Nội chiến Yemen 2015
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Tấn công nam Yemen là chiến dịch chống lại chính phủ Yemeni ở Aden. Chiến dịch này được thực hiện bởi phiến quân Houthi và lực lượng trung thành với cựu Tổng thống Ali Abdullah Saleh.[36]
Ngày 22 tháng 3 năm 2015, các cuộc tấn công bắt đầu với trận đánh tại Taiz Governorate.[37] Ngày 25 tháng 3, Taiz, Mocha, và Lahij rơi vào tay phiến quân Houthis và họ tiếp tục tấn công xuống vùng ngoại ô Aden, chính phủ Hadi nắm quyền.[38] Ngày 25 tháng 3, Hadi bỏ trốn khỏi đất nước.[39][40] Tính đến ngày 2 tháng 4, có ít nhất 158 người đã thiệt mạng tại Aden[41].
Bối cảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Tháng 1 năm 2015, Lực lượng phiến quân Houthi cướp chính quyền ở thủ đô Sana'a, khiến tổng thống Abd Rabbuh Mansur Hadi và các bộ trưởng của ông phải từ chức.[42] Ngày 21 tháng 2 năm 2015, một tháng sau khi Hadi bị phiến quân Houthi giam lỏng tại Sana'a, ông đã trốn thoát khỏi thủ đô đến đến Aden, thủ đô cũ của Miền nam Yemen. Trong một phát biểu trên truyền hình từ quê hương mình, ông tuyên bố việc phiến quân Houthi tiếp quản là bất hợp pháp và hủy bỏ quyết định từ chức tổng thống của ông tại Yemen.[43][44][45]
Sau Vụ đánh bom nhà thờ Hồi giáo Sana'a diễn ra vào ngày 20 tháng 3 năm 2015, trong một phát biểu trên truyền hình, Abdul-Malik al-Houthi, lãnh đạo phiến quân Houthis, cho biết việc nhóm của ông phát động chiến tranh là "bắt buộc" trong hoàn cảnh hiện tại.[46] Tổng thống Hadi đã trốn đến Aden lần thứ 2 và tuyên bố đó là thủ đô tạm thời của Yemen, sau khi phiến quân Houthi tuyên bố chiếm được căn cứ không quân al-Annad[47], lúc đó Sana'a vẫn đang nằm trong sự kiểm soát của họ.[48][49] Truyền hình quốc gia Yemen, hiện do Houthi kiểm soát, tuyên bố treo giải gần 100.000 USD cho ai bắt được ông Hadi[50].
Can thiệp quân sự[sửa | sửa mã nguồn]
Saudi Arabia dẫn đầu cho sự can thiệp quân sự của 10 quốc gia chống lại phiến quân Houthis bắt đầu vào tối ngày 25 tháng 3 và tiếp tục vào đêm ngày 26 tháng 3, ném bom xuyên suốt khắp các vị trí của Sana'a. Trong một tuyên bố chung, các quốc gia trong Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh cho biết họ đã quyết định can thiệp chống lại các Houthis ở Yemen theo yêu cầu của chính phủ Hadi.[51][52] Vua Salman của Saudi Arabia tuyên bố lực lượng không quân hoàng gia Ả Rập Saudi được toàn quyền kiểm soát không phận Yemen trong vòng vài giờ bắt đầu hoạt động[53] Các cuộc không kích nhằm cản trở Houthis hướng về Hadi ở miền nam Yemen.[54]
Theo Reuters, các máy bay từ Ai Cập, Morocco, Jordan, Sudan, Kuwait, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Qatar và Bahrain cũng tham gia vào các hoạt động này.[15] Iran lên án các cuộc không kích Saudi-led và kêu gọi ngay lập tức phải chấm dứt các cuộc tấn công Yemen.[55]
Liên đoàn Ả Rập[sửa | sửa mã nguồn]
Tại Ai Cập, Ngoại trưởng Yemeni kêu gọi Liên đoàn Ả Rập can thiệp quân sự để chống lại Houthis. Ý tưởng về một đội quân chung lần đầu tiên được Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah el-Sisi đưa ra[56].
