Magister militum

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Cơ cấu chỉ huy ban đầu của quân đội hậu La Mã, với một magister equitum riêng biệt và một magister peditum thay thế cho toàn bộ magister militum sau này trong cơ cấu chỉ huy của quân đội Đế quốc Tây La Mã.
Cơ cấu chỉ huy cao cấp của quân đội Tây La Mã khoảng năm 410–425, dựa trên Notitia Dignitatum.

Magister militum (tiếng Latinh nghĩa là "Thống lĩnh quân đội", số nhiều magistri militum) là một viên chỉ huy quân sự cấp cao nhất của Đế quốc La Mã thời hậu kỳ. Thuật ngữ đề cập đến sĩ quan quân đội cao cấp (tương đương với một chỉ huy chiến trường, hoàng đế lại còn là tổng tư lệnh tối cao) của Đế chế. Trong các nguồn sử liệu Hy Lạp, thuật ngữ này được dịch thành strategos hoặc là stratelates.

Lịch sử chức vụ[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm về nội dung này tại Quân đội hậu La Mã.

Danh hiệu magister militum được tạo ra vào thế kỷ 4, khi Hoàng đế Constantinus Đại đế đoạt lấy chức năng quân sự của các pháp quan thái thú. Ban đầu khi hai chức vụ này được tạo ra thì một là người đứng đầu lực lượng bộ binh gọi là magister peditum ("Trưởng quan bộ binh"), và người còn lại trông coi lực lượng kỵ binh danh giá hơn gọi là magister equitum ("Trưởng quan kỵ binh"). Danh hiệu sau này đã tồn tại từ thời kỳ Cộng hòa La Mã trong vai trò như một viên chỉ huy thứ hai của nhà độc tài La Mã.

Dưới thời những người kế vị Constantinus, danh hiệu cũng được lập ở mức độ lãnh thổ: magistri peditummagistri equitum đều được bổ nhiệm cho từng viên pháp quan thái thú (per Gallias, per Italiam, per Illyricum, per Orientem) và ngoài ra thêm cả Thracia và đôi lúc là châu Phi. Thỉnh thoảng, các chức vụ đó sẽ được kết hợp dưới một người duy nhất mà sau gọi là magister equitum et peditum hoặc magister utriusquae militiae ("Trưởng quan cả hai lực lượng"). Như vậy thì họ đều trực tiếp chỉ huy binh đoàn chiến trường cơ động địa phương của comitatenses chủ yếu gồm kỵ binh đóng vai trò như một lực lượng phản ứng nhanh. Magistri khác còn lại vẫn nằm dưới quyền điều động trực tiếp của Hoàng đế và được gọi là praesenti ("thay mặt" Hoàng đế). Đến cuối thế kỷ 4, các chỉ huy khu vực chỉ đơn giản gọi là magister militum.

Tại Đế quốc Tây La Mã, "tổng tư lệnh" đôi khi được bổ nhiệm với danh hiệu magister utriusquae militiae. Chức vị oai hùng này thường là quyền lực đằng sau ngai vàng do các quyền thần Stilicho, Ricimer và một số khác nắm giữ. Ở phía Đông La Mã, có hai vị tướng cấp cao được bổ nhiệm làm magister militum praesentalis. Trong suốt triều đại của Hoàng đế Justinianus I, với sự gia tăng các mối đe dọa quân sự và sự mở rộng của Đế quốc Đông La Mã, có ba chức vụ mới được lập ra: magister militum per Armeniam ở các tỉnh vùng Armenia, trước đây là một phần quyền hạn của magister militum per Orientem, magister militum per Africamcác tỉnh châu Phi vừa được tái chiếm vào năm 534, với một cấp dưới là magister peditummagister militum Spaniae (khoảng năm 562).

