Louis Mountbatten, Bá tước Mountbatten thứ nhất của Miến Điện

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bá tước Mountbatten của Miến Điện
Lord Mountbatten Naval in colour Allan Warren.jpg
Mountbatten năm 1976 bởi Allan Warren
Chức vụ
Nhiệm kỳ13 tháng 7 năm 1959 – 15 tháng 7 năm 1965
Tiền nhiệmSir William Dickson
Kế nhiệmNgài Richard Hull
Nhiệm kỳ18 tháng 4 năm 1955 – 19 tháng 10 năm 1959
Tiền nhiệmNgài Rhoderick McGrigor
Kế nhiệmNgài Charles Lambe
Nhiệm kỳ15 tháng 8 năm 1947 – 21 tháng 6 năm 1948
Tiền nhiệmHimself (Phó vương và Toàn quyền Ấn Độ)
Kế nhiệmC. Rajagopalachari
Nhiệm kỳ21 tháng 2 năm 1947 – 15 tháng 8 năm 1947
Tiền nhiệmTử tước Wavell
Kế nhiệmHimself (Toàn quyền Ấn Độ)
Muhammad Ali Jinnah (Toàn quyền Pakistan)
Nhiệm kỳ13 tháng 6 năm 1946 – 27 tháng 8, 1979
Hereditary peerage
Tiền nhiệmPeerage created
Kế nhiệmNữ Bá tước Mountbatten thứ 2 của Miến Điện
Thông tin chung
Sinh(1900-06-25)25 tháng 6 năm 1900
Frogmore House, Windsor, Berkshire, Anh
Mất27 tháng 8 năm 1979(1979-08-27) (79 tuổi)
Mullaghmore, Hạt Sligo, Cộng hoà Ireland
Nguyên nhân mấtBị ám sát
Vợ
Edwina Ashley
(cưới 1922⁠–⁠1960)
Gia đình
Con cái
Học vấnChrist's College, Cambridge
Giải thưởngKG GCB
Binh nghiệp
Phục vụVương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ai Len
Thuộc Hải quân Hoàng gia Anh
Năm tại ngũ1913–1965
Cấp bậcĐô đốc Hạm đội
Chỉ huy
Tham chiến

Louis Francis Albert Victor Nicholas Mountbatten, Bá tước Mountbatten thứ nhất của Miến Điện (tên khai sinh là Hoàng tử Louis của Battenberg; 25 tháng 6 năm 1900 - 27 tháng 8 năm 1979), là một thành viên của hoàng gia Anh, sĩ quan Hải quân Hoàng gia và chính khách. Ông là chú ruột của Philip, Vương tế Anh, phu quân của Nữ vương Elizabeth II. Trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, ông là Tư lệnh Đồng minh Tối cao, Bộ Tư lệnh Đông Nam Á. Ông là Phó vương cuối cùng của Ấn Độ thuộc Anh, và là Toàn quyền đầu tiên của Lãnh thổ tự trị Ấn Độ.

Ông sinh ra tại Windsor, Berkshire, thuộc Nhà Battenberg (trước đây là một nhánh của Hoàng tộc Hesse-Darmstadt, những người cai trị Đại công quốc HesseĐức). Mountbatten theo học tại Đại học Hải quân Hoàng gia, Osborne, trước khi gia nhập Hải quân Hoàng gia năm 1916. Ông đã tham gia vào giai đoạn kết thúc của Chiến tranh Thế giới thứ nhất, và sau chiến tranh một thời gian ngắn theo học tại Christ's College thuộc Đại học Cambridge. Trong suốt thời kỳ giữa các cuộc chiến, Mountbatten tiếp tục theo đuổi sự nghiệp hải quân, chuyên về thông tin liên lạc hải quân.

Sau khi Chiến tranh Thế giới thứ hai bùng nổ, Mountbatten chỉ huy tàu khu trục HMS Kelly (F01) và Đội tào khu trục số 5, ông đã trực tiếp chứng kiến những trận chiến ở Na Uy, Eo biển AnhĐịa Trung Hải. Tháng 8/1941, ông nhận quyền chỉ huy tàu sân bay HMS Illustrious (87). Ông được bổ nhiệm làm người đứng đầu Tác chiến Liên hợp và là thành viên của Ủy ban Tham mưu trưởng vào đầu năm 1942, và tổ chức các cuộc đột kích vào St Nazaire RaidTrận Dieppe. Vào tháng 8/1943, Mountbatten trở thành Tư lệnh Đồng minh Tối cao của Bộ Tư lệnh Đông Nam Á và giám sát việc tái chiếm Miến ĐiệnSingapore từ tay Đế quốc Nhật Bản vào cuối năm 1945.

