Nghị định 168/2024/NĐ–CP

Nghị định 168/2024/NĐ–CP
Trang đầu tiên của Nghị định
Chính phủ Việt Nam
Trích dẫn	Nghị định
Phạm vi lãnh thổ	Việt Nam
Ban hành bởi	Văn phòng Chính phủ
Ký bởi	Trần Hồng Hà
Ngày ký	26 tháng 12 năm 2024 (2024-12-26)
Ngày bắt đầu	1 tháng 1 năm 2025 (2025-01-01)
Lịch sử lập pháp
Giới thiệu bởi	Bộ Công an
Ngày giới thiệu	2 tháng 8 năm 2024 (2024-08-02)
Văn bản liên quan
Nghị định 100/2019/NĐ–CP Nghị định 123/2021/NĐ–CP Nghị định 176/2024/NĐ–CP Luật số 36/2024/QH15
Tóm tắt
Quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ và trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe
Trạng thái: Có hiệu lực

Nghị định 168/2024/NĐ–CP (gọi tắt: Nghị định 168) là một nghị định do Chính phủ Việt Nam ban hành về việc "Quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ và trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe". Dự thảo nghị định được Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) thuộc Bộ Công an soạn thảo sau 5 năm kể từ khi Nghị định 100/2019 được ban hành và sau đó được sửa đổi bởi Nghị định 123/2021. Dự thảo này được công khai để lấy ý kiến góp ý từ ngày 2 tháng 8 năm 2024 trước khi được Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà thay mặt Thủ tướng Phạm Minh Chính ký thông qua vào ngày 26 tháng 12 năm 2024. Nghị định bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025, chỉ vài ngày sau khi được thông qua.

Nghị định đã làm dấy lên nhiều tranh cãi, đặc biệt liên quan đến việc tăng mức xử phạt lên nhiều lần, trong đó một số hành vi vi phạm có mức phạt cao gấp 50 lần so với trước đây. Truyền thông Việt Nam cho rằng việc nâng cao mức phạt nhằm răn đe và nâng cao ý thức của người dân. Tuy nhiên, nhiều ý kiến phản đối cho rằng các cơ quan chức năng đang "tận thu ngân sách" và "làm lợi cho lực lượng Công an", bởi mức xử phạt được cho là cao hơn thu nhập bình quân của người dân Việt Nam. Không chỉ vậy, quá trình thực thi nghị định một cách gấp rút và việc mức phạt trong nghị định chính thức cao hơn mức phạt trong dự thảo ban đầu của Cục CSGT cũng làm dấy lên nhiều tranh luận. Sau khi nghị định có hiệu lực, nhiều tỉnh, thành như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương... đã xảy ra tình trạng ùn tắc, quá tải. Dẫu vậy, truyền thông Việt Nam phủ nhận việc Nghị định 168 là nguyên nhân chính gây ra tình trạng trên và cho rằng nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ nhu cầu đi lại cũng như mua sắm của người dân trong dịp Tết Nguyên Đán. Ít nhất 11 người đã bị xử phạt hành chính và 1 người bị bắt giữ do có hành vi chỉ trích, phản đối và đưa tin "sai lệch" về nghị định.

Sau hơn một năm triển khai, Nghị định 168 được các cơ quan chức năng ghi nhận đã tạo ra chuyển biến rõ rệt về trật tự, an toàn giao thông. Theo thống kê, lực lượng chức năng toàn quốc đã xử lý trên 3,3 triệu trường hợp vi phạm với tổng số tiền phạt hơn 6.700 tỷ đồng.Trước những kết quả đạt được cũng như một số bất cập phát sinh, Chính phủ và Bộ Công an đã có những động thái điều chỉnh, bao gồm việc đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều khoản để phù hợp hơn với thực tiễn.

Bối cảnh và cơ sở pháp lý

Nghị định 168 được ban hành sau 5 năm kể từ khi Nghị định 100/2019 về việc "Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt" được thông qua. Theo Bộ Công an Việt Nam, mặc dù công tác xử lý vi phạm đã được "thực hiện quyết liệt" nhưng vẫn còn "một bộ phận người tham gia giao thông có ý thức chấp hành còn hạn chế" và "mang tính đối phó". Ngoài ra, tai nạn giao thông ở Việt Nam được cho là đã gây ra cái chết cho khoảng 10.000 người trong năm 2024. Bộ Công an cũng nhận định rằng mức xử phạt cũ theo Nghị định 100/2019 vẫn còn khá nhẹ và chưa đủ sức răn đe đối với người vi phạm. Đến ngày 2 tháng 8 năm 2024, toàn văn dự thảo của Nghị định 168 đã được Bộ Công an đăng tải công khai và lấy ý kiến trong vòng 4 tháng. Theo báo Lâm Đồng, trong quá trình xây dựng Nghị định, Cục CSGT đã tham khảo nhiều quốc gia trên thế giới và tìm phương án phù hợp nhất với tình hình giao thông tại Việt Nam nhằm tăng tính răn đe cũng như nâng cao ý thức của người dân.

Trong giai đoạn lấy ý kiến cho dự thảo, truyền thông Việt Nam thường xuyên đăng tải các đoạn video ghi lại số lượng lớn người tham gia giao thông vi phạm pháp luật. Tới ngày 26 tháng 12 năm 2024, Nghị định chính thức được Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà thay mặt Thủ tướng Phạm Minh Chính ký thông qua và có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025, chưa đầy một tuần sau đó. Mặc dù dự thảo đã được công khai và lấy ý kiến trong vòng 4 tháng, nhưng chỉ tới khi nghị định được ban hành và áp dụng vào thực tiễn thì nhiều người dân mới nhận ra. Ngoài ra, trong toàn văn nghị định chính thức, mức phạt có sự thay đổi đáng kể so với nội dung dự thảo ban đầu. Cùng thời điểm Nghị định 168 có hiệu lực, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 cũng chính thức được áp dụng.