Xuyên suốt thế kỷ 6, các cuộc khủng hoảng nội bộ và bên ngoài tại các tỉnh thường xuyên đòi hỏi phải có sự kết hợp tạm thời của cơ quan dân sự tối cao với chức vụ magister militum. Trong việc thành lập các Trấn khu RavennaCarthage vào năm 584, thói quen này đã đặt nền móng cho sự biểu hiện thường trực đầu tiên của nó. Thật vậy, sau khi để mất các tỉnh phía đông trong cuộc chinh phục của người Hồi giáo vào những năm 640, những binh đoàn còn sống sót và chỉ huy của họ đã lập nên themata đầu tiên. Các viên chỉ huy quân sự tối cao đôi khi cũng nắm lấy danh hiệu này ở nước Ý đầu thời Trung Cổ, ví dụ như trong Lãnh thổ Giáo hoàng và tại Venezia mà viên Tổng trấn đã tuyên bố mình là người kế thừa chức Trấn thủ Ravenna.

Danh sách magistri militum[sửa | sửa mã nguồn]

Chỉ huy không xác định[sửa | sửa mã nguồn]

Comes et Magister Utriusque Militiae[sửa | sửa mã nguồn]

per Gallias[sửa | sửa mã nguồn]

per Hispanias[sửa | sửa mã nguồn]

per Illyricum[sửa | sửa mã nguồn]

per Orientem[sửa | sửa mã nguồn]

per Thracias[sửa | sửa mã nguồn]

Praesentalis[sửa | sửa mã nguồn]

per Africam[sửa | sửa mã nguồn]

Đế quốc Tây La Mã[sửa | sửa mã nguồn]

  • 373–375: Flavius Theodosius, magister equitum [9]
  • 386–398: Gildo, magister equitum et peditum[19]

Đế quốc Đông La Mã[sửa | sửa mã nguồn]

Magister Militae ở Đông La Mã và nước Ý thời Trung Cổ[sửa | sửa mã nguồn]

Venezia[sửa | sửa mã nguồn]

Thời hậu kỳ La Mã[sửa | sửa mã nguồn]

Vào thế kỷ 12, thuật ngữ này được sử dụng để mô tả một người tổ chức lực lượng quân sự của một nhà lãnh đạo chính trị hay phong kiến ​​thay mặt cho mình. Trong Gesta Herwardi, vị anh hùng nhiều lần được mô tả như một magister militum bởi tác giả đã dịch từ tài liệu gốc bản tiếng Anh sơ khai sang tiếng Latinh. Có vẻ như tác giả của phiên bản gốc nay đã thất truyền cứ nghĩ mình là "Hereward' – người giám sát lực lượng quân sự. Rằng việc sử dụng thuật ngữ sau này đều dựa trên khái niệm cổ điển có vẻ rõ ràng.[20]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â b c d đ e ê g h PLRE I, p. 1114
  2. ^ PLRE I, p. 62
  3. ^ Arce (2004), Bárbaros y romanos en Hispania, 400-507 A.D, pág. 112
  4. ^ Gil, M.E. (2000), Barbari ad Pacem Incundam Conversi. El Año 411 en Hispania, pág. 83
  5. ^ Hughes, Ian: Aetius: Attila's Nemesis, pg. 74
  6. ^ Hughes, Ian: Aetius: Attila's Nemesis, pg. 75
  7. ^ Hughes, Ian: Aetius: Attila's Nemesis, pg. 85
  8. ^ Hughes, Ian: Aetius: Attila's Nemesis, pg. 87, Heather, Peter: The Fall of the Roman Empire, pg. 262, 491
  9. ^ a ă â b c d đ e ê g h i k PLRE I, p. 1113
  10. ^ Hydatius, Chronica Hispania, 122
  11. ^ Hydatius, Chronica Hispania, 128
  12. ^ Hydatius, Chronica Hispania, 134
  13. ^ a ă â b PLRE I, p. 1112
  14. ^ PLRE I, p. 125
  15. ^ PLRE I, p. 307
  16. ^ PLRE II, p. 597
  17. ^ PLRE I, pp. 1113–1114
  18. ^ PLRE I, p. 152
  19. ^ PLRE I, p. 395
  20. ^ Gesta Herwardi The term is used in chapters XII, XIV, XXII and XXIII. See The Name, Hereward for details.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]