Vào tháng 3/1947, Mountbatten được bổ nhiệm làm Phó Vương của Ấn Độ và giám sát Phân vùng của Ấn Độ thuộc Anh để trao quyền tự trị cho Ấn Độ và Pakistan. Sau đó, ông giữ chức Toàn quyền đầu tiên của Lãnh thổ tự trị Ấn Độ cho đến tháng 6/1948. Năm 1952, Mountbatten được bổ nhiệm làm Tổng tư lệnh Hạm đội Địa Trung Hải của Anh và Tư lệnh Lực lượng Đồng minh NATO tại Địa Trung Hải. Từ năm 1955 đến năm 1959, ông là Đệ nhất Hải quân, một vị trí đã được cha ông, Hoàng tử Louis của Battenberg, nắm giữ khoảng 40 năm trước đó. Sau đó, ông giữ chức Tham mưu trưởng Quốc phòng cho đến năm 1965, khiến ông trở thành người đứng đầu Lực lượng Vũ trang Anh trong thời gian lâu nhất, tính cho đến nay. Trong thời kỳ này Mountbatten cũng giữ chức Chủ tịch Ủy ban Quân sự NATO trong một năm.

Vào tháng 8/1979, Mountbatten bị ám sát bởi một quả bom được cài trên thuyền đánh cá của ông ở Mullaghmore, Hạt Sligo, Ai Len, bởi các thành viên của Quân đội Cộng hòa Ireland lâm thời. Ông được tổ chức tang lễ trọng thể tại Tu viện Westminster và được chôn cất tại Tu viện RomseyHampshire.

Cuộc sống đầu đời[sửa | sửa mã nguồn]

Công chúa Victoria của Hesse và Rhine, Hoàng tử Louis của Battenberg và bốn người con của họ là Công chúa Alice, Công chúa Louise, Hoàng tử George và Hoàng tử Louis vào năm 1902.

Hoàng tử Louis của Battenberg sinh ngày 25/06/1900 tại Nhà FrogmoreHome Park, Windsor, Barkshire, Vương quốc Anh. Ông là con út và là con trai thứ 2 của Hoàng tử Louis của Battenberg và vợ là Công chúa Victoria của Hesse và Rhine. Ông bà ngoại của ông là Đại công tước Louis IV của HesseCông chúa Alice của Liên hiệp Anh và Ireland[1] - con gái của Victoria của AnhVương tế Albert. Ông bà nội của ông là Hoàng tử Alexander của Hesse và RhineJulia, Công chúa của Battenberg. Cuộc hôn nhân của ông bà nội Louis không được môn đăng hộ đối, vì bà nội ông không thuộc dòng dõi hoàng tộc; điều này khiến cho ông và cha của mình chỉ được phong "Serene Highness", chứ không đủ điều kiện để được phong tước vị "Grand Ducal Highness". Anh chị em của ông bao gồm: Công chúa Alice của Battenberg (sau trở thành vợ của Vương tử Andreas của Hy Lạp và Đan Mạch và là mẹ của Philip, Vương tế Anh); Công chúa Louise của Battenberg (sau trở thành Vương hậu Thuỵ Điển); Hoàng tử George của Battenberg (sau là George Mountbatten, Hầu tước thứ 2 của Milford Haven).[1]

Ông được làm lễ rửa tội tại phòng khách lớn của Frogmore House vào ngày 17/07/1900, bởi giáo sĩ Philip Eliot, người đứng đầu của Nhà thờ Thánh George ở lâu đài Windsor. Cha mẹ đỡ đầu của ông, bao gồm: Victoria của Anh, Nikolai II của NgaHoàng tử Francis Joseph của Battenberg.[2]

Biệt danh của Hoàng tử Louis được gọi trong gia đình và bạn bè là "Dickie", lúc đầu bà cố của ông là Victoria của Anh đề xuất tên gọi là "Nicky", nhưng để tránh nhầm lẫn với nhiều biệt danh của Hoàng gia Nga (Nicky được dùng để chỉ Nikolai II của Nga), "Nicky" đã được đổi thành "Dickie".[3]