Nội dung

Trong Nghị định 168/2024, nhiều hành vi vi phạm giao thông đã được điều chỉnh lên mức phạt rất cao, thậm chí gấp hàng chục lần so với Nghị định 100/2019 trước đó, mặc dù đã được sửa đổi vào năm 2021 bởi Nghị định 123/2021/NĐ–CP. Mức phạt tăng đột biến nhất thuộc về phương tiện ô tô, đặc biệt là hành vi "Mở cửa xe hoặc để cửa xe mở không bảo đảm an toàn gây tai nạn" tăng từ 400–600.000 đồng lên 20–22.000.000 đồng, tức tăng từ 36–50 lần. Nghị định gồm 4 chương, 55 điều, quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ. Đáng chú ý, đây cũng là lần đầu tiên việc trừ điểm Giấy phép lái xe được đề cập và áp dụng đối với các hành vi vi phạm.

Một số mức xử phạt vi phạm hành chính điển hình

STT	Hành vi vi phạm	Xe máy			Xe ô tô
		Mức xử phạt cũ	Mức xử phạt mới	So sánh	Mức xử phạt cũ	Mức xử phạt mới	So sánh
1	Không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông	800.000–1 triệu đồng	4–6 triệu đồng	Tăng 5–6 lần	4–6 triệu đồng	18–20 triệu đồng	Tăng 3,3–4,5 lần
2	Đi ngược chiều của đường một chiều	1–2 triệu đồng	4–6 triệu đồng	Tăng 3–4 lần
3	Điều khiển xe lạng lách, đánh võng	6–8 triệu đồng	8–10 triệu đồng	Tăng 1,25–1,3 lần	10–12 triệu đồng	40–50 triệu đồng	Tăng 4–4,16 lần
4	Vi phạm nồng độ cồn mức 2 (Vượt quá 50–80 miligam/100 mililít máu hoặc 0,25–0,4 miligam/1 lít khí thở)	4–5 triệu đồng	6–8 triệu đồng	Tăng 1,5–1,6 lần	16–18 triệu đồng	18–20 triệu đồng	Tăng 1,11–1,125 lần
5	Vi phạm nồng độ cồn kịch khung (Vượt quá 80 miligam/100 mililít máu hoặc 0,4 miligam/1 lít khí thở)	6–8 triệu đồng	8–10 triệu đồng	Tăng 1,25–1,3 lần	30–40 triệu đồng		Không thay đổi
6	Ngồi phía sau vòng tay qua người ngồi trước để điều khiển xe, trừ trường hợp chở trẻ em dưới 06 tuổi ngồi phía trước	300–400 nghìn đồng		Tăng 25–26,7 lần	—
7	Mở cửa xe, để cửa xe ô tô mở không bảo đảm an toàn gây tai nạn giao thông	—			400–600 nghìn đồng	20–22 triệu đồng	Tăng 36,6–50 lần
8	Hành vi vận chuyển hàng hóa là phương tiện vận tải, máy móc, thiết bị kỹ thuật, hàng dạng trụ không chằng buộc hoặc chằng buộc không theo quy định	—			600–800 nghìn đồng	18–22 triệu đồng	Tăng 27,5–30 lần
9	Chuyển hướng không nhường quyền đi trước cho người đi bộ, xe lăn, xe thô sơ	—			300–400 nghìn đồng	4–6 triệu đồng	Tăng 13,3–15 lần
10	Lùi xe, đi ngược chiều trên đường cao tốc	—			18–20 triệu đồng	30–40 triệu đồng	Tăng 1,7–2 lần

Theo quy định về hệ thống trừ điểm giấy phép lái xe, mỗi hành vi vi phạm giao thông sẽ bị trừ số điểm khác nhau dao động từ 2 đến 12 điểm, trong khi mỗi giấy phép lái xe có tối đa 12 điểm. Trong trường hợp phục hồi điểm, người vi phạm phải đảm bảo giấy phép lái xe chưa bị trừ hết điểm và không bị trừ thêm điểm nào trong thời hạn một năm kể từ lần trừ điểm gần nhất. Nếu đáp ứng đủ điều kiện nói trên, số điểm giấy phép lái xe sẽ được khôi phục về 12 điểm. Trong trường hợp bị trừ hết điểm giấy phép lái xe, người vi phạm sẽ phải kiểm tra lại kiến thức trong thời gian tối thiểu 6 tháng kể từ khi bị trừ hết điểm để được phục hồi điểm. Nghị định cũng lần đầu tiên quy định về trách nhiệm của người đi bộ khi sang đường. Cụ thể, người đi bộ khi qua đường mà không có tín hiệu bằng tay sẽ bị xử phạt từ 150.000 đến 250.000 đồng.

Ngoài ra, để hạn chế tình trạng người dân bỏ lại phương tiện vi phạm hoặc không chấp hành nộp phạt, Nghị định cũng bổ sung các biện pháp cưỡng chế thi hành xử phạt. Theo đó, người vi phạm có thể bị khấu trừ lương hoặc thu nhập, khấu trừ tiền trong tài khoản ngân hàng hoặc kê biên tài sản tương ứng với mức phạt để đưa ra đấu giá. Trong trường hợp người vi phạm cố tình tẩu tán tài sản nhằm tránh bị cưỡng chế, cơ quan chức năng sẽ tiến hành thu tiền và các tài sản khác để đảm bảo thực thi quyết định xử phạt.

Thực thi

Các phương tiện giao thông chấp hành Nghị định 168/2024 dù ùn tắc giao thông.

