Nga Xô viết

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga[1]
1917–1922

Tiêu ngữПролетарии всех стран, соединяйтесь!
Proletarii vsekh stran, soyedinyaytes'!
"Vô sản toàn thế giới, đoàn kết lại!"

Tổng quan
Location of Nga Xô viết
Thủ đôPetrograd (đến 1917)
Moskva (1918)
Ngôn ngữ thông dụngTiếng Nga
Chính trị
Chính phủNhà nước Xô viết
Chủ tịch Ủy ban Chấp hành Trung ương toàn Nga 
• 1917
Lev Kamenev
• 1919–1938
Mikhail Kalinin
Chủ tịch Hội đồng Nhân dân 
• 1917–1922
Vladimir Lenin
Lịch sử 
7 tháng 11 năm 1917
• Thông qua hiến pháp
10 tháng 7 năm 1918
30 tháng 12 năm 1922
Địa lý
Diện tích
• 1918
22.053.580 km2
(8.514.935 mi2)
Dân số
• 1918
186.720.818
Kinh tế
Đơn vị tiền tệRúp (SUR)
Tiền thân
Kế tục
Cộng hòa Nga
Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga
Hiện nay là một phần của Nga
 Ukraina
 Belarus
 Uzbekistan
 Kazakhstan
 Tajikistan
 Turkmenistan
 Kyrgyzstan

Nga Xô viết (tiếng Nga: Советская Россия, chuyển tự Sovetskaya Rossiya hoặc với tên đầy đủ là Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga (tiếng Nga: Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика, chuyển tự Rossiyskaya Sovetskaya Federativnaya Sotsialisticheskaya) là lịch sử nước Nga trong giai đoạn từ Cách mạng Tháng Mười năm 1917 và Nội chiến Nga đến hiến pháp liên bang năm 1922 (cũng là tên gọi không chính thức của Liên bang Nga trước khi thành lập Nga Nga Xô viết).

Tên chính thức của đất nước, sau đó là Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga. Tuy nhiên, đã có một kì nghỉ ngắn giữa Cách mạng Tháng Mười và sự công bố của CHXHCNXV Liên bang Nga (và một loạt thậm chí lớn hơn để là người đầu tiên hiến pháp năm 1918), và thời hạn Bolshevik được đặc biệt hữu ích để mô tả chính phủ Nga, hướng dẫn thời kỳ Bolshevik.

Thuật ngữ này được sử dụng không chính thức để phân biệt quốc gia này với "Nước Nga Xô viết", một thuật ngữ áp dụng rộng rãi hơn, theo lịch sử (cho đến năm 1991), thuật ngữ này cũng khác nhau về mặt địa lý. Kể từ năm 1917-1922, những người Bolshevik vẫn kiểm soát một lãnh thổ nhỏ hơn nhiều so với Liên Xô tương lai.

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Nga Xô viết chiếm phần lớn là Đông Âu, và hầu hết toàn bộ hai vùng TrungBắc Á, biên giới đất liền bao gồm Na Uy, Phần Lan, Estonia, Latvia, Litva, Ba Lan, Tiệp Khắc, Hungary, România, Thổ Nhĩ Kỳ, Ba Tư, Afghanistan, Trung Hoa Dân QuốcCộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Phần biển giáp với Thụy Điển, Nhật Bản, Hoa KỳCanada.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc Anh, Pháp, Nhật Bản, Ba Lan, Hoa Kỳ và các nước khác đã tiến hành can thiệp vũ trang vào cuộc cách mạng Nga do không hài lòng với việc Liên Xô rút đơn phương khỏi cuộc chiến chống lại ĐứcSa hoàng Nga. Lòng trung thành phục vụ trong nước đối với Sa hoàng và những người nông dân giàu có, địa chủ và lực lượng tư sản đã tổ chức Bạch vệ tiến hành chiến tranh chống lại chế độ Xô Viết. Sau cuộc Nội chiến Nga, Hồng quân Liên Xô đánh bại Bạch vệ và các nước phe Đồng minh của sự can thiệp vũ trang chung, để củng cố quyền lực.