Trong 10 năm đầu đời, Hoàng tử Louis được giáo dục tại nhà; sau đó ông được gửi đến Trường Lockets ParkHertfordshire[4] và tiếp tục đến Đại học Hải quân Hoàng gia, Osborne, vào tháng 5/1913[5]. Em gái của mẹ ông là Hoàng hậu Nga Alexandra Feodorovna. Thời thơ ấu, ông có dịp đến thăm "Imperial Court of Russia" tại St. Petersburg và trở nên thân thiết với Hoàng gia Nga, điều này đã nuôi dưỡng tình cảm đặc biệt giữa ông với người chị họ Nữ Đại công tước Maria Nikolaevna, ông đã treo bức ảnh của 2 người ở bên giường ngủ suốt phần đời còn lại.[6]

Từ năm 1914 đến năm 1918, Vương quốc Anh cùng các đồng minh của mình tham gia chiến tranh chống lại các cường quốc thuộc Liên minh Trung tâm, dẫn đầu bởi Đế quốc Đức. Để xoa dịu tình cảm dân tộc chủ nghĩa của người Anh, Vua George V đã ban hành một tuyên bố hoàng gia, quyết định đổi tên Hoàng tộc Saxe-Coburg và Gotha (nguồn gốc Đức) thành Hoàng tộc Windsor (đặt tên theo lâu đài Windsor). Những người thân gốc Đức của Hoàng gia Anh đã lần lượt làm theo chiếu chỉ của nhà vua, cha của Louis từ bỏ tước hiệu và tên họ gốc Đức của mình và lấy họ là Mountbatten. Cha của ông sau đó đã được trao cho tước vị: Hầu tước của Milford Haven.

Sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Sự nghiệp ban đầu[sửa | sửa mã nguồn]

Tranh vẽ bởi Philip de László, 1925

Mountbatten được bổ nhiệm làm trung uý hải quân trên tàu tuần dương HMS Lion vào tháng 7 năm 1916 và tháng 8 năm 1916, được chuyển sang thiết giáp hạm HMS Queen Elizabeth trong giai đoạn kết thúc của Chiến tranh thế giới thứ nhất.[5] Vào tháng 6 năm 1917, khi gia đình hoàng gia ngừng sử dụng tên và tước vị tiếng Đức, thay vào đó sử dụng từ "Windsor" có âm thanh giống tiếng Anh hơn để làm họ, Hoàng tử Louis của Battenberg trở thành Louis Mountbatten và được ban tước hiệu Hầu tước xứ Milford Haven. Con trai thứ hai của ông nhận được tước hiệu lịch sựLãnh chúa Louis Mountbatten và được gọi là Lãnh chúa Louis cho đến khi ông được tạo ra tước vị trong đẳng cấp quý tộc vào năm 1946.[7] Ông đã có chuyến thăm 10 ngày tới Mặt trận phía Tây, vào tháng 7 năm 1918.[8]

Ông được bổ nhiệm làm sĩ quan điều hành (chỉ huy thứ hai) của tàu chiến nhỏ HMS P. 31 thuộc Lớp P sloop vào ngày 13 tháng 10 năm 1918, và được thăng cấp thiếu úy vào ngày 15 tháng 1 năm 1919. Mountbatten theo học tại Đại học Christ's College, Cambridge, trong hai kỳ, bắt đầu từ tháng 10 năm 1919, nơi ông nghiên cứu văn học Anh (bao gồm John MiltonLord Byron) trong một chương trình được thiết kế để nâng cao trình độ học vấn của các sĩ quan cấp dưới đã bị hạn chế bởi chiến tranh.[9][10] Ông đã được bầu một nhiệm kỳ vào Ủy ban Thường vụ của Hội Liên hiệp Cambridge và trong thời gian đó, ông bị cho là có thiện cảm với Đảng Lao động, lần đầu tiên nổi lên như một đảng tiềm năng có thể lập chính phủ.[11]

Tháng 3/1920, Mountbatten đã tháp tùng Hoàng tử Edward, Thân vương xứ Wales trên tàu tuần dương HMS Renown trong chuyến công du đến Úc.[7] Ông được thăng cấp trung úy vào ngày 15 tháng 4 năm 1920.[12] HMS Renown quay trở lại Portsmouth vào ngày 11 tháng 10 năm 1920.[13] Đầu năm 1921, các nhân viên Hải quân Hoàng gia được sử dụng cho các nhiệm vụ phòng thủ dân sự khi tình trạng bất ổn công nghiệp nghiêm trọng dường như sắp xảy ra. Mountbatten đã phải chỉ huy một trung đội ở miền Bắc nước Anh, nhiều người trong số họ chưa từng cầm súng trường nào trước đây.[13] Ông chuyển sang tàu tuần dương HMS Repulse vào tháng 3 năm 1921 và đi cùng Thân vương xứ Wales trong chuyến công du của Hoàng gia đến Ấn Độ thuộc AnhNhật Bản [7][14] Edward và Mountbatten đã hình thành một tình bạn thân thiết trong chuyến đi này.[7] Mountbatten vẫn được giữ lại phục vụ sau đợt cắt giảm chi tiêu và nhân sự của chính phủ Anh năm 1920. 52% sĩ quan cùng đợt tốt nghiệp của ông đã phải rời Hải quân Hoàng gia vào cuối năm 1923; mặc dù ông được cấp trên đánh giá cao, nhưng có tin đồn rằng những sĩ quan giàu có và có quan hệ tốt thường được giữ lại.[15] Ông được phục vụ trên thiết giáp hạm HMS Revenge thuộc Hạm đội Địa Trung Hải vào tháng 1 năm 1923.[7]

