Ngữ hệ Oto-Mangue

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Ngữ hệ Oto-Mangue

Phân bố
địa lý
Ngày nay ở México; trước đây ở Trung Bộ châu MỹTrung Mỹ
Ngôn ngữ con:
ISO 639-5:omq
Glottolog:otom1299[1]
{{{mapalt}}}
Phân bố của ngữ hệ Oto-Mangue ở Mexico. Các ngôn ngữ Mangue đã biến mất ở Trung Mỹ nằm ngoài phạm vi bản đồ.

Ngữ hệ Oto-Mangue là một ngữ hệ bản địa châu Mỹ lớn, bao gồm nhiều nhánh con. Mọi ngôn ngữ Oto-Mangue ngày nay đều là ngôn ngữ bản địa của México, nhưng nhánh Mangue (một nhánh đã biến mất) từng được nói xa về phía nam đến tận NicaraguaCosta Rica. Ngữ hệ Oto-Mangue hiện được nhìn nhận rộng rãi là một ngữ hệ tồn tại trên thực tế. Song, gần đây đã có nghi ngờ về quan điểm này.[2]

Oaxaca là bang có số người nói ngôn ngữ Oto-Mangue lớn nhất. Tại đây, hai nhánh ZapotecMixtec có tổng cộng 1,5 triệu người nói. Ở Trung Bộ México, nhất là ở ba bang México, HidalgoQuerétaro, có sự hiện diện của nhánh Oto-Pame, trong đó tiếng Otomitiếng Mazahua có tổng cộng khoảng 500.000 người nói. Một số ngôn ngữ Oto-Mangue sắp biến mất hoặc đang chịu đe doạ; ví dụ như tiếng Ixcatectiếng Matlatzinca, mỗi tiếng chỉ có khoảng 250 người, hầu hết đã lớn tuổi. Tiếng Mangue ở Trung Mỹ đã mất hết người nói, còn tiếng Chiapanec (một ngôn ngữ khác trong nhóm Mangue) cũng biến mất trong mấy mươi năm gần đây. Số khác, chẳng hạn như tiếng Subtiaba (gần gũi nhất với Tiếng Me'phaa (Tlapanec)), đã biến mất từ lâu, nay chỉ được biết đến nhờ tư liệu mô tả từ đầu thế kỷ XX.

Nguồn chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert và đồng nghiệp biên tập (2013). “Otomanguean”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 
  2. ^ Brown 2015.

Tài liệu[sửa | sửa mã nguồn]

  • Brown, Cecil H. (2015). “Paleobiolinguistics of New World Crops and the Otomanguean Language Family”. Ethnobiology Letters 6 (1): 189–191. doi:10.14237/ebl.6.1.2015.436.