Người Koryak

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Người Koryak
Koryak ceremony of starting the New Fire.jpeg
Lễ Koryak bắt ngọn lửa mới
Tổng số dân
8,022
Khu vực có số dân đáng kể
 Nga7,953 (điều tra dân số 2010)[1]
 Ukraine69 (điều tra dân số 2001)[2]
Ngôn ngữ
tiếng Nga, tiếng Koryak
Tôn giáo
Đa số Giáo hội Chính thống giáo Nga
cũng Shaman giáo
Sắc tộc có liên quan
các dân tộc người Chukotko-Kamchatkan khác

Người Koryak (hoặc Koriak) là một người bản địa của vùng Viễn Đông Nga, sống ở phía bắc bán đảo Kamchatka thuộc Kamchatka Krai và sống ở ven biển của biển Bering. Các biên giới văn hoá của Koryaks bao gồm Tigilsk ở phía nam và lưu vực sông Anadyr ở phía bắc.

Người Koryak có văn hóa tương tự như người Chukchi ở cực đông bắc Siberia. Cả hai dân tộc này đều tự gọi mình là Luorawetlan ([ɬəɣʔorawetɬʔat]; số ít [ɬəɣʔorawetɬʔan]), có nghĩa là "người thực". Ngôn ngữ Koryak và Alutor (thường được coi là phương ngữ của Koryak), gần gũi với ngôn ngữ Chukchi. Tất cả các ngôn ngữ này là thành viên của gia đình ngôn ngữ Chukotko-Kamchatkan. Chúng ít liên quan đến tiếng Itelmen trên bán đảo Kamchatka. Tất cả những dân tộc này và các nhóm thiểu số không liên quan khác trong và xung quanh Kamchatka được gọi chung là Kamchadals.

Những dân tộc lân cận của người Koryak bao gồm người Even ở phía tây, Alutor phía nam (trên eo đất bán đảo Kamchatka), Kerek phía đông và Chukchi về phía đông bắc.

Người Koryak thường được chia thành hai nhóm: người dân ven biển Nemelan (hoặc Nymylan) có nghĩa là 'dân làng,' do cuộc sống của họ ở trong làng. Lối sống của họ dựa trên đánh bắt cá địa phương và săn bắt động vật có vú ở biển. Người Koryak nội địa, những người chăn gia súc tuần lộc, được gọi là Chaucu (hay Chauchuven), có nghĩa là "giầu về tuần lộc". Họ thường là du mục hơn, theo các đàn gia súc khi chúng đi ăn cỏ theo mùa.[3]

Theo cuộc điều tra dân số năm 2010, có 7.953 người Koryak ở Nga.

Từ nguyên[sửa | sửa mã nguồn]

Cái tên Koryak xuất phát từ 'Korak', một tiếng của người ngoài gọi họ, có nghĩa là 'với con tuần lộc (kor)' trong một nhóm ngôn ngữ Chukotko-Kamchatkan gần đó.[4] Các tài liệu tham khảo đầu tiên về tên 'Koryak' được ghi lại trong các bài viết của người cozak Nga Vladimir Atlasov, người đã chinh phục Kamchatka cho Hoàng Sa năm 1695.[5] Tên biến thể được Nga thông qua trong các văn bản chính thức của chính quyền, do đó nó phổ biến kể từ đó.[4]

Nguồn gốc[sửa | sửa mã nguồn]

Người Koryak ở Liên bang Nga

Nguồn gốc của người Koryak không được biết rõ. Các nhà nhân học suy đoán rằng Beringia đã nối liền lục địa Á-Âu và Bắc Mỹ vào cuối thời Pleistocene. Có thể những người di cư đã vượt qua vùng đất Koryak hiện đại trên đường đến Bắc Mỹ. Các nhà khoa học đã gợi ý rằng nhiều người đi qua lại giữa khu vực này và Haida Gwaii trước khi thời đại băng hà rút đi. Họ cho rằng tổ tiên của người Koryak đã trở lại Siberia châu Á từ Bắc Mỹ trong thời gian này[3]. Văn hoá và sự giống nhau ngôn ngữ tồn tại giữa người Nivkh và Koryak.[6]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Russian Census 2010: Population by ethnicity Lưu trữ ngày 24 tháng 4 năm 2012, tại Wayback Machine. (tiếng Nga)
  2. ^ [1] State statistics committee of Ukraine - National composition of population, 2001 census] (Ukrainian)
  3. ^ a ă Chaussonnet, p28-29
  4. ^ a ă Kolga, pp.230-234
  5. ^ Al'kor, Ia P., and A. K. Dranen. (1935) Kolonial'naia politika tsarizzna na Kamchatke, Leningrad: Tsentral'nyi istoricheskii arkhiv. Leningradskoe otdelenie.
  6. ^ Friedrich and Diamond,

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]