Long Hưng, Hưng Yên

Long Hưng
Xã
Cầu Triều Dương
Hành chính
Quốc gia	Việt Nam
Vùng	Đồng bằng sông Hồng
Tỉnh	Hưng Yên
Lịch sử hình thành
Thành lập	16 tháng 6 năm 2025
Địa lý
Tọa độ: 20°37′04″B 106°09′04″Đ
Long Hưng Vị trí xã Long Hưng trên bản đồ Việt Nam
Diện tích	33,67 km²
Dân số (2025)
Tổng cộng	48.593 người
Mật độ	1.443 người/km²

Đối với các định nghĩa khác, xem Long Hưng (định hướng).

Long Hưng là một xã thuộc tỉnh Hưng Yên, Việt Nam.

Địa lý

Xã Long Hưng nằm ở phía đông tỉnh Hưng Yên, có vị trí địa lý:

• Phía đông giáp xã Ngự Thiên và xã Tiên La.
• Phía nam giáp xã Lê Quý Đôn.
• Phía bắc và tây bắc giáp xã Tiên Lữ và xã Tân Hưng.
• Phía tây giáp xã Trần Thương và xã Bắc Lý của tỉnh Ninh Bình, có ranh giới tự nhiên là sông Hồng.

Lịch sử

Địa bàn xã Long Hưng trước đây thuộc huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình cũ.

Vào thế kỷ XIX, khu vực thị trấn Hưng Nhân ngày nay là các làng xã thuộc 3 tổng của huyện Hưng Nhân phủ Tiên Hưng trấn Sơn Nam Hạ (sau là tỉnh Hưng Yên nhà Nguyễn), gồm: các làng xã Xuân Trúc, Kiều Thạch, Tây Xuyên,... (thuộc tổng Thanh Triều); các làng xã Đặng Xá, Hưng Nhân, Kính Ân (sau là Chiêm Ân),... (thuộc tổng Đặng Xá); xã Khánh Mỹ thuộc tổng Tống Xuyên (tức tổng Tống Súc). Khánh Mỹ cũng là nơi đặt lỵ sở của huyện Hưng Nhân xưa.

Về sau, các xã nhỏ hợp lại thành xã lớn hơn, trong đó có xã Lam Sơn và xã Trần Phú. Năm 1977, 2 xã Lam Sơn và Trần Phú hợp nhất thành xã Phú Sơn.

Ngày 16 tháng 5 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định 61/2005/NĐ-CP. Theo đó, thành lập thị trấn Hưng Nhân trên cơ sở toàn bộ 864,40 ha diện tích tự nhiên và 14.495 người của xã Phú Sơn.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của tỉnh Thái Bình và tỉnh Hưng Yên thành tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Hưng Yên.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:

• Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
• Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1666/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Hưng Yên năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Hưng Nhân và các xã Thái Hưng, Tân Lễ, Tiến Đức, Liên Hiệp (huyện Hưng Hà) thành xã mới có tên gọi là xã Long Hưng.

Lễ hội

Hội làng Hới (Hội chiếu)

Hàng năm, ngày 6 tháng 1 âm lịch tại đình làng Hới (thờ trạng nguyên Phạm Đôn Lễ) ở thôn Hải Triều, diễn ra lễ hội Làng Hới.

Lịch sử ghi chép rằng khi "Trạng chiếu" mất, người dân lập đền thờ gọi là đền Quan Trạng, quanh năm hương khói. Lễ hội tưởng nhớ đến công ơn của Quan Trạng, tương truyền đó là ngày Phạm Đôn Lễ mất. Trong lễ hội, ngoài phần lễ nghi, người ta còn tổ chức hội thi dệt chiếu rất sôi nổi thu hút dân trong vùng và khách thập phương đến tham dự. ngoài ra còn có thêm nhiều các trò chơi dân gian như leo cây chuối, đi cầu kiều, bắt vịt dưới ao và xem trèo thuyền, xem các màn rước lễ từ các thôn trong xã đến....

Lễ hội làng Hới bắt đầu bằng nghi thức rước kiệu "Trạng chiếu". Từ sáng sớm ban khánh tiết và những người có trách nhiệm đã tề tựu đông đủ để làm lễ rước. Đám rước diễn ra rất long trọng với đầy đủ cờ xí, chấp kích, bát bửu, chiêng trống, kiệu thánh, dàn bát âm... Dân làng theo đám rước rất đông. Lễ rước thể hiện lòng biết ơn của dân làng đối với "ông tổ nghề" cũng như lòng yêu mến đối với người con hiếu thảo của quê hương.

