Mỵ Châu

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Am thờ công chúa Mị Châu tại xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, Hà Nội

Mị Châu (chữ Hán: 媚珠) là một nhân vật truyền thuyết, tương truyền nàng là con gái của An Dương Vương Thục Phán, người đã đánh bại Hùng Vương và khai sinh ra nước Âu Lạc trong lịch sử Việt Nam.

Câu chuyện về nàng gắng liền với sự tích Rải lông ngỗng dẫn Trọng Thủy trở nên cực kỳ nổi tiếng trong văn hóa Việt Nam. Nhiều ý kiến thương cảm dành cho Mị Châu, song cũng nhiều ý kiến trái lại trách cứ sự nhẹ dạ của nàng, khiến Âu Lạc bị diệt vong.

Sự tích[sửa | sửa mã nguồn]

Theo Lĩnh Nam chích quái, Đại Việt sử ký toàn thưAn Nam chí lược, Mị Châu là con gái duy nhất của An Dương Vương. Thục Phán, là người nước Thục, vào cuối đời Hùng Vương trở nên lớn mạnh, về sau ông dẫn binh lính xâm nhập Văn Lang, đánh bại Hùng Vương và lập nên Âu Lạc.

Năm 210 TCN, Triệu Đà là quan của nhà Tần, nhận chức Úy ở quận Nam Hải mang quân sang Âu Lạc nhưng bị An Dương Vương đánh bại. Triệu Đà biết không đánh nổi bèn dùng kế cầu hoà, An Dương Vương đồng ý. Nhân cơ hội đó, Triệu Đà cầu hôn Mị Châu cho con trai mình là Trọng Thủy và kết thông gia với An Dương Vương, vì thương con nên An Dương Vương đã đồng ý.

Trọng Thuỷ sang ở rể tại Âu Lạc và đồng thời tìm hiểu các bị mật quân sự của Âu Lạc mà cụ thể là Nỏ thần, có tên Linh Quang Kim Trảo Thần Nỏ (灵光金龟神机弩). Trọng Thủy dỗ Mị Châu để xem trộm nỏ thần, rồi ngầm bẻ gãy lẫy nỏ, thay cái khác vào, giả vờ về Bắc thăm cha mẹ. Trước khi đi, Trọng Thủy bảo Mị Châu rằng: "Ân tình vợ chồng không thể quên nhau, nếu lỡ hai nước không hòa, Nam Bắc cách biệt, ta lại tới đây thì làm thế nào mà tìm thấy nhau?".

Mị Châu nói: "Thiếp có cái nệm gấm lông ngỗng, thường mang theo mình, đi đến đâu thì rút lông ngỗng rắc ở chỗ đường rẽ để làm dấu". Sau đó, Trọng Thủy về Nam Hải báo cho Đà biết.

Năm 208 TCN, Triệu Đà xua quân tấn công Âu Lạc, nỏ thần đã bị hỏng, An Dương Vương thua trận và mang bà chạy về phía Nam. Tin lời chồng là Trọng Thuỷ hứa sẽ tìm mình, nàng đã rút lông ngỗng trên tấm áo của mình rải dọc đường, Trọng Thuỷ cùng quân Triệu dựa vào lông ngỗng đuổi theo. An Dương Vương chạy đến bờ biển cùng đường, gọi rùa thần lên cứu, rùa thần hiện lên bảo với ông: "kẻ ngồi sau ngựa là giặc đấy".

Ông quay lại nhìn thấy lông ngỗng dọc đường và rút gươm chém Mị Châu. Trước khi bị cha chém, bà có khấn rằng:"Trung tín trọn tiết, bị người đánh lừa, xin hóa thành ngọc châu để rửa thù nhục này". Sau khi bị vua cha chém chết, máu bà chảy loang mặt nước biển, loài trai biển nuốt vào bụng hoá làm hạt minh châu.

Về năm mất, Sử ký của Tư Mã Thiên lại viết rằng phía Tây nước Âu Lạc bị Triệu Đà đánh bại ngay sau khi Lữ Thái hậu chết, Lữ Thái hậu chết năm 180 TCN, vì thế một số sách báo ngày nay cũng viết Âu Lạc sụp đổ năm 179 TCN. Suy ra bà có thể mất năm 179 TCN. Tuy vậy, có khả năng câu chuyện về nàng và bản thân Mị Châu chỉ là sản phẩm tưởng tượng của người đời sau, nên chuyện năm mất ra sao cũng đã không còn quan trọng.

Nhận định[sửa | sửa mã nguồn]

Về sự việc này, sử thần Ngô Sĩ Liên có nhận xét:

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Thần giáng đất Sần: Tả Truyện chép rằng thần hiện ở đất Sần thuộc nước Quắc, Quắc công sai quan đến làm lễ tế, được thần ban cho ruộng đất.
  2. ^ Đá biết nói: Tả Truyện ghi việc năm thứ 8 đời Lỗ Ai công, ở đất Nguy Du nước Tấn có hòn đá biết nói.
  3. ^ Tức nàng Cảo Nương
  4. ^ Bá Hữu: tức Lương Tiêu, đại phu nước Trịnh thời Xuân Thu bị chết oan, thường hiện hồn về quấy nhiễu. Sau, Tử Sản cho con Bá Hữu là Lương Chỉ làm quan, hồn Bá Hữu mới thôi không báo oán nữa. (Tả Truyện, q.13).

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]