Mat đần độn

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
a b c d e f g h
8
Chessboard480.svg
a8 black rook
b8 black knight
c8 black bishop
e8 black king
f8 black bishop
g8 black knight
h8 black rook
a7 black pawn
b7 black pawn
c7 black pawn
d7 black pawn
f7 black pawn
g7 black pawn
h7 black pawn
e5 black pawn
g4 white pawn
h4 black queen
f3 white pawn
a2 white pawn
b2 white pawn
c2 white pawn
d2 white pawn
e2 white pawn
h2 white pawn
a1 white rook
b1 white knight
c1 white bishop
d1 white queen
e1 white king
f1 white bishop
g1 white knight
h1 white rook
8
7 7
6 6
5 5
4 4
3 3
2 2
1 1
a b c d e f g h
Mat đần độn – Trắng bị chiếu mat.
Hình động thể hiện Fool's Mate

Trong cờ vua, Fool's Mate, hay còn gọi là Mat đần độn, Mat trong hai nước (tên tiếng Anh khác: Two-Move Checkmate) là một thế chiếu mat với số lượng nước đi ít nhất có thể từ thế cờ ban đầu. Một ví dụ điển hình bao gồm những nước đi sau:

1. f3 e5
2. g4?? Hh4#

kết quả và diễn biến trình bày ở hình bên. (Có một số biến thể khác một chút: Trắng có thể chơi 1.f4 thay vì 1.f3 hoặc là di chuyển Tốt g trước, và Đen có thể chơi 1...e6 thay vì 1...e5.)


Chi tiết[sửa | sửa mã nguồn]

Tình huống này chỉ xảy ra nếu Trắng chơi phải nói là tệ hại nhất có thể (do đó nó có tên là Mat đần độn). Thế chiếu mat này gần như không bao giờ xuất hiện trên thực tế, thậm chí kể cả với những người mới chơi.

Teed - Delmar, 1896
a b c d e f g h
8
Chessboard480.svg
a8 black rook
b8 black knight
c8 black bishop
d8 black queen
e8 black king
f8 black bishop
g8 black knight
a7 black pawn
b7 black pawn
c7 black pawn
d7 black pawn
e7 black pawn
h6 black rook
g5 black pawn
h5 black pawn
d4 white pawn
f4 black pawn
d3 white bishop
e3 white pawn
g3 white bishop
a2 white pawn
b2 white pawn
c2 white pawn
f2 white pawn
g2 white pawn
h2 white pawn
a1 white rook
b1 white knight
d1 white queen
e1 white king
g1 white knight
h1 white rook
8
7 7
6 6
5 5
4 4
3 3
2 2
1 1
a b c d e f g h
Sau khi 6...Xh6? Trắng chiếu mat trong hai nước.

Hình mẫu cơ bản tương tự có thể xảy ra muộn hơn trong ván đấu. Ví dụ, một cái bẫy nổi tiếng trong Phòng thủ Hà Lan đã xuất hiện trong ván đấu Frank Melville Teed - Eugene Delmar năm 1896:[1]

1. d4 f5 2. Tg5 h6 3. Tf4 g5 4. Tg3 f4
Trông có vẻ như Đen đã ăn hơn được Tượng, nhưng bây giờ đến...
5. e3
Đe dọa Hh5#, một dạng Fool's Mate cơ bản.
5... h5 6. Td3?!
6.Te2 có lẽ là tốt hơn, nhưng 6.Td3 đã thiết lập một cái bẫy.
6... Xh6??
Phòng thủ trước mối đe dọa Tg6#, nhưng...
7. Hxh5+!
Trắng thí Hậu để thu hút Xe Đen khỏi việc kiểm soát ô g6.
7... Xxh5 8. Tg6#

Một dạng chiếu mat tương tự có thể xảy ra trong phương án Gambit From của Khai cuộc Bird: 1. f4 e5 2. g3? exf4 3. gxf4?? Hh4#