Nghị định 168 chính thức có hiệu lực trên toàn lãnh thổ Việt Nam từ ngày 1 tháng 1 năm 2025, chưa đầy một tuần sau khi được ký ban hành. Theo báo Lao động Thủ đô, trong ngày đầu tiên thực thi Nghị định, lực lượng cảnh sát giao thông (CSGT) trên cả nước đã tăng cường tuần tra, kiểm soát và xử phạt các hành vi vi phạm trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Theo quy định của Nghị định, bên cạnh tiền phạt, một số hành vi còn bị áp dụng hình thức trừ điểm giấy phép lái xe; ví dụ điển hình như một trường hợp tại Hà Nội bị xử phạt 5 triệu đồng, trừ 4 điểm giấy phép lái xe và tạm giữ phương tiện trong 7 ngày do vượt đèn đỏ. Theo phản ánh của nhiều cơ quan truyền thông Việt Nam, sau một tuần triển khai Nghị định 168, tình trạng chấp hành tín hiệu đèn giao thông và việc đi xe lên vỉa hè tại một số đô thị lớn được ghi nhận có sự thay đổi so với thời điểm trước khi Nghị định có hiệu lực. Trong tuần đầu thực hiện, cả nước ghi nhận khoảng 92.000 trường hợp vi phạm bị xử phạt; trong đó, trung bình mỗi ngày có từ 350 đến 380 trường hợp không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu giao thông. Tuy nhiên, một số ý kiến từ Tri thức và Đài Tiếng nói Việt Nam cho rằng tại các khung giờ cao điểm ở Hà Nội, tình trạng xe máy đi lên vỉa hè và ô tô dừng, đỗ lấn chiếm phần đường dành cho người đi bộ vẫn tiếp diễn, cho thấy các hành vi vi phạm chưa được khắc phục triệt để trong giai đoạn đầu thực thi.

Sau tuần đầu áp dụng Nghị định, Phòng CSGT Hà Nội cho biết đã xử lý 5.654 trường hợp vi phạm giao thông, tạm giữ 1.679 phương tiện và tước quyền sử dụng giấy phép lái xe đối với 190 trường hợp, với tổng số tiền xử phạt hơn 14,3 tỷ đồng. Các lỗi vi phạm phổ biến bao gồm không đội mũ bảo hiểm và vi phạm quy định về nồng độ cồn. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, lực lượng chức năng đã xử lý 11.830 trường hợp vi phạm, tạm giữ 4.333 phương tiện và tước giấy phép lái xe đối với 2.091 trường hợp, với tổng số tiền xử phạt ước tính khoảng 42,5 tỷ đồng. Theo Công an thành phố, trật tự an toàn giao thông trên địa bàn có dấu hiệu cải thiện trong những ngày đầu triển khai, đồng thời bác bỏ nhận định cho rằng việc chấp hành nghiêm Nghị định 168 là nguyên nhân trực tiếp gây ùn tắc giao thông. Tính đến ngày 14 tháng 1 năm 2025, sau nửa tháng thực thi, trên phạm vi toàn quốc đã ghi nhận 174.653 trường hợp vi phạm trật tự, an toàn giao thông; trong đó có 17.595 trường hợp bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe hoặc chứng chỉ chuyên môn, 955 ô tô và 49.649 mô tô bị tạm giữ, cùng 12.691 trường hợp bị trừ điểm giấy phép lái xe. Theo số liệu của Cục Cảnh sát giao thông, số lượng vi phạm có xu hướng giảm dần trong các tuần tiếp theo. Trong cùng giai đoạn, số vụ tai nạn giao thông, số người chết và số người bị thương được ghi nhận giảm từ 11% đến 34% so với thời điểm trước khi Nghị định có hiệu lực. Ngoài ra, nhiều người tham gia giao thông cũng được cho là đã tự nguyện tuân thủ tín hiệu giao thông ngay cả khi không có sự giám sát của lực lượng CSGT, góp phần hình thành nhận thức và trách nhiệm trong văn hóa giao thông tại Việt Nam.

Kết quả dài hạn và các điều chỉnh

Sau hơn một năm triển khai, kết quả thực thi Nghị định 168 được các cơ quan chức năng đánh giá là đã tạo ra những chuyển biến tích cực và rõ rệt. Theo thống kê từ Bộ Công an, lực lượng chức năng toàn quốc đã lập biên bản xử lý trên 3,3 triệu trường hợp vi phạm về trật tự, an toàn giao thông, với tổng số tiền xử phạt lên tới hơn 6.700 tỷ đồng. Trong đó, các lỗi vi phạm phổ biến nhất là vi phạm tốc độ (786.484 trường hợp) và vi phạm nồng độ cồn (634.556 trường hợp).

Sự chuyển biến này không chỉ thể hiện qua các số liệu thống kê mà còn được ghi nhận qua các báo cáo chuyên ngành. Chỉ trong tháng đầu tiên của năm 2025, toàn quốc đã ghi nhận sự sụt giảm mạnh về tai nạn giao thông với 1.702 vụ, làm 917 người chết và 1.163 người bị thương, giảm lần lượt 26,29%, 1,72% và 37,71% so với cùng kỳ năm trước. Đến giữa tháng 3 năm 2025, lực lượng CSGT toàn quốc đã xử lý trên 587.000 trường hợp vi phạm, tước quyền sử dụng giấy phép lái xe đối với gần 43.200 trường hợp và trừ điểm 58.570 giấy phép lái xe, với số trường hợp xử phạt giảm 38,8% so với cùng kỳ.

Trên cơ sở những kết quả đạt được cũng như những vấn đề thực tiễn phát sinh, Bộ Công an đã đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168. Dự thảo sửa đổi tập trung vào việc tăng chế tài đối với xe ghép thu tiền trá hình, bổ sung quy định về chở trẻ em và lắp đặt camera trên xe khách. Bên cạnh đó, từ năm 2026, một loạt quy định mới cũng chính thức có hiệu lực, bao gồm việc siết chặt an toàn cho trẻ em trên xe kinh doanh vận tải và quy định bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô.

Những động thái điều chỉnh và bổ sung này cho thấy nỗ lực của cơ quan quản lý trong việc hoàn thiện khung pháp lý, nhằm giải quyết các bất cập và nâng cao hơn nữa hiệu quả của Nghị định 168 trong việc bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.

Tranh cãi

Thời gian hiệu lực

Bên cạnh nội dung quy định, thời điểm và cách thức ban hành Nghị định 168 cũng là chủ đề gây tranh cãi. Cụ thể, nghị định này chỉ có 5 ngày giữa thời điểm ký ban hành và thời điểm có hiệu lực, trong khi với Nghị định 176 là 2 ngày. Trong số các nghị định có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025, hai nghị định này được ban hành trong thời gian ngắn trước khi áp dụng. Luật sư Đặng Đình Mạnh, nguyên thành viên Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015, thời điểm có hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật thông thường không được sớm hơn 45 ngày kể từ ngày thông qua hoặc ký ban hành, trừ trường hợp áp dụng thủ tục rút gọn. Theo ông, Nghị định 168 và Nghị định 176 không mang tính chất khẩn cấp để áp dụng thủ tục này. Tiến sĩ Nguyễn Quang A cũng nhận định rằng việc ban hành nghị định trong thời gian ngắn có thể dẫn đến những hệ quả khó lường và phản ánh chủ yếu ý chí của cơ quan hoạch định chính sách.

Phản hồi các ý kiến trên, Cục CSGT cho biết Nghị định 168 được ban hành theo trình tự rút gọn do tính cấp thiết liên quan đến trật tự, an toàn giao thông. Báo Tin tức cho rằng các thông tin về việc nghị định được thực thi một cách gấp rút là không chính xác và có thể gây hoang mang dư luận. Tuy nhiên, một số người tham gia giao thông được RFA phỏng vấn cho rằng nghị định không được phổ biến rộng rãi trước khi áp dụng, và nhiều người chỉ biết đến quy định mới khi đã bị xử phạt. Phản biện cho lập luận của CSGT, Tạp chí Luật Khoa, cho rằng quá trình xây dựng nghị định vẫn thực hiện lấy ý kiến nhân dân trong thời gian 60 ngày, phù hợp với thủ tục thông thường. Ngoài ra, các tờ trình của Bộ Công an cũng không nêu rõ việc áp dụng thủ tục rút gọn đối với nghị định, và thậm chí, Quyết định 1610/QĐ-TTg năm 2024 cũng không xác định Nghị định 168 và Nghị định 176 được ban hành theo trình tự này.

Nguyên nhân gây ùn tắc giao thông

Sau khi nghị định có hiệu lực, tình trạng ùn tắc giao thông được ghi nhận tại một số địa phương như Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Bình Dương... Hiện tượng ùn tắc không chỉ xảy ra trong giờ cao điểm mà còn xuất hiện vào các thời điểm khác trong ngày, chủ yếu tại các nút giao thông và khu vực có đèn tín hiệu. Theo VOA, mức xử phạt nghiêm khắc đã tạo ra tâm lý thận trọng hơn trong cộng đồng người tham gia giao thông, khiến nhiều người hạn chế vượt xe, lấn làn hoặc di chuyển nhanh, từ đó góp phần làm giảm tốc độ lưu thông chung. Trong khi đó, một số cơ quan báo chí trong nước ban đầu cho rằng tình trạng ùn tắc xuất phát từ nhu cầu mua sắm tăng cao và sự thay đổi thói quen đi lại của người dân trong giai đoạn đầu thực hiện nghị định. Ngược lại, báo Công Thương cho rằng việc quy kết ùn tắc giao thông cho nghị định là thiếu cơ sở, và nguyên nhân chính đến từ quá trình đô thị hóa, mật độ dân cư cao cũng như nhu cầu đi lại tăng mạnh trong dịp Tết Nguyên Đán. Một số nguồn khác nhận định rằng nhu cầu vui chơi, đi lại trong các kỳ nghỉ lễ cũng góp phần làm gia tăng áp lực lên hạ tầng giao thông. Riêng tại tỉnh Bình Dương, tình trạng ùn tắc được cho là liên quan đến những bất cập về hạ tầng và công tác điều phối giao thông. Công an Thành phố Hồ Chí Minh đồng thời cũng bác bỏ thông tin việc ùn tắc là do nghị định.

Vấn đề an toàn cho trẻ em khi tham gia giao thông

Quy định liên quan đến việc chở trẻ em trên xe mô tô và ô tô trong Nghị định 168 cũng thu hút nhiều ý kiến trái chiều. Đối với xe mô tô, nghị định nâng mức xử phạt đối với hành vi chở người ngồi phía trước không đúng quy định, trong đó có ngoại lệ đối với trẻ em dưới 6 tuổi. Theo cách hiểu của một số ý kiến, quy định mới có thể dẫn đến việc xử phạt hành vi chở trẻ em từ 6 tuổi trở lên ngồi phía trước xe mô tô. Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị tước giấy phép lái xe trong một thời gian nhất định. Lực lượng CSGT cho rằng quy định này nhằm giảm thiểu nguy cơ tai nạn giao thông, lập luận rằng trẻ em từ 6 tuổi trở lên có chiều cao trung bình đủ lớn để cản trở tầm nhìn của người điều khiển xe. Trước đó, quy định cũ chỉ đề cập chung là "trẻ em" mà không xác định rõ độ tuổi. Đồng thời, nghị định cũng cho phép xe mô tô được chở hai người trong trường hợp chở trẻ em dưới 12 tuổi.

Đối với ô tô, Nghị định 168 bổ sung quy định xử phạt đối với hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 m ngồi cùng hàng ghế với người lái xe hoặc không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em. Quy định này được xác định có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026. Đại diện Cục CSGT cho rằng quy định này nhằm tăng cường bảo vệ trẻ em và phù hợp với Công ước Viên cùng khuyến cáo của Liên Hợp Quốc về an toàn giao thông. Tuy nhiên, khái niệm "thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em" được cho là chưa rõ ràng, gây bối rối cho một bộ phận người dân. Theo VTC News, nội dung này đã được quy định trong Quy chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT, trong đó thiết bị an toàn bao gồm hệ thống ghế trẻ em và ghế nâng cho trẻ em. Một số ý kiến khác cho rằng trẻ em đi xe máy có mức độ rủi ro cao hơn so với đi ô tô, và cần có các biện pháp bảo vệ ưu tiên cho nhóm này. Ngoài ra, việc áp dụng quy định đối với taxi và các loại hình vận tải công nghệ cũng gây tranh luận. Đại biểu Quốc hội Hà Sỹ Đồng đề xuất xem xét loại trừ hoặc xây dựng lộ trình phù hợp cho các đối tượng này, trong khi đại diện Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia cho rằng nên ưu tiên áp dụng trước đối với ô tô gia đình.

Ảnh hưởng

Sau khi Nghị định 168/2024/NĐ–CP làm tăng mức xử phạt vi phạm giao thông, đã xuất hiện một số hiện tượng tiêu cực liên quan đến việc thực thi. Ngày 23 tháng 1, tại Đồng Nai, một cá nhân bị phát hiện lén quay video các phương tiện vi phạm giao thông để đe dọa và cưỡng đoạt tài sản; người này sau đó bị bắt giữ và khởi tố về tội "cưỡng đoạt tài sản". Cùng thời gian, chương trình Gặp nhau cuối năm 2025 của Đài Truyền hình Việt Nam cũng đề cập đến một số vấn đề xã hội phát sinh xoay quanh các nghị định xử phạt giao thông mới, bao gồm mức phạt cao, việc tạm giữ phương tiện, tình trạng ùn tắc giao thông và hiện tượng "săn tiền thưởng" được cho là liên quan đến nghị định và Nghị định 176/2024/NĐ–CP. Theo báo Kinh tế & Đô thị, trong giai đoạn đầu triển khai Nghị định 168, tại một số địa phương như Hà Nội và Bình Thuận đã ghi nhận các trường hợp chống đối, xúc phạm hoặc không chấp hành hiệu lệnh của cảnh sát giao thông. Các hành vi này, theo quy định của Nghị định 168, có thể bị xử phạt từ 35 đến 37 triệu đồng và tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 22 đến 24 tháng.

Vào ngày 26 tháng 1 năm 2025, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã đề xuất nâng mức xử phạt đối với 107 hành vi vi phạm giao thông lên từ 1,5 đến 2 lần so với khung quy định tại Nghị định 168, dự kiến áp dụng từ tháng 7 năm 2025. Theo lý giải của chính quyền thành phố, đề xuất này nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật giao thông, đồng thời góp phần giảm ùn tắc và tai nạn giao thông. Đề xuất được đưa ra trên cơ sở Luật Thủ đô 2024, theo đó Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội được phép quy định mức xử phạt cao hơn nhưng không vượt quá hai lần mức chung của Chính phủ. Ở cấp độ quốc gia, trong dự thảo sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính, Chính phủ Việt Nam cũng đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực giao thông đường bộ từ 75 triệu đồng lên 150 triệu đồng. Tuy nhiên, một số ý kiến thận trọng cho rằng việc tiếp tục gia tăng mức xử phạt có thể dẫn đến tác dụng ngược. Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội nhận định rằng mức phạt quá cao có thể gây phản ứng tiêu cực và làm giảm sự hợp tác của người vi phạm, nếu không đi kèm các giải pháp đồng bộ về hạ tầng và tổ chức giao thông. Sau khoảng một năm triển khai, Nghị định 168/2024/NĐ–CP được nhiều cơ quan và chuyên gia ghi nhận đã góp phần làm giảm số vụ tai nạn giao thông, số người bị thương và tử vong. Đại diện Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết số ca tai nạn giao thông nghiêm trọng phải chuyển tuyến và phẫu thuật cấp cứu đã giảm so với cùng kỳ, qua đó giúp giảm áp lực cho hệ thống cấp cứu và nâng cao chất lượng điều trị chuyên sâu.

Ùn tắc giao thông

Bài chi tiết: Sự cố tắc đường tại Việt Nam năm 2025

Ảnh hưởng từ Nghị định 168/2024

Tín hiệu rẽ phải khi đèn đỏ cho xe máy được gắn bổ sung do ùn tắc giao thông sau Nghị định.

Nhiều phương tiện dừng đèn đỏ giai đoạn đầu Nghị định 168/2024.

Sau khi các quy định xử phạt vi phạm giao thông được điều chỉnh theo hướng tăng mức phạt, tại một số đô thị lớn đã xuất hiện nhiều ý kiến cho rằng tình trạng ùn tắc giao thông có xu hướng gia tăng trong thời gian đầu áp dụng. Theo phản ánh của người dân và một số cơ quan báo chí, tâm lý e ngại bị xử phạt đã khiến nhiều người không dám rẽ phải khi đèn đỏ, hoặc dừng xe sớm dù tín hiệu đèn xanh vẫn còn thời gian làm giảm khả năng thoát xe tại các nút giao. Tương tự, việc xử phạt nghiêm hành vi đi lên vỉa hè trong điều kiện ùn tắc cũng được cho là làm hạn chế di chuyển, khiến dòng xe bị dồn ứ nhiều hơn. Tại Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội, một số giao lộ trong giai đoạn đầu thực hiện quy định mới ghi nhận mật độ phương tiện tăng cao, đặc biệt tại khu vực trung tâm và các trục giao thông trọng điểm như khu vực sân bay Tân Sơn Nhất. Một số báo cáo cho thấy lưu lượng xe tại đây tăng từ vài phần trăm đến hơn 2,8–11,4% so với trước đó, kéo theo thời gian di chuyển kéo dài so với trước khi có nghị định. Trong khi đó, hệ thống đèn tín hiệu tại một số nơi bị đánh giá là chưa đồng bộ, làm gia tăng sự thận trọng của tài xế khi tiếp cận giao lộ. Trước tình trạng trên, chính quyền địa phương tại một số tỉnh, thành phố đã triển khai các biện pháp điều chỉnh, như bổ sung biển báo phụ cho phép rẽ phải khi đèn đỏ, điều chỉnh chu kỳ đèn tín hiệu và tăng cường lắp đặt, nâng cấp hệ thống đèn giao thông. Riêng tại Thành phố Hồ Chí Minh, kế hoạch lắp đặt thêm hàng nghìn đèn tín hiệu và biển báo phụ đã được công bố nhằm cải thiện khả năng lưu thông. Tuy nhiên, theo ghi nhận, tâm lý lo ngại bị xử phạt vẫn tồn tại ở một bộ phận người tham gia giao thông, khiến hiệu quả của các biện pháp này chưa thể phát huy ngay lập tức.

Tình trạng ùn tắc kéo dài được cho là đã ảnh hưởng đến sinh hoạt và lao động của một số nhóm dân cư, đặc biệt là người lao động di chuyển hằng ngày và các tài xế vận tải, xe công nghệ. Một số người cho biết họ phải thay đổi thói quen đi lại, tăng thời gian dự phòng cho việc di chuyển hoặc chuyển sang sử dụng các dịch vụ vận chuyển khác. Theo tạp chí Kinh tế Sài Gòn, các tài xế xe công nghệ là nhóm bị ảnh hưởng nặng nề sau khi Nghị định 168 được ban hành. Sự cộng hưởng giữa tình trạng kẹt xe, nhu cầu di chuyển giảm trong khi giá xăng lại tăng cao, khiến thu nhập của họ suy giảm. Những gia đình có nguồn thu nhập chính từ nghề tài xế được cho là cũng dễ rơi vào tình trạng túng quẫn, không đủ tiền sinh hoạt hay cho con cái học hành khi một người bị xử phạt. Không chỉ vậy, tâm lý lo sợ bị phạt của người dân còn được thể hiện qua việc phải dắt bộ xe máy qua các giao lộ khi đèn tín hiệu bị hỏng. Bên cạnh tác động về giao thông và kinh tế, một số phản ánh cho thấy quy định xử phạt nghiêm khắc cũng tạo ra áp lực tâm lý đối với người tham gia giao thông, thể hiện qua sự thận trọng quá mức hoặc lo ngại về việc bị xử phạt nguội, vốn thường được thông báo sau một khoảng thời gian nhất định. Nhiều tài xế xe ôm công nghệ đã quyết định nghỉ việc do quan ngại bị xử phạt. Thu nhập của họ cũng sụt giảm từ 30–50% Thêm vào đó, việc tăng mức phạt đối với hành vi chạy trên vỉa hè khiến người dân không còn dám dừng xe mua hàng ở các quán ven đường như trước. Vấn đề từ ùn tắc cũng đã làm ảnh hưởng lớn đến cuộc sống sinh hoạt của người dân. Trong quá trình triển khai, tại một số thời điểm đã xảy ra các sự cố giao thông và tình huống phát sinh liên quan đến tín hiệu đèn và ùn tắc đã được cơ quan chức năng xác minh và xử lý theo từng trường hợp cụ thể. Theo Kinh tế & Đô thị, vấn đề ùn tắc đã được kiểm soát tốt tại Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội trong giai đoạn Tết Nguyên Đán sau đó.

Kinh tế

Việc tăng cường xử phạt vi phạm giao thông theo Nghị định 168 được một số doanh nghiệp và cơ quan truyền thông ghi nhận là có tác động nhất định đến hoạt động kinh tế, đặc biệt trong giai đoạn đầu triển khai khi xảy ra tình trạng kẹt xe. Tình trạng ùn tắc giao thông tại một số đô thị lớn được cho là đã làm chậm quá trình vận chuyển hàng hóa, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng và hoạt động phân phối. Đại diện Saigon Co.op cho biết doanh nghiệp có nguy cơ gặp tình trạng thiếu hụt nguồn hàng cục bộ trong các giai đoạn Tết Nguyên đán 2025, qua đó có thể gây biến động giá đối với một số mặt hàng. Báo Dân trí cũng nhận định rằng ùn tắc giao thông kéo dài, nếu không được kiểm soát, có thể ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất, thương mại, du lịch và môi trường đầu tư. Trong lĩnh vực dịch vụ, trước kỳ cao điểm đi lại, giá thuê xe tự lái tại Hà Nội và một số địa phương được ghi nhận tăng so với thời điểm trước đó, trong khi nhu cầu thuê xe có tài xế gia tăng. Một số khách hàng hủy hợp đồng thuê xe tự lái do lo ngại rủi ro vi phạm giao thông và mức xử phạt cao. Ngoài ra, theo phản ánh của báo chí, hoạt động kinh doanh xe máy cũ tại một số khu vực cũng sụt giảm trong thời gian đầu thực thi nghị định, khi nhu cầu mua sắm phương tiện cá nhân có xu hướng chững lại.

Ngoài ra, nghị định 168 cũng được dự đoán có ảnh hưởng đến ngành đồ uống có cồn. Theo Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ, các doanh nghiệp bia rượu có xu hướng điều chỉnh mô hình phân phối, giảm tỷ trọng tiêu thụ tại chỗ và tăng hình thức mua mang về. Tuy nhiên, các tổ chức nghiên cứu thị trường như Euromonitor cho rằng ngành bia tại Việt Nam vẫn có triển vọng tăng trưởng trong trung hạn, nhờ sự thích ứng của người tiêu dùng và sự phát triển của các dịch vụ vận tải công nghệ. Trong quý đầu năm 2025, Tổng công ty Cổ phần Bia – Rượu – Nước giải khát Sài Gòn (SAB) đã ghi nhận mức sụt giảm doanh số thấp nhất kể từ sau đại dịch COVID-19. Giá cổ phiếu SAB cũng chạm mức thấp kỷ lục kể từ khi niêm yết, thậm chí thấp hơn cả giai đoạn khủng hoảng tháng 3 năm 2020. Công ty cho biết nguyên nhân một phần là do tác động từ Nghị định 168 và việc siết chặt quy định nồng độ cồn, khiến sản lượng tiêu thụ bia giảm mạnh. Theo các báo cáo của Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam và các hiệp hội vận tải, một bộ phận doanh nghiệp logistics chịu tác động trong giai đoạn đầu thực thi Nghị định 168, với chi phí vận chuyển tăng và thời gian giao hàng kéo dài trên một số tuyến đường dài, đặc biệt là tuyến Bắc – Nam. Báo cáo còn chỉ ra rằng 67,5% doanh nghiệp ghi nhận thời gian giao hàng tăng 10%, trong đó các dịch vụ giao hàng trong ngày của Shopee, Lazada và Tiki bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tương tự, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hàng hóa Thành phố Hồ Chí Minh Bùi Văn Quản phản ánh tình trạng thiếu hụt tài xế và năng suất lao động giảm trong thời gian đầu áp dụng các quy định mới.

Nhận định

Quốc tế

Một số học giả và tổ chức quốc tế đã đưa ra các nhận định khác nhau về Nghị định 168/2024/NĐ–CP, tập trung vào tính hiệu quả, công bằng xã hội và cách thức triển khai chính sách. Trong đó, Giáo sư Carlyle Alan Thayer thuộc Đại học UNSW Canberra, cho rằng việc tăng cường chế tài giao thông cần đi kèm với cải thiện hạ tầng và công tác thông tin đến người dân, bao gồm bảo đảm hệ thống đèn tín hiệu và biển báo hoạt động đồng bộ. Theo ông, việc triển khai các biện pháp xử phạt nghiêm khắc trong bối cảnh hạ tầng chưa hoàn chỉnh có thể làm phát sinh phản ứng tiêu cực trong xã hội. Từ góc độ pháp lý, một số chuyên gia được BBC News phỏng vấn nhận định rằng mức xử phạt hành chính cần bảo đảm tính tương xứng với thu nhập và điều kiện kinh tế – xã hội của người dân, phù hợp với các nguyên tắc đã được quy định trong Luật Xử lý vi phạm hành chính của Việt Nam. Các ý kiến này cho rằng việc áp dụng mức phạt cao có thể tạo áp lực tài chính lớn đối với nhóm thu nhập thấp nếu không có cơ chế điều chỉnh hoặc hỗ trợ phù hợp. Trong khi về yếu tố chính trị, một số ý kiến mà RFA đăng tải bao gồm việc nhà lãnh đạo Tô Lâm đang nỗ lực xóa bỏ đi hình ảnh của người tiền nhiệm Nguyễn Phú Trọng. Đồng thời, khiến cho nhiều người quan ngại về việc nhà lãnh đạo xuất thân từ công an sẽ không thể dẫn dắt xã hội.

Một số nhà nghiên cứu và nhà bình luận quốc tế cũng bày tỏ lo ngại rằng các biện pháp xử phạt nghiêm khắc có thể tác động không đồng đều giữa các nhóm xã hội. Trên ABC News của Úc, học giả Thanh Tam Tran thuộc Đại học Quốc gia Úc cho rằng chính sách xử phạt mạnh có nguy cơ ảnh hưởng nhiều hơn đến người có thu nhập thấp, qua đó làm gia tăng cảm nhận bất bình đẳng trong thực thi pháp luật. Ngoài ra, một số ý kiến từ các tổ chức và cá nhân hoạt động nhân quyền, được RFA dẫn lại, cho rằng việc phản đối hoặc chỉ trích Nghị định 168 có thể gặp rủi ro pháp lý, từ đó làm hạn chế không gian tranh luận công khai về chính sách. Ở chiều ngược lại, Trưởng đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam, Angela Pratt, cho rằng các biện pháp xử phạt nghiêm khắc là một trong những công cụ quan trọng để thúc đẩy thay đổi hành vi và giảm tai nạn giao thông, nếu được triển khai nhất quán và đi kèm với các biện pháp giáo dục, phòng ngừa.

Trong nước

Trong nước, một số chuyên gia và nhà nghiên cứu đã bày tỏ quan điểm thận trọng hoặc phản đối việc gia tăng mức xử phạt theo nghị định. Dẫn lời trên Người Đưa Tin, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thủy cho rằng tư duy "cứ phạt thật nặng là sẽ hết ùn tắc, giao thông sẽ tốt lên" là chưa phù hợp, đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước trong việc hoàn thiện hạ tầng và tổ chức giao thông trước khi quy trách nhiệm cho người dân. Theo ông, việc tăng mạnh mức xử phạt có thể tạo ra tác động bất lợi đối với người có thu nhập thấp, người lao động và các nhóm yếu thế trong xã hội, đặc biệt trong bối cảnh một số địa phương như Hà Nội triển khai áp dụng nghiêm các quy định mới của nghị định này. Cùng quan điểm, Tiến sĩ Phan Lê Bình cũng bày tỏ sự không đồng tình với việc gia tăng mức xử phạt từ Nghị định 168 tại Hà Nội. Ở góc nhìn khác, dẫn lời từ Đài Tiếng nói Việt Nam, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Đức nhận định rằng việc triển khai Nghị định 168 đã làm bộc lộ rõ hơn những bất cập tồn tại lâu nay trong hệ thống giao thông tại hai đô thị lớn là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Ông cho rằng hệ thống giao thông công cộng chưa được phát triển đồng bộ, khi các tuyến xe buýt và đường sắt đô thị chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu đi lại của người dân. Bên cạnh đó, việc thiếu các làn đường riêng cho xe đạp và người đi bộ khiến các đối tượng này dễ gặp rủi ro khi tham gia giao thông. Công tác quản lý, tổ chức và điều tiết giao thông cũng được đánh giá là một trong những nguyên nhân góp phần gây ra tình trạng ùn tắc kéo dài tại các đô thị lớn.

Ngược lại, một số học giả và chuyên gia khác lại bày tỏ sự ủng hộ đối với Nghị định 168. Theo Thạc sĩ Trương Thế Nguyễn, giảng viên Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, nghị định này được thiết kế để áp dụng bình đẳng cho mọi cá nhân tham gia giao thông, không chỉ nhắm tới nhóm người có thu nhập thấp. Ông thừa nhận mức xử phạt hiện hành là cao, song cho rằng đây là biện pháp cần thiết nhằm cải thiện văn hóa giao thông tại Việt Nam. Tuy nhiên, ông cũng đề xuất nghiên cứu các hình thức xử phạt linh hoạt hơn, chẳng hạn như áp dụng cơ chế xử phạt lũy tiến, trong đó mức phạt tăng dần theo số lần vi phạm, thay vì áp dụng mức phạt cố định. Cùng quan điểm ủng hộ, Nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế – Luật, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Ngọc Điện cho rằng việc xây dựng một xã hội giao thông "văn minh" đòi hỏi thời gian và nỗ lực lâu dài, trong đó các quy định mới về xử phạt vi phạm giao thông được xem là một phần trong quá trình đó. Trên Đại biểu Nhân dân, nhà báo Song Hà đã đánh giá nghị định là một trong những chính sách được đi vào cuộc sống nhanh nhất. Đồng thời ý thức tuân thủ tham gia giao thông của người dân cũng đã được nâng lên thông qua những con số như số người chết, số người bị thương được giảm đáng kể.

Sau khoảng 2,5 tháng triển khai, đại diện Cục Cảnh sát giao thông cho rằng việc thực thi đã tác động rõ rệt đến ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông, góp phần thay đổi hành vi và bước đầu hình thành văn hóa giao thông, đặc biệt tại các đô thị lớn. Cơ quan này cũng cho biết đồng thời sẽ tiếp tục tham mưu cho chính quyền địa phương rà soát, hoàn thiện hạ tầng giao thông, điều chỉnh hệ thống báo hiệu, xử lý tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè và tăng cường ứng dụng công nghệ giám sát trong công tác quản lý và xử phạt vi phạm giao thông. Trong khi đó, sau hơn một năm thực thi, nhà báo Đăng Tùng trên báo Đồng Nai nhận định rằng sau hơn một năm thực hiện, Nghị định 168 đã góp phần tạo chuyển biến rõ rệt về trật tự, an toàn giao thông và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân, đặc biệt thông qua cơ chế xử phạt và trừ điểm giấy phép lái xe công khai, minh bạch

Theo nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia Khương Kim Tạo, nghị định chính là bước đi cần thiết nhằm siết chặt kỷ cương giao thông, tăng tính răn đe và cụ thể hóa các quy định pháp luật về xử phạt, trừ điểm giấy phép lái xe, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực giao thông đường bộ. Ngoài ra, Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia Trần Hữu Minh cho rằng việc thực hiện Nghị định 168 đã tạo ra sự thay đổi đáng kể trong nhận thức và hành vi của người tham gia giao thông, giúp lập lại trật tự tại nhiều nút giao và khu vực từng thường xuyên xảy ra ùn tắc, lộn xộn. Tuy nhiên, có ý kiến cũng cho rằng để các tác động tích cực của Nghị định 168 được duy trì bền vững, cần tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp về hạ tầng giao thông, tổ chức giao thông, phát triển giao thông công cộng và ứng dụng công nghệ trong quản lý, bên cạnh việc duy trì xử phạt nghiêm minh.

Phản ứng

Sau khi Nghị định 168 được ban hành, nhiều ý kiến trên các diễn đàn, mạng xã hội và trong đời sống xã hội tại Việt Nam đã bày tỏ quan ngại về mức xử phạt, cho rằng các mức phạt này cao so với thu nhập thực tế của người lao động. Đài Á Châu Tự Do nhận định rằng việc tăng mức xử phạt trong thời gian ngắn và triển khai thực thi ngay sau khi ban hành đã khiến một bộ phận người dân cảm thấy bất ổn trong quá trình thích nghi với quy định mới. Trên nền tảng TikTok, một số video đề cập đến Nghị định 168 đã sử dụng các biểu tượng và nội dung mang tính lịch sử hoặc chính trị, trong đó có việc trích dẫn Tuyên ngôn Độc lập của Hồ Chí Minh và sử dụng ca khúc "Trả lại cho dân" của nhạc sĩ Việt Khang làm nhạc nền. Cũng theo RFA, các nội dung này được người dùng mạng xã hội sử dụng như hình thức thể hiện quan điểm phản đối hoặc bất bình trước các quy định mới. Ngoài ra, trên mạng xã hội cũng xuất hiện các cách diễn giải mang tính châm biếm liên quan đến con số "168", cùng với các hình ảnh và nội dung dạng meme phản ánh những khó khăn trong sinh hoạt và đi lại sau khi nghị định có hiệu lực.

Theo BBC News, chính quyền Việt Nam được cho là đã tăng cường kiểm soát các nội dung thảo luận xoay quanh Nghị định 168 trên không gian mạng, trong bối cảnh việc thực thi các quy định mới được đánh giá là nghiêm ngặt hơn. