Bước tới nội dung

Longvek

11°51′53″B 104°45′14″Đ / 11,86472°B 104,75389°Đ
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Longvek hoặc Lovek[a] (tiếng Khmer: លង្វែក, phát âm [luŋˈʋɛːk] hoặc ល្វែក, phát âm [lʋɛːk]; có nghĩa là "thị tứ" hay "ngã tư"; người Việt là La Bích) là thủ đô thứ hai của Campuchia thời kỳ Hậu Angkor, được chọn làm kinh đô sau khi kinh thành Angkor bị Xiêm La xâm chiếm vào năm 1431. Vào thời kỳ đó, nơi đây từng là trung tâm quân sự sầm uất, nơi hội tụ của giới học giả, võ sĩ[1] và được các thương nhân phương Tây biết đến với tên gọi "Cambodia".[2] ​Hiện nay, di tích này thuộc xã Longveaek, huyện Kampong Tralach, tỉnh Kampong Chhnang, nằm cách cố đô Oudong về phía bắc đông bắc trên bờ sông Tonle Sap.

Toàn cảnh Longvek, Campuchia nhìn từ trên cao.

Sau khi Angkor bị quân Xiêm tàn phá, vua Ang Chan I đã chọn Longvek làm kinh đô mới nhờ địa hình dễ phòng thủ. Năm 1529, sau khi đánh bại Sdach Korn (vua vùng hạ lưu), ông chính thức dời đô từ Chaktomuk về Longvek. Nơi đây trở thành thủ đô của Vương quốc Campuchia từ năm 1529 đến khi sụp đổ vào năm 1594, đồng thời là một trong những thành phố vĩ đại nhất bấy giờ, khiến người nước ngoài thời kỳ đó thường gọi cả đất nước Campuchia là Longvek.[3]

Bản đồ
The ancient fortress city of Longvek's site

Lịch sử

[sửa | sửa mã nguồn]
Một bức vẽ của nhà vẽ bản đồ người Hà Lan Johannes Vingboons , "Eauweck, hooftstadt van Campuchia - Longvek, thủ đô của Campuchia"

Vào thế kỷ 14–15, Campuchia suy thoái nghiêm trọng. Sau khi Angkor bị tàn phá, Longvek nằm giữa Phnom Penh và phía nam Tonlé Sap đã được Vua Ang Chan I chọn làm kinh đô mới cho vương quốc nhỏ bé lúc bấy giờ.

Sau khi chiến thắng Sdach Korn trong cuộc nội chiến thế kỷ 16, vua Ang Chan I thống nhất Campuchia và chọn Longvek làm kinh đô mới.

Paan Dan
Hộp đựng trầu (paan dan) hình con công, có nguồn gốc từ Campuchia vào thời Longvek (thế kỷ 17 hoặc 18)

Trong thời kỳ này, các nhà thám hiểm và truyền giáo Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha bắt đầu đặt chân đến vương quốc. Trong đó, Blas Ruiz (người Tây Ban Nha) đã kết giao với Vua Satha của Longvek một vị quân chủ có tư tưởng cởi mở với người ngoại quốc.[4] Tại đây, ông cũng gặp gỡ nhà thám hiểm Bồ Đào Nha Diogo Beloso. Thời bấy giờ, người Iberia gọi vùng Chaktomuk là "Churdumuco" và Srei Santhor là "Sistor".[5] Tuy nhiên, không lâu sau, kinh đô Longvek đã bị quân Xiêm từ vương quốc Ayutthaya sang xâm lược.[6]

Năm 1593, việc vua Naresuan của Xiêm chinh phục Longvek đã khiến vương quốc này suy yếu sâu sắc.[7]:143 Thời gian sau đó, Campuchia dần trở thành nơi tranh giành ảnh hưởng giữa hai thế lực láng giềng hùng mạnh là Xiêm và Việt Nam.

