ka cupra lo xo kau brife cu rinka lo nu le litru zu'e ri zenba lo ka se tagji le kosta i ba bo la berti brife co'u troci i ba bo la solri co'a glare dirce i ba zi bo le litru co'u dasni le kosta

.i se ki'u bo la berti brife cu bilga lo ka tugni fi lo nu la solri cu traji lo ka vlipa

Một bài thơ Lojban (âm thanh)[sửa | sửa mã nguồn]

Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]