Motorsport

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Motorsport
Lewis Hamilton 070615.jpg
Một chiếc xe Công thức 1 hiện đại (Mercedes F1 W06 Hybrid)

Motorsport hay motorsports là thuật ngữ để chỉ nhóm các môn thi đấu chủ yếu sử dụng phương tiện di chuyển cơ giới, dù là để đua hay không để đua. Thuật ngữ này cũng có thể dùng để miêu tả các hình thức thi đấu giữa các phương tiện mô tô hai bánh với tên gọi đua mô tô, và cả hình thức đua trên địa hình không bằng phẳng như motocross.

Fédération Internationale de l'Automobile (FIA) là cơ quan quản lý các môn thi bốn bánh còn Fédération Internationale de Motocyclisme (FIM) điều hành thi đấu xe hai bánh.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Vào năm 1894, một tờ báo Pháp tổ chức một cuộc đua từ Paris tới Rouen và ngược lại.[1] Vào năm 1900, Cúp Gordon Bennett được khởi tranh. Việc trường đua khép kín ra đời khiến việc đua ô tô trên các tuyến đường công cộng bị cấm. Brooklands là trường đua đầu tiên dành riêng cho xe cơ giới ở Vương quốc Liên hiệp Anh.[2]

Sau Thế chiến I, các quốc gia châu Âu tổ chức các cuộc đua Grand Prix tại các đường đua khép kín. Tại Hoa Kỳ, đua đường đất dần trở nên phổ biến.[3]

Sau Thế chiến II, vòng đua Grand Prix dần được tổ chức quy củ hơn.[4]

Motorsport sau đó được chia theo loại phương tiện cơ giới thành các nội dung đua khác nhau và các tổ chức tương ứng.

Đua xe bánh hở[sửa | sửa mã nguồn]

Mercedes F1 W06 Hybrid, chiếc xe chiến thắng Formula One 2015
Bài chi tiết: Xe bánh hở

Đua xe bánh hở là nhóm các lớp xe cơ giới với bánh nằm bên ngoài và không bị bao phủ bởi khung xe. Các lớp xe này đượp xếp vào dòng riêng mang tên 'Formula' - nổi tiếng nhất là Formula One hay Công thức 1, và nhiều loại khác như Formula 3, Formula Ford, Formula RenaultFormula Palmer Audi. Tuy nhiên tại Bắc Mỹ dòng IndyCar mới là dòng đua xe bánh hở đỉnh cao. Nhiều series xe bánh hở ra đời tại châu Âu loại bỏ cái tên 'Formula' như GP2GP3. Các dòng 'Formula' cũ có thể kể tới Formula 5000Formula Two.

Công thức 1[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: Công thức 1

Formula One là lớp đua xe vòng khép kín grand prix một chỗ ngồi, được FIA quản lý và điều hành, và được công ty sở hữu tư nhân Formula One Group tổ chức. Công thức (formula) là hệ thống các quy tắc khắt khe nhằm kiểm soát sức mạnh, khối lượng và kích cỡ xe.[5]

IndyCar Series[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: IndyCar Series

Tại Hoa Kỳ, Indy Car là lớp đua xe đường trải nhựa một chỗ, do INDYCAR điều hành. Cuộc đua chính của nó là Indianapolis 500.

Đua xe bánh kín[sửa | sửa mã nguồn]

Một chiếc xe đua rally Ford Focus WRC tại Phần Lan Rally 2010.

Đua xe bánh kín là nhóm các lớp xe với phần lớn bánh được bao bọc bởi khung xe tương tự với 'stock car' ở Bắc Mỹ.

Đua xe thể thao[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: Đua xe thể thao

Đua xe thể thao là nhóm các lớp xe đua thể thao và xe đua chuyên dụng, diễn ra trên đường khép kín. Giải đua danh giá nhất là Le Mans 24 Giờ diễn ra thương niên tại Pháp vào tháng 6. Luật lệ và các thông số kỹ thuật tại Bắc Mỹ có sự khác biệt so với của các cơ quan điều hành quốc tế.[6]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Gifford, tr. 7.
  2. ^ Gifford, tr. 9.
  3. ^ Gifford, tr. 10.
  4. ^ Gifford, tr. 11.
  5. ^ Jonathan Noble; Mark Hughes. “Discovering What Makes Formula One, Formula One”. Formula One Racing For Dummies. 
  6. ^ “Regulations”. Federation Internationale de l'Automobile. Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2015. 
  • Clive Gifford, Racing: The Ultimate Motorsports Encyclopedia Kingfisher, 2006, ISBN 9780753460405

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]