Ngữ hệ Fas

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Ngữ hệ Fas

Baibai–Momu
Phân bố
địa lý
Papua New Guinea
Phân loại ngôn ngữ họcPapua Bắc?
  • Ngữ hệ Fas
Ngôn ngữ con:
Glottolog:baib1250[1]
{{{mapalt}}}
Phân bố của ngữ hệ Fas cùng ngữ hệ Kwomtari lân cận

Ngữ hệ Fas là một hệ ngôn ngữ nhỏ ở Papua New Guinea.

Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]

Dù ngữ hệ này chỉ có đúng hai ngôn ngữ với quan hệ gần, tiếng Baibaitiếng Fas (với tỉ lệ từ vựng cùng gốc 40%), từng có lầm lẫn lớn về những ngôn ngữ thành viên, có lẽ là do sai lầm của (Loving & Bass 1964) trong tài liệu phân loại ban đầu. Tên ban đầu của hệ là Fas, nhưng Laycock (1975) đổi nói sang Baibai khi ông chuyển nhầm tiếng Fas qua ngữ hệ Kwomtari.

Một vài trường hợp đối ứng âm vị dễ thấy (Baron 1983:21 ff):

Trường hợp Tiếng Fas Tiếng Baibai Nghĩa
*mb → ʙ, mb mɛʙəkɛ mɛmbəkɛ "sao"
*nd → k, ɾ kəmas ɾəmas "cúi, khom"
đổi chỗ k–f* kafəki ɾaɾəfi "thuốc lá"
*k → mất, *k kɛj ɾɛɡi "tay" (< *ɾɛki)

Sự biến đổi ít gặp *nd thành /k/ (qua *hr) cũng xuất hiện trong ngữ hệ Bewani và một số ngôn ngữ Vanimo.

Hiện tượng đổi chỗ */k/–/f/ vẫn hiển hiện trong tiếng Fas. Hiện tượng đổi chỗ /s/–/f//s/–/m/ cũng đã được phục dựng.

*/k/ mất đi trong trường hợp nhất định.

Baron thấy rằng nét tương đồng giữa ngữ hệ Fas và ngữ hệ Kwomtari không hề lớn hơn với giữa những hệ khác lân cận, và do vậy nghi ngờ sự tồn tại của siêu hệ Kwomtari–Fas.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert và đồng nghiệp biên tập (2013). “Baibai–Fas”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 
  • Baron, Wietze (1979). “Light from the dark ages of Chomsky and Halle's 'Abstract phonology'”. Kivung 12: 89–96. OCLC 9188672. 
  • Baron, Wietze (30 tháng 8 năm 1983). “Cases of counter-feeding in Fas”. Language and Linguistics in Melanesia (formerly Kivung) 14: 138–149. OCLC 9188672. 
  • Baron, Wietze (30 tháng 8 năm 1983). “Kwomtari survey”. , posted at: [1]
  • Blake, Fiona. 2007. 'Spatial reference in Momu'. Posted at [2]
  • Laycock, Donald C. (1975). “Sko, Kwomtari, and Left May (Arai) phyla”. Trong Stephen A. Wurm. Papuan languages and the New Guinea linguistic scene: New Guinea area languages and language study 1. Canberra: Dept. of Linguistics, Research School of Pacific Studies, Australian National University. tr. 849–858. OCLC 37096514. 
  • Loving, Richard; Jack Bass (1964). Languages of the Amanab sub-district. Port Moresby: Department of Information and Extension Services. OCLC 17101737.