Để theo đuổi sở thích của mình trong phát triển công nghệ và thiết bị, Mountbatten đã đăng ký học Trường Tín hiệu Portsmouth vào tháng 8 năm 1924, và sau đó đã theo học một thời gian ngắn ngành điện tử tại Đại học Hải quân Hoàng gia, Greenwich.[7] Mountbatten trở thành thành viên của Viện Kỹ sư Điện (IEE), nay là Viện Kỹ thuật và Công nghệ (IET).[16] Năm 1926, ông được phục vụ trên thiết giáp hạm HMS Centurion thuộc Hạm đội Dự bị (Vương quốc Anh) và trở thành Trợ lý Sĩ quan Tín hiệu và Không dây Hạm đội của Hạm đội Địa Trung Hải dưới quyền chỉ huy của Đô đốc Sir Roger Keyes vào tháng 1 năm 1927.[7] Được thăng cấp chỉ huy trưởng vào ngày 15 tháng 4 năm 1928,[17] ông trở lại Trường Tín hiệu vào tháng 7 năm 1929 với tư cách là Giảng viên Không dây Cấp cao.[7] Ông được bổ nhiệm làm Sĩ quan Không dây Hạm đội cho Hạm đội Địa Trung Hải vào tháng 8 năm 1931 và được thăng chức chỉ huy vào ngày 31 tháng 12 năm 1932,[18] được biên chế phục vụ trên thiết giáp hạm HMS Resolution.[7]

Vào tháng 7 năm 1939, Mountbatten đã được cấp bằng sáng chế (Số 508,956 của Vương quốc Anh) cho một hệ thống duy trì tàu chiến ở một vị trí cố định so với một tàu khác.[19]

Trong Bộ Hải quân, Mountbatten được gọi là "Bậc thầy của thảm họa" vì khả năng gây rối của mình.[20][21]

Chiến tranh Thế giới thứ hai[sửa | sửa mã nguồn]

Phó vương cuối cùng của Ấn Độ[sửa | sửa mã nguồn]

Sự nghiệp sau cùng ở Ấn Độ[sửa | sửa mã nguồn]

Bị cáo buộc âm mưu chống lại Harold Wilson[sửa | sửa mã nguồn]

Đời tư[sửa | sửa mã nguồn]

Hôn nhân[sửa | sửa mã nguồn]

Tình dục[sửa | sửa mã nguồn]

Ron Perks, người lái xe của Mountbatten ở Malta vào năm 1948, nói rằng đã từng đưa Mountbatten đến thăm Red House, một nhà thổ dành cho người đồng tính cao cấp ở Rabat được các sĩ quan hải quân sử dụng.[22] Andrew Lownie, một thành viên của Hiệp hội Lịch sử Hoàng gia, đã viết rằng Cục Điều tra Liên bang Hoa Kỳ (FBI) đã lưu giữ các hồ sơ liên quan đến cáo buộc đồng tính luyến ái của Mountbatten.[23] Lownie cũng đã phỏng vấn một số nam thanh niên tuyên bố có quan hệ tình cảm với Mountbatten. John Barratt, thư ký riêng và cá nhân của Mountbatten trong 20 năm,[24] khẳng định rằng Mountbatten không phải là một người đồng tính luyến ái, và nếu ông ấy quả thật là người đồng tính thì không thể che đậy điều này trước công chúng.[25]

Cáo buộc lạm dụng tình dục[sửa | sửa mã nguồn]

Con gái là người thừa kế[sửa | sửa mã nguồn]

Sở thích giải trí[sửa | sửa mã nguồn]

Cố vấn cho Thân vương xứ Wales[sửa | sửa mã nguồn]

Xuất hiện trên truyền hình[sửa | sửa mã nguồn]

Qua đời[sửa | sửa mã nguồn]

Bị ám sát[sửa | sửa mã nguồn]

Tang lễ[sửa | sửa mã nguồn]

Hậu quả[sửa | sửa mã nguồn]

Di sản[sửa | sửa mã nguồn]

Giải thưởng và Huy chương[sửa | sửa mã nguồn]

Huy hiệu[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a b Montgomery-Massingberd (1973), tr. 303–304
  2. ^ Queen Victoria (ngày 17 tháng 7 năm 1900). “Journal Entry: Tuesday 17th July 1900”. queenvictoriasjournals.org. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2019.
  3. ^ "Lord Louis Mountbatten". Life. ngày 17 tháng 8 năm 1942. p. 63. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2012 – via Google Books.
  4. ^ Ziegler (2011).
  5. ^ a b Heathcote (2002), tr. 183.
  6. ^ King & Wilson (2003), tr. 49.
  7. ^ a b c d e f g h i Heathcote (2002), tr. 184.
  8. ^ Ziegler 1986, p. 46
  9. ^ Ziegler 1986, pp. 47–49
  10. ^ Smith 2010, p. 66
  11. ^ Ziegler 1985, p. 49
  12. ^ “No. 32461”. The London Gazette: 7384. 20 Tháng 9 năm 1921.
  13. ^ a b Ziegler 1986, p. 59
  14. ^ Ziegler 1986, p. 60 states that he actually joined HMS Repulse on 25 June 1921
  15. ^ Ziegler 1986, p. 73
  16. ^ “Mountbatten Medal”. IET. Bản gốc lưu trữ ngày 27 Tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 20 Tháng 9 năm 2012.
  17. ^ “No. 33378”. The London Gazette: 2900. 24 Tháng 4 năm 1928.
  18. ^ “No. 33899”. The London Gazette: 48. 3 Tháng 1 năm 1933.
  19. ^ “Abstract of GB508956 508,956. Speed governors”. Bản gốc lưu trữ ngày 5 Tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 20 Tháng 9 năm 2012 – qua Wiki Patents.
  20. ^ Mishra, Pankaj. “Exit Wounds”. The New Yorker.
  21. ^ Lanham, Fritz (5 Tháng 8 năm 2007). “Indian Summer by Alex von Tunzelmann”. Chron.
  22. ^ “Prince Charles' mentor 'perverted'. News.com.au. 18 Tháng 8 năm 2019.
  23. ^ Tucker, Grant (18 Tháng 8 năm 2019). “Lord Mountbatten's 'lust for young men' revealed”. The Sunday Times. Truy cập ngày 31 Tháng 3 năm 2021. (cần đăng ký mua)
  24. ^ “Book tells of 'bored, bullied' Queen”. The Guardian. 23 Tháng 4 năm 2000. Truy cập ngày 23 Tháng 11 năm 2020.
  25. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên thetimes1

Công trình được trích dẫn[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Chức vụ nhà nước
Tiền nhiệm
Tử tước Wavell
Phó vương Ấn Độ
1947
Chia cắt Ấn Độ
Chức vụ mới Toàn quyền Ấn Độ
1947–1948
Kế nhiệm
Chakravarti Rajagopalachari
Danh hiệu
Tiền nhiệm
Công tước Wellington
Thống đốc Đảo Wight
1965–1974
Trống
Danh hiệu tiếp theo được tổ chức bởi
Lãnh chúa Mottistone
Chức vụ mới Lord Lieutenant of the Isle of Wight
1974–1979
Kế nhiệm
John Nicholson
Chức vụ quân sự
Tiền nhiệm
Herbert Packer
Fourth Sea Lord
1950–1952
Kế nhiệm
Sydney Raw
Tiền nhiệm
John Edelsten
Tổng tư lệnh của Hạm đội Địa Trung Hải
1952–1954
Kế nhiệm
Guy Grantham
Tiền nhiệm
Rhoderick McGrigor
First Sea Lord
1955–1959
Kế nhiệm
Charles Lambe
Tiền nhiệm
William Dickson
Tham mưu trưởng Quốc phòng
1959–1965
Kế nhiệm
Richard Hull
Tiền nhiệm
Rustu Erdelhun
Chủ tịch Ủy ban Quân sự NATO
1960–1961
Kế nhiệm
Lyman Lemnitzer
Quý tộc Vương quốc Anh
Chức vụ thành lập Bá tước Mountbatten của Miến Điện
1947–1979
Kế nhiệm
Patricia Knatchbull
Tử tước Mountbatten của Miến Điện
1946–1979