Liên đoàn Ả Rập đã công bố thành lập một lực lượng quân sự thống nhất để đối phó với cuộc xung đột ở Yemen và Libya.[57]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Plaut, Martin (17 tháng 1 năm 2010). “Somalia and Yemen 'swapping militants'”. BBC News. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2010.
- ^ “ISIS gaining ground in Yemen, competing with al Qaeda”. CNNdate=21 January 2015. Truy cập ngày 21 tháng 1 năm 2015.
- ^ “Yemeni implosion pushes southern Sunnis into arms of al-Qaida and Isis”. The Guardiandate=22 March 2015.
- ^ “ISIS claim responsibility for devastating suicide bomb attack in Yemen”. Daily Maildate=20 March 2015.
- ^ Islamic State targets Yemen
- ^ al-Qaeda and ISIL insurgencies only
- ^ جيش اليمن بمساندة اللجان الثورية يتقدم في مأرب
- ^ Yemen crisis: Al-Qaeda seizes southern airport
- ^ “Report: Hezbollah operatives fighting alongside Shiite rebels in Yemen”. Ynet News. 9 tháng 4 năm 2015.
- ^ “Houthi rise in Yemen raises alarm in Horn of Africa”. World Bulletin. 12 tháng 1 năm 2015. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2015.
- ^ “Iranian support seen crucial for Yemen's Houthis”. Reuters. 15 tháng 12 năm 2014. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2015.
- ^ “Saudi Arabia Begins Air Assault in Yemen”. The New York Times. 25 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2015.
- ^ Felicia Schwartz, Hakim Almasmari and Asa Fitch (26 tháng 3 năm 2015). “Saudi Arabia Launches Military Operations in Yemen”. WSJ.
- ^ Whitlock, Craig (17 tháng 3 năm 2015). “Pentagon loses track of $500 million in weapons, equipment given to Yemen”. The Washington Post. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2015.
- ^ a ă â b c d đ e ê “Egypt, Jordan, Sudan and Pakistan ready for ground offensive in Yemen: report”. the globe and mail. 26 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2015.
- ^ “Saudi Arabia launches airstrikes in Yemen”. CNN. 26 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2015.
- ^ Hussain, Tom (17 tháng 4 năm 2015). “Pakistan agrees to send ships to block arms shipments to Yemen rebels”. McClatchy Newspapers. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2015.
- ^ “SOMALIA: Somalia finally pledges support to Saudi-led coalition in Yemen – Raxanreeb Online”. RBC Radio. 7 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2015.
- ^ “Thousands Expected to die in 2010 in Fight against Al-Qaeda”. Yemen post. Truy cập ngày 23 tháng 1 năm 2013.
- ^ Library of Congress 2008
- ^ Yemen’s Hadi tries to get back into the game
- ^ Yemen Military Strength
- ^ Regime and Periphery in Northern Yemen: The Huthi Phenomenon - Barak A. Salmoni, Bryce Loidolt, Madeleine Wells - Google Boeken. Books.google.nl. Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2014.
- ^ “Saudi Arabia launches airstrikes in Yemen”. CNN. 26 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2015.
- ^ a ă â b c d “Saudi máy bay chiến đấubomb Houthi positions in Yemen”. Al Arabiya. 25 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2015.
- ^ “Yemen Sunni grand alliance: Sudan commits troops as Saudi jets pound Sana'a”. International Business Times UK. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2015.
- ^ “Sudan denies plane shot down by Yemen's Houthis”. World Bulletin. 28 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2015.
- ^ “Four Egyptian warships en route to Gulf of Aden”. Ahram Online. 26 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2015.
- ^ “Egypt navy and air force taking part in military intervention in Yemen: Presidency”. Ahram Online. 26 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2015.
- ^ “The Failure of Counterinsurgency: Why Hearts and Minds Are Seldom Won”. 2013. Truy cập 2015.
