Margaret xứ Anjou

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Margaret xứ Anjou
Vitrail de Marguerite d'Anjou aux Cordeliers d'Angers.jpg
Vương hậu nước Anh
Tại vị23 tháng 4, 1445 - 4 tháng 3, 1461
(&0000000000000015.00000015 năm, &0000000000000315.000000315 ngày)
Đăng quang30 tháng 5, năm 1445
Tiền nhiệmCatherine de Valois
Kế nhiệmElizabeth Woodville
Phục vị30 tháng 10, 1470 - 11 tháng 4, 1471
(&-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1.0000000 năm, &0000000000000163.000000163 ngày)
Tiền nhiệmElizabeth Woodville
Kế nhiệmElizabeth Woodville
Thông tin chung
Phối ngẫuHenry VI của Anh
Hậu duệEdward của Westminster
Hoàng tộcNhà Valois-Anjou (khi sinh)
Nhà Lancaster (kết hôn)
Thân phụRené xứ Anjou
Thân mẫuIsabella, Nữ công tước xứ Lorraine
Sinh(1430-03-23)23 tháng 3, 1430
Pont-à-Mousson, Lorraine
Mất25 tháng 8 năm 1482(1482-08-25) (52 tuổi)
Anjou, nước Pháp
An tángNhà thờ lớn Angers, Anjou

Margaret xứ Anjou (tiếng Pháp: Marguerite d' Anjou; 23 tháng 3, 1430 - 25 tháng 8, 1482), là Vương hậu nước Anh với tư cách là vợ của Henry VI của Anh. Bà tại vị từ năm 1445 - 1461 và bị gián đoạn bởi Chiến tranh Hoa Hồng. Bà tiếp tục vị trí Vương hậu từ năm 1470 khi Henry VI được lập lại, cho đến khi bị phế bỏ vào năm 1471.

Là một nhân vật quan trọng của thế lực nhà Lancaster, bà đóng vai trò mấu chốt trong sự mâu thuẫn giữa nhà Lancaster và nhà York trong Cuộc chiến Hoa Hồng. Vua Henry VI thường xuyên đau yếu bởi bệnh tật, và trên thực tế Margaret nắm toàn bộ quyền hành cai trị nước Anh trong suốt thời gian ấy. Bà đã triệu tập hội nghị viện vào năm 1455 dẫn đến việc tử hình người đứng đầu phe York, Richard, Công tước xứ York. Chính điều này đã làm dấy nên cuộc nội chiến thảm khốc xuyên suốt 30 năm tiếp theo của nước Anh, và đánh dấu chấm dứt bằng Trận Tewkesbury với chiến thắng thuộc về nhà York.

Vương hậu Margaret sau đó bị cầm tù bởi các lãnh đạo nhà York. Vào năm 1475, bà được chuộc bởi Louis XI của Pháp và trải qua phần đời còn lại tại quê nhà Anjou, nước Pháp.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Margaret sinh ngày 23 tháng 3 năm 1430[1], tại Pont-à-Mousson, Loraine, là một thái ấp nằm trong Đế quốc La Mã thần thánh ở phía Đông, vùng này thuộc sự cai quản của nhà Valois-Anjou, là một nhánh khác của các vị vua nước Pháp. Bà là con gái thứ hai của René xứ AnjouIsabella, Nữ công tước xứ Lorraine. Trong gia đình bà có 5 anh trai và 4 chị em gái khác, cũng như 3 người anh chị em cùng cha khác mẹ do quan hệ giữa cha bà với các tình nhân khác. Cha của bà, có biệt hiệu Vị vua tốt René, là Công tước xứ Anjou và là quốc vương trên danh nghĩa của Naples, SicilyJerusalem; ông được miêu tả như vị vua có nhiều vương miện nhưng không có vương quốc. Margaret được rửa tội tại Toul, Loraine và được chăm sóc bởi vị nhũ mẫu của cha bà, Theophanie la Magine.