Nhìn chung, thuật ngữ Fool's Mate được áp dụng cho tất cả các dạng chiếu mat tương tự xảy ra ngay đầu ván đấu. Ví dụ, trong diễn biến 1. e4 g5 2. d4 f6?? 3. Hh5#, hình mẫu Fool's Mate cơ bản là tương tự: người chơi tiến Tốt f và g, điều đó cho phép Hậu đối phương chiếu mat trên đường chéo không thể ngăn cản. Một trường hợp Fool's Mate được công bố rộng rãi đã diễn ra trong một ván đấu có thể là ngụy tạo, ván giữa Masefield và Trinka năm 1959,[2] ván đấu này chỉ kéo dài trong ba nước: 1. e4 g5 2. Mc3 f5?? 3. Hh5#[3][4][5][6][7]

Thuật ngữ Fool's Mate thậm chí còn được sử dụng rộng hơn trong các biến thể cờ vua với nghĩa là chiếu mat nhanh nhất có thể, đặc biệt là những diễn biến mang một vẻ tương đồng với Fool's Mate chính thống. Ví dụ, Fool's Mate trong biến thể cờ vua lũy tiến (ván đấu bắt đầu với Trắng đi một nước, sau đó Đen đi hai nước, rồi đến Trắng đi ba nước, và Đen đi tiếp bốn nước...) như sau: 1. e4 2. f6 g5?? 3. Hh5#

a b c d e f g h
8
Chessboard480.svg
a8 black rook
b8 black knight
d8 black queen
e8 black king
f8 black bishop
h8 black rook
a7 black pawn
c7 black pawn
d7 black pawn
e7 black pawn
h7 white pawn
b6 black pawn
g6 white bishop
h5 black knight
d4 white pawn
a2 white pawn
b2 white pawn
c2 white pawn
f2 white pawn
g2 black bishop
h2 white pawn
a1 white rook
b1 white knight
c1 white bishop
e1 white king
g1 white knight
h1 white rook
8
7 7
6 6
5 5
4 4
3 3
2 2
1 1
a b c d e f g h
Thế cờ cuối cùng sau nước 8.Tg6#

Bẫy tương tự[sửa | sửa mã nguồn]

Một cái bẫy tương tự đã xảy ra trong một ván đấu được công bố bởi Gioachino Greco năm 1625:

1. e4 b6 2. d4 Tb7 3. Td3 f5? 4. exf5 Txg2? 5. Hh5+ g6 6. fxg6 Mf6??
6...Tg7 sẽ giúp ván đấu kéo dài thêm khi mà nước đi này giải phóng ô f8 cho Vua chạy sang. Trắng vẫn sẽ thắng trong tình huống đó với 7.Hf5! Mf6 8.Th6 Txh6 9.gxh7 Txh1 10.Hg6+ Vf8 11.Hxh6+ Vf7 12.Mh3, nhưng thế là chậm hơn nhiều so với trong ván[8]
7. gxh7+! Mxh5 8. Tg6#

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Teed vs. Delmar
  2. ^ Tên hai kỳ thủ cũng được ghi là Mayfield hay Mansfield và Trinks hoặc Trent phụ thuộc vào nguồn tham khảo
  3. ^ Mike Fox and Richard James (1993). The Even More Complete Chess Addict. Faber and Faber. tr. 177. 
  4. ^ Winter, Edward (2005). Chess Facts and Fables. McFarland & Co. tr. 253–254. ISBN 978-0-7864-2310-1. 
  5. ^ Edward G. Winter (tháng 8 năm 2006). “Chess Notes 4493. Short game”. 
  6. ^ Edward G. Winter (tháng 8 năm 2006). “Chess Notes 4506. Short game (C.N. 4493)”. 
  7. ^ Averbakh, Yuri Lvovich; Beilin, Mikhail Abramovich (1972). Путешествие в шахматное королевство (bằng tiếng Nga). Fizkultura i sport. tr. 227. 
  8. ^ Lev Alburt (2011). Chess Openings for White, Explained. Chess Information Research Center. tr. 509. 

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]