Hội làng Phú Hà

Hàng năm tại đền Phú Hà nhân dân tổ chức lễ hội từ ngày 10 tháng 3 đến 15 tháng 3 âm lịch. Đây là dịp giỗ tổ Hùng Vương, nhân dân mở hội để tưởng nhớ tổ tiên mình, vừa để ghi nhớ người có công với dân làng.

Về sau do điều kiện kinh tế cũng để phù hợp với đời sống mới, mỗi năm nhân dân Phú Hà chỉ tổ chức lễ hội vào một ngày 10/3 với nghi thức chính là lễ rước nước.

Phần lễ: Trước đây vào ngày này dân làng dùng lễ Tam sinh, ngày nay lễ vật thờ được đơn giản thuận tiện gồm: xôi, rượu, thịt gà, thịt lợn, hoa quả, tiền vàng, hương nến. Khi lễ vật đã được chuẩn bị xong có một đội tế lễ vào bái thần, xin phép thánh mẫu, các vị tôn ông cùng các vị thần cho nhân dân được rước kiệu. chĩnh nước ngã ba Sông Luộc lấy nước mới về thờ (được gọi là nghi lễ rước nước). Tiếp đó các dòng họ trong làng cùng con cháu làm lễ dâng hương vào đền. Khi dâng hương xong, ban quản lý đền tập trung toàn bộ dân làng để bắt đầu nghi thức ra sông lấy nước. Đi đầu là đội múa lân, cờ quạt, võng lọng, tiếp là đội khiêng khám thờ. Làng cử những người đàn ông có uy tín để mặc áo quan tay vái đi trước khám thờ, đi kiểu ngược lùi cùng đội khiêng khám ra sông. Có một cô đầu cùng đội khiêng bàn có chĩnh nước cũ lấy từ năm ngoái đi theo đội khiêng khám ra sông. Cuối là đội cầm bát bửu, chấp kích cùng toàn thể dân làng. Ra tới ngã ba sông có hai chiếc thuyền rồng chờ sẵn ở đó. Đội khiêng khám xuống một thuyền, cô đầu với đội khiêng chĩnh nước xuống một thuyền. Tất cả đi ra giữa sông thì đốt hương khấn vái, xin phép thần sông cho lấy nước mới vào chĩnh. Lấy xong phân phát lộc rải ngay trên sông. Xong thì các thuyền lại quay về đền đưa chĩnh nước mới vào thờ. Nhân dân rước nước mới vào đền thờ, cầu xin thần phù hộ cho dân làng năm mới an lành, mùa màng bộ thu.

Phần hội: Khi nghi thức rước nước đã xong, nhân dân lại tập trung ở đền, cùng nhau tổ chức, vui chơi các trò chơi dân gian tại đền như: Đi cầu kiều,chọi gà, chơi cờ, kéo co, múa kỳ lân sư tử... Buổi chiều đó thì nhân dân cùng nhau khiêng khám thờ, bát bửu, chấp kích, võng lọng đi quanh làng. Đi tới đâu đội múa kỳ lân, võng lọng trống vang lừng tới đó. Nhân dân theo sau ai cũng vui mừng hớn hở. Ngày này mọi người trong làng đều ra đền dâng hương, cầu xin thánh mẫu phù hộ mọi điều may mắn cho con cháu.

Làng nghề và danh nhân

Cuộc thi dệt chiếu Hới – Thái Bình TV

Bài chi tiết: Làng Hới

Làng Hải Triều (tức làng Hới) là một làng nghề truyền thống nổi tiếng với nghề làm chiếu Hới.