Đông Âu[sửa | sửa mã nguồn]

Sau Cách mạng Tháng Mười, Ukraina đã thành lập Cộng hòa Nhân dân Ukraina thành một nước cộng hòa tự trị dưới thời Liên Xô. Năm 1918, nước này tuyên bố độc lập khỏi Liên Xô và Trung Quốc, gây ra Nội chiến Nga. Vào ngày 1 tháng 8 năm 1920, Nga Xô viết đã tách Đông Ukraina ra khỏi chính quyền của mình và trở thành một nước cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô Viết độc lập. Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Ukraina sáp nhập Cộng hòa Nhân dân Ukraina ở phía tây năm 1921 và sát nhập vào Liên Xô vào năm 1922.

Belarus là một nước cộng hòa tự trị dưới thời Liên Xô. Sau đó, nó tách ra khỏi Liên Xô và trở thành một Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Litva - Belorussia. Sau này được đổi tên thành Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Byelorussia. Tuy nhiên, nó vẫn chấp nhận sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Liên Xô.

Baltic, Đông và Bắc Âu[sửa | sửa mã nguồn]

Các nước BalticPhần Lan tuyên bố độc lập sau sự sụp đổ của Đế quốc Nga. Trong số đó, Estonia vẫn duy trì vị thế độc lập sau khi ký Hòa ước Tartu. Latvia đã đánh bại Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Latvia do Liên Xô hậu thuẫn trong Chiến tranh giành độc lập Latvia, và thỏa thuận Riga đã nhận được sự công nhận độc lập của Nga Xô viết. Sau khi Quốc hội Litva ký vào Đạo luật Độc lập Litva, Chiến tranh giành độc lập Litva đối với Liên Xô và Ba Lan đã được tiến hành, sau đó đã được Liên Xô công nhận. Vương quốc Phần Lan đã đánh bại Cộng hòa Công nhân Xã hội chủ nghĩa Phần Lan được Liên Xô hỗ trợ trong Nội chiến Phần Lan và được Liên Xô công nhận.

Trung Á[sửa | sửa mã nguồn]

Sau sự sụp đổ của Sa hoàng Nga, một số quốc gia độc lập đã được thành lập ở Trung Á để thoát khỏi ảnh hưởng của Nga. Tuy nhiên, khi Hồng quân tiến lên trong Nội chiến Nga, Hồng quân đã xâm chiếm Trung Á vào năm 1920. Sau khi sáp nhập Vùng tự chủ Alash, Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết tự trị Kyrghizia được thành lập, thuộc về nước cộng hòa tự trị thuộc Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga. Đồng thời nó xâm chiếm Khả hãn quốc Bukhara và thúc đẩy nó thành Cộng hòa Xô viết Nhân dân Bukhara.

Nam Kavkaz[sửa | sửa mã nguồn]

Vào tháng 4 năm 1918, khu vực Ngoại Kavkaz tuyên bố độc lập khỏi Cộng hòa Nga để trở thành Cộng hòa Liên bang Dân chủ Ngoại Kavkaz. Kể từ đó chia thành ba quốc gia chủ nghĩa dân tộc: Cộng hòa Dân chủ Gruzia, Cộng hòa Dân chủ AzerbaijanĐệ Nhất Cộng hòa Armenia. Năm 1922, Hồng quân Liên Xô đã xâm chiếm ba quốc gia vùng Nam Kavkaz và giúp thành lập Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Ngoại Kavkaz.

Lãnh đạo nhà nước[sửa | sửa mã nguồn]

Theo Hiến pháp Nga năm 1918, tối cao của Nga Xô viết là Đại hội Xô viết toàn Nga.

Chủ tịch Ủy ban Chấp hành Trung ương Toàn Nga[sửa | sửa mã nguồn]

Chủ tịch Hội đồng Nhân dân Nga Xô viết[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Được thông qua Nghị quyết Đại hội Liên Xô Công nhân và Đại biểu Liên Xô toàn Nga lần thứ 2 vào ngày 7 tháng 11 (lịch cũ 25 tháng 10) năm 1917

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Biểu đồ gió Bắc Băng Dương Biểu đồ gió
Phần Lan / Estonia / Latvia / Litva / Tiệp Khắc
Hungary / Romania
(Từ bắc đến nam)
B Hoa Kỳ
T    Nga    Đ
N
Đại Đế quốc Nhật Bản (Bán đảo Triều Tiên) / Trung Hoa Dân Quốc / Afghanistan
Iran / Thổ Nhĩ Kỳ
(Từ đông sang tây)