- ^ “Al-Qaeda map: Isis, Boko Haram and other affiliates' strongholds across Africa and Asia”. 12 tháng 6 năm 2014. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2014.
- ^ Muaad Al-Maqtari (22 tháng 3 năm 2012). “Conflicting reports on Al-Shabab fighters entering Yemen”. yementimes.com. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2014.
- ^ Yemen rebels and allies make advances, take hostages
- ^ UN warns on Yemen aid as 47 killed in Aden
- ^ The UN reported 551 civilian deaths from 26 March until 22 April.[1] This is in addition to 142 civilians killed in the Sana'a mosque bombings on 20 March.[2]
- ^ “Rebels Seize Key Parts of Yemen’s Third-Largest City, Taiz”. The New York Times. Ngày 22 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2015.
- ^ “Yémen: les milices houthis prennent le contrôle de l’aéroport de Taëz” (bằng tiếng French). RFI. Ngày 22 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2015.
- ^ “Yemen’s president flees Aden as rebels close in”. The Toronto Star. Ngày 25 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2015.
- ^ “Saudi Arabia: Yemen's President Hadi Arrives In Saudi Capital Riyadh”. The Huffington Post. Ngày 26 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2015.
- ^ “Abed Rabbo Mansour Hadi, Yemen leader, flees country”. CBS.CA. Ngày 25 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2015.
- ^ “Saudi air strikes hit Yemeni capital Sanaa to disarm Shia Houthis amid ground invasion”. Independent. Ngày 28 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2015.
- ^ Mona El-naggar (2015). “Shifting Alliances Play Out Behind Closed Doors in Yemen”. New York Times. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2015.
- ^ “Yemen's Hadi flees house arrest, plans to withdraw resignation”. CNN. Ngày 21 tháng 2 năm 2015. Truy cập ngày 21 tháng 2 năm 2015.
- ^ “Yemen's Hadi says Houthis decisions unconstitutional”. Al Jazeera. Ngày 21 tháng 2 năm 2015. Truy cập ngày 21 tháng 2 năm 2015.
- ^ “Yemen's ousted president Hadi calls for Houthis to quit capital”. The Star. Ngày 22 tháng 2 năm 2015. Truy cập ngày 21 tháng 2 năm 2015.
- ^ Al-Karimi, Khalid (ngày 23 tháng 3 năm 2015). “SOUTHERNERS PREPARE FOR HOUTHI INVASION”. Yemen Times. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2015.
- ^ “Phiến quân Houthi chiếm được căn cứ không quân lớn nhất Yemen”. Truy cập ngày 31 tháng 3 năm 2015.
- ^ “Beleaguered Hadi says Aden Yemen 'capital'”. Business Insider. Ngày 7 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2015.
- ^ Tejas, Aditya (ngày 25 tháng 3 năm 2015). “Yemeni President Abed Rabbo Mansour Hadi Flees Aden As Houthis Advance”.
- ^ “Tổng thống Yemen ở đâu khi Ả Rập Xê Út và đồng minh tấn công phiến quân?”. Truy cập ngày 31 tháng 3 năm 2015.
- ^ “Saudi and Arab allies bomb Houthi positions in Yemen”. Al Jazeera. Ngày 26 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2015.
- ^ (tiếng Việt) Phiến quân Shiite tấn công, tổng thống Yemen bỏ chạy. 2015-03-25. Truy cập Mar 26 2015
- ^ “Saudi máy bay chiến đấubomb Houthi positions in Yemen”. Al Arabiya. Ngày 25 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2015.
- ^ Shaheen, Kareem; Kamali Dehghan, Saeed (ngày 26 tháng 3 năm 2015). “Gulf states consider Yemen ground offensive to halt Houthi rebel advance”. The Guardian.
- ^ “Iran's Zarif urges immediate end to Saudi attacks on Yemen”. Ngày 16 tháng 3 năm 2015.
- ^ “Liên đoàn Arab sẽ thành lập lực lượng quân sự thống nhất”. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2015.
- ^ “Arab summit agrees on unified military force for crises”. Reuters. 29 tháng 3 năm 2015.