Mạc Kính Hẻ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Mạc Kính Hẻ
莫敬喜
Vua Việt Nam (chi tiết...)
Hoàng đế Đại Việt (nhà Mạc thời hậu kì)
Tại vị16771681
Tiền nhiệmMạc Kính Vũ
Kế nhiệmMạc Kính Quang
Thông tin chung
Hậu duệkhông rõ
Tên húyMạc Kính Hẻ
Mạc Kính Thụy
Mạc Nguyên Thanh
Niên hiệu
Thụy hiệuHoàn Thiên Thanh Địa Đoạt Văn Dương Vũ Huệ Đại vương
Miếu hiệuQuý Tông
Thân phụMạc Kính Vũ
Thân mẫukhông rõ

Mạc Kính Hẻ (莫敬喜), cũng có tên là Mạc Kính Thụy (莫敬瑞) hay Mạc Nguyên Thanh (莫元清), là vị vua (không chính thức) của nhà Mạc thời hậu kỳ trong lịch sử Việt Nam. Nguyên quán Mạc Kính Hẻ là người xã Cao Đôi, huyện Bình Hà (nay là thôn Long Động, xã Nam Tân, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương). Tuy nhiên, ông không được nhắc đến trong sử sách.[1][2][3]

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Trong sử sách Việt Nam không thấy nhắc đến nhân vật này, nhưng theo sử nhà Thanh thì Mạc Kính Hẻ là con của Mạc Kính Diệu (tức Mạc Minh Tông Kính Vũ) và là anh của Mạc Đức Tông Kính Quang. Năm 1661, nhà Thanh phong cho Mạc Kính Diệu làm Quy Hóa tướng quân. Đến tháng 12 cùng năm thì phong cho Mạc Kính Hẻ làm An Nam Đô thống sứ. Năm 1677, Mạc Kính Diệu bị chúa Trịnh Tạc sai lực lượng mạnh do tướng Đinh Văn Tả đem quân đánh. Bị đánh bất ngờ, Mạc Kính Vũ (tức Diệu) chạy sang Long Châu[4] (Trung Quốc). Hoàng đế Thanh Thánh Tổ Khang Hy sai bắt trói Kính Vũ cùng một số dư đảng nhà Mạc, trao trả cho quân Lê - Trịnh. Các dư đảng còn lại của nhà Mạc tôn Mạc Kính Hẻ lên ngôi tiếp tục chống nhà Lê.

Vua vô danh và thất bại[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi lên làm vua năm 1677, Mạc Kính Hẻ liên tục phải đón đánh những đợt tấn công lớn của quân Lê - Trịnh. Lúc này, tướng Đinh Văn Tả vì có công đánh bại Mạc Kính Diệu nên được chúa Trịnh thưởng cho. Thấy họ Mạc vẫn còn cai trị Cao Bằng, Trịnh Tạc sai Đinh Văn Tả, tuổi đã cao, cùng với hơn 1 vạn quân lên đánh năm 1681. Biết quân mình quá yếu để chống cự, Mạc Kính Hẻ phải chạy sang Long Châu. Quân Lê - Trịnh tràn vào thành, đốt phá, chém giết không ngừng. Lúc này, nhiều tướng nhà Mạc đã chán nản, về bên Lê - Trịnh hoặc từ chức bỏ về quê. Mạc Kính Hẻ phải ở lại Long Châu và sống ở đó đến hết đời, không rõ ông bao nhiêu tuổi, thụy hiệuHoàn Thiên Thanh Địa Đoạt Văn Dương Vũ Huệ Đại Vương, miếu hiệuQuý Tông, niên hiệuVĩnh Xương.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Vua không chính thức”. Đại Việt Sử ký Toàn thư. 
  2. ^ Nhà Mạc với ba thời kỳ lịch sử và 12 đời vua, thời kỳ Cao Bằng.
  3. ^ Mạc Kính Hẻ và Mạc Kính Quang đều chỉ là Hoàng đế nhà Mạc trên danh nghĩa.
  4. ^ Nay thuộc Quảng Tây, Trung Quốc.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]