Bà trải qua tuổi thơ tại lâu đài vùng Tarascon, Provence và trong các lâu đài tại Capua, gần với Naples. Mẹ bà, Nữ công tước Isabella là con gái và là nữ thừa kế của Charles II, Công tước xứ LorraineMargaret của Palatinate. Ngay từ nhỏ, bà được mẹ giáo dục rất kĩ lưỡng và chỉ định học giả Antoine de la Sale làm thầy dạy cho bà.

Vương hậu nước Anh[sửa | sửa mã nguồn]

Hôn lễ giữa Henry VI và Margaret xứ Anjou.

Ngày 23 tháng 4 năm 1445, Margaret kết hôn với Henry VI của Anh, người hơn bà tận 8 tuổi, tại Tu viện Titchfield, Hampshire. Henry khi ấy đang có tranh chấp kiểm soát kế vị ngai vàng nước Pháp, và đã thống trị rất nhiều vùng đất phía Bắc của Pháp. Cậu của Henry, Charles VII của Pháp khi ấy cũng đang đòi quyền kế vị ngai vàng Pháp, và đã đồng ý cuộc hôn nhân này với điều kiện phải lo liệu đầy đủ của hồi môn, và Charles sẽ nhận được các vùng đất Maine và Anjou từ người Anh. Chính phủ Anh lo ngại việc này sẽ dấy lên dư luận bất bình, nên đã không công khai điều khoản này.

Năm ấy, Margaret được tấn phong làm Vương hậu vào ngày 30 tháng 5 tại Tu viện Westminster bởi John Stafford, Tổng giám mục Canterbury khi bà chỉ vừa 15 tuổi[2]. Bà được mô tả là xinh đẹp, và có bản lĩnh vững vàng, trưởng thành và đầy kiêu hãnh, khác xa với độ tuổi còn non trẻ của mình[3]. Bà biết rất rõ vai trò của mình trong việc bảo vệ lợi ích của ngai vàng[4], và được nhận định là kế thừa từ mẹ bà, Nữ công tước Isabella xứ Lorraine, một nữ thừa kế của Công quốc Lorraine và đã tích cực đấu tranh đòi quyền trị vì của chồng mình trên đất Naples, khiến René cuối cùng trở thành Quốc vương của đất nước này. Bên cạnh đó thì bà nội bà, Yolande xứ Aragon, cũng là một phụ nữ nổi tiếng vì đã hướng dẫn cha bà trị vì Anjou[4]. Những truyền thống này của gia đình khiến bà được đánh giá cao trong cuộc nội chiến về sau.

Lễ dâng tặng cho Vua Henry và Vương hậu Margaret.

Chồng của Margaret, Vua Henry, là một người sùng đạo, thích nghiên cứu học thuộc và tôn giáo hơn quan tâm đến chính trị, và điều này cũng khiến ông được đánh giá là một vị Vua thất bại trong lịch sử Anh. Trong suốt cuộc đời, Vua Henry bị khống chế bởi các Hộ Quốc công vì lên ngôi chỉ mới mấy tháng tuổi, và những Hộ Quốc công giàu quyền lực này vẫn duy trì sự ảnh hưởng lên nhà Vua dù ông đã chính thức thân chính. Khi ông cưới Margaret, tình trạng tinh thần đã bước vào giai đoạn không ổn định, nên sau khi Margaret sinh ra người con trai duy nhất - Edward của Westminster, và ngay sau đó được chỉ định làm Thân vương xứ Wales. Nhiều người phe đối lập đã tung tin rằng Edward là kết quả ngoại tình của Vương hậu, và những nhân vật gồm Edmund Beaufort, Công tước Somerset hoặc James Butler, Bá tước Ormond, những đồng minh mạnh nhất của bà trong triều, được đồn mới chính là người cha ruột về mặt sinh học của Edward.