Chiếu Hới còn gọi là chiếu Hưng Nhân theo tên huyện cũ, là chiếu Hưng Hà theo tên huyện mới. sản phẩm chiếu dệt thủ công của làng Hới từ lâu đã trở thành một sản phẩm tiêu biểu không chỉ của một địa phương nhỏ, mà của cả một tỉnh nông nghiệp loại lớn nhất ở đồng bằng Bắc Bộ và lưu vực sông Hồng. Nghề dệt chiếu Hới thịnh đạt lúc bấy giờ là nhờ công lao của Trạng nguyên Phạm Đôn Lễ. Khi ông lớn lên, làng Hới đã có nghề dệt chiếu từ lâu. Nhưng chiếu dệt khung đứng, không có ngựa đỡ sợi nên chiếu không đẹp. Đi sứ sang Trung Quốc, khi qua vùng Ngọc Hà, Châu Quế Lâm, tỉnh Quảng Tây, Phạm Đôn Lễ đã tìm hiểu và học được bí quyết kỹ thuật dệt chiếu của người Trung Quốc. Đó là kỹ thuật dệt khung nằm, có ngựa đỡ sợi dọc, làm cho sợi đay căng, chao cói nhanh hơn và chiếu đẹp hơn. Ông đã phổ biến kinh nghiệm và kỹ thuật dệt mới cho nhân dân. Hiện nay Chiếu Hới có nhiều loại: chiếu cài hoa, chiếu trơn, chiếu cạp điều, chiếu đót..., nhưng chiếu gon là loại chiếu đặc biệt nhất.

Qua thống kê năm 2008, toàn xã có 23 ngành nghề, tổng thu nhập ngành nghề và dịch vụ là 145.550,6 triệu. Trong đó công nghiệp là 106.748 triệu, dịch vụ đạt 38.802,6 triệu. Toàn xã có 10/14 thôn đã được Chủ tịch UBND tỉnh cấp bằng công nhận làng nghề. Tác động của làng nghề đến sự phát triển kinh tế của địa phương là rất lớn, giải quyết công ăn việc làm cho hàng ngàn lao động trong lúc nông nhàn. Lao động trong khu vực dân cư được sắp xếp theo quy trình khép kín từ khâu sản xuất đến khâu tiêu thụ. Đã xuất hiện các mô hình hộ gia đình đầu tư vốn vào miền Nam mua cói ra kinh doanh bán cho các hộ chuyên dệt chiếu. Hiện toàn xã có 62 hộ lắp đặt gần 100 máy dệt chiếu, mỗi năm đưa ra thị trường tiêu thụ từ 38 – 42 triệu lá chiếu.

Hải Triều là quê hương của những danh nhân Nguyễn Thị Lộ (vợ Nguyễn Trãi, nên duyên với Nguyễn Trãi nhờ đi bán chiếu tại Thăng Long) và trạng nguyên Phạm Đôn Lễ (Trạng Chiếu).

Di tích – Danh thắng

• Khu lăng mộ Thái sư Trần Thủ Độ và Linh Từ Quốc Mẫu Trần Thị Dung.

Danh nhân

• Trần Liễu (1210 – 1251), hay An Sinh vương hoặc Khâm Minh Đại vương, một tông thất vương công thuộc hoàng tộc nhà Trần trong lịch sử Việt Nam.
• Đặng Ất là giám sát ngự sử thời Lê sơ, đỗ hoàng giáp năm 1518.
• Đoàn Huệ Nhu (? – ?), Ông đỗ đệ tam giáp, đồng tiến sĩ xuất thân khoa Đinh Mùi niên hiệu Hồng Đức năm thứ 18 (1487), làm quan Thừa chính sứ.
• Nguyễn Thị Lộ (1400? – 1442), là một nữ quan triều Lê sơ và là người vợ lẽ của Nguyễn Trãi, một danh nhân nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam.
• Phạm Đôn Lễ (1457 – 1531), tự là Lư Khanh, là Trạng nguyên khoa Tân Sửu (1481), niên hiệu Hồng Đức 12, đời vua Lê Thánh Tông.
• Phạm Nguyên Chấn (1482 – ?) là thiêm đô ngự sử thời Lê sơ, đỗ hoàng giáp năm 1499.
• Nhu Huy Hoàng thái hậu (1444 – 1489), hay Thánh Tông Phùng hoàng hậu, là phi tần của Lê Thánh Tông, hoàng đế thứ năm của vương triều Hậu Lê nước Đại Việt.
• Thông Giác Thủy Nguyệt (1637 – 1704), còn có hiệu là Đạo Nam Quốc sư, là Thiền sư Việt Nam thời Lê Trung Hưng, thuộc đời thứ 31 tông Tào Động và là sơ tổ của Tào Động tông tại miền Bắc Việt Nam.
• Trần Liễu (1210 – 1251), hay An Sinh vương hoặc Khâm Minh Đại vương, một tông thất vương công thuộc hoàng tộc nhà Trần trong lịch sử Việt Nam. Ông là trưởng tử của Trần Thái Tổ (Trần Thừa) và là anh cả của Trần Cảnh – vị hoàng đế đầu tiên của triều đại nhà Trần.