Trong văn hóa đại chúng

[sửa | sửa mã nguồn]

Phim trường Prommitr (nằm trong Trại quân sự Surasi, Kanchanaburi) sở hữu các bản sao của phòng ngai vàng hoàng gia và Vihāra thuộc chùa Wat Tralaeng Kaeng (Cung điện Hoàng gia Longvek). Ban đầu, cụm công trình này được xây dựng để phục vụ bộ phim Truyền thuyết về Vua Naresuan. Cho đến nay, nơi đây vẫn tiếp tục được sử dụng làm bối cảnh cho các bộ phim điện ảnh và truyền hình Thái Lan có nội dung liên quan đến thời kỳ Longvek hoặc đất nước Campuchia.[8][9][10][11][12][13]

Longveak hiện nay

[sửa | sửa mã nguồn]

Longveak gồm các làng: Oknha Pang, Trapeang Chambak, Phsar Trach, Anlong Tnaot, Srah Chak, Voat, Trapeang Samraong, Boeng Kak.

Xã Longveaek ở phía cực Nam của huyện Kampong Tralach, góc phía Bắc Tây Bắc đối đỉnh với xã Peani, phía Bắc giáp xã Ou Ruessei, phía Đông Bắc giáp xã Kampong Tralach, góc phía Đông giáp xã Ampil Tuek, đều thuộc huyện Kampong Tralach. Phía Tây Longveaek tiếp giáp 2 xã của huyện Sameakki Mean Chey tỉnh Kampong Chhnang là: Sedthei (ở mặt Tây Bắc), Svay (ở mặt Tây Nam).

Phía Đông Nam và Nam của Longveaek giáp với huyện Ponhea Lueu tỉnh Kandal: phía Đông Nam là xã Kampong Luong, phía Nam là xã Vihear Luong.

Ghi chú

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. ↑ Variations of the name include: Lvek, Laṅvēka, Luṅvēka, Lovek, and Eauweck.

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. ↑ Sony, Ouch, and Danielle Keeton-Olsen. "An Ancient Martial Art, Transformed by Time, War, Seeks Return to Prominence." VOD, 12 Jan. 2021, vodenglish.news/an-ancient-martial-art-transformed-by-time-war-seeks-return-to-prominence/. Accessed 26 Feb. 2021.
  2. ↑ Hamilton (M.R.A.S.), Walter (1815). The East India Gazetteer: Containing Particular Descriptions of the Empires, Kingdoms, Principalities, Provinces, Cities, Towns, Districts, Fortresses, Harbours, Rivers, Lakes, &c. of Hindostan, and the Adjacent Countries, India Beyond the Ganges, and the Eastern Archipelago; Together with Sketches of the Manners, Customs, Institutions, Agriculture, Commerce, Manufactures, Revenues, Population, Castes, Religion, History, &c. of Their Various Inhabitants (bằng tiếng Anh). J. Murray.
  3. ↑ "学術情報リポジトリ". digital-archives.sophia.ac.jp. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2024.
  4. ↑ Trudy Jacobsen, Lost goddesses ISBN 87-7694-001-2 ISBN 978-8776940010
  5. ↑ The Philippine islands, 1493-1803
  6. ↑ Miguel de Jaque de los Rios Manzanedo Viaje de las Indias Orientales y Occidentales (Año 1606)[liên kết hỏng vĩnh viễn]
  7. ↑ Rajanubhab, D., 2001, Our Wars With the Burmese, Bangkok: White Lotus Co. Ltd., ISBN 9747534584
  8. ↑ https://www.bloggang.com/m/viewdiary.php?id=century&month=11-2009&date=16&group=22&gblog=22
  9. ↑ https://www.bloggang.com/m/mainblog.php?id=net-mania&month=30-10-2009&group=1&gblog=10
  10. ↑ https://w.pantip.com/cafe/blueplanet/topic/E10523266/E10523266.html
  11. ↑ https://th.foursquare.com/v/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%A7%E0%B8%87%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B9%81%E0%B8%A7%E0%B8%81/4ee582252c5b5fc6cd669577
  12. ↑ https://www.sanook.com/travel/1391932/
  13. ↑ https://mgronline.com/travel/detail/9670000053918

Thư mục

[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]
Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Longvek&oldid=75284747”