Dù có tính tháo vát, mạnh mẽ và trí tuệ về việc lôi kéo đảng phái, song Vương hậu Margaret có cùng sự yêu thích nghiên cứu học thuật với chồng mình, và điều này chứng minh qua việc bà là người bảo trợ thành lập trường đại học Queens' College, Cambridge. Có ý kiến rằng, Elizabeth Woodville sau khi gả nhà Grey đã từng là Thị tùng cho Vương hậu Margaret với danh vị [Maid of Honour], tuy nhiên điều này rất khó chắc chắn dù quả thực trong nhóm Thị tùng của bà có người tên Isabella hay Elizabeth Grey. Mẹ của Woodville, Jacquetta xứ Luxembourg, thông qua hôn nhân cũng là một người mợ của nhà Vua lẫn Vương hậu Margaret, đồng thời cũng là một phụ nữ có thế lực trong triều do hôn nhân cũng như danh tiếng sẵn có của gia tộc Luxembourg[5].

Dấn thân vào nội chiến[sửa | sửa mã nguồn]

Sự thù hận Công tước xứ York[sửa | sửa mã nguồn]

Lãnh đạo nhà Lancaster[sửa | sửa mã nguồn]

Trận Tewkesbury và cuối đời[sửa | sửa mã nguồn]

Tổ tiên[sửa | sửa mã nguồn]

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Brooke, C.N.L.; Ortenberg, V. (tháng 6 năm 1988). “The Birth of Margaret of Anjou”. Historical Research 61 (146): 357–58. doi:10.1111/j.1468-2281.1988.tb01072.x. 
  2. ^ Margaret Lucille Kekewich, The Good King: René of Anjou and Fifteenth Century Europe, (Palgrave Macmillan, 2008), 101.
  3. ^ Kendall, p.19.
  4. ^ a ă Maurer, Helen E. (2004). Margaret of Anjou: Queenship and Power in Late Medieval England. Woodbridge: Boydell. tr. 21. ISBN 978-1-84383-104-4. 
  5. ^ Smith, George (1975). The Coronation of Elizabeth Wydeville. Gloucester: Gloucester Reprints. p.28

Nguồn tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Abbott, Jacob (2004). History of Margaret of Anjou, Queen of Henry VI of England. Reproduction of 1871 text by Kessinger Press. 
  • Bagley, J.J. (1948). Margaret of Anjou, Queen of England. Herbert Jenkins. 
  • Brooke, C.N.L.; Ortenberg, V. (tháng 6 năm 1988). “The Birth of Margaret of Anjou”. Historical Research 61 (146): 357–58. doi:10.1111/j.1468-2281.1988.tb01072.x. 
  • Boutell, Charles (1863). A Manual of Heraldry, Historical and Popular. Winsor & Newton. 
  • Cokayne, George Edward biên tập (1893). Complete peerage of England, Scotland, Ireland, Great Britain and the United Kingdom, extant, extinct or dormant (L to M) 5 (ấn bản 1). London: George Bell & Sons. 
  • Costain, Thomas B. (1962). The Last Plantagenets. Popular Library, New York. 
  • Fraser, Antonia (1975). The Lives of the Kings and Queens of England. University of California Press. 
  • Haigh, Philip A. (1995). The Military Campaigns of the Wars of the Roses. Alan Sutton Publishing Ltd. ISBN 978-0-938289-90-6. 
  • Hookham, Mary Ann (1872). The Life and Times of Margaret of Anjou, Queen of England and France. 
  • Kendall, Paul Murray (1955). Richard the Third. George Allen & Unwin. ISBN 0-04-942048-8. 
  • Maurer, Helen E. (2004). Margaret of Anjou: Queenship and Power in Late Medieval England. Boydell Press. 
  • Wagner, J.A. (2001). Encyclopedia of the Wars of the Roses. Santa Barbara. ISBN 1-85109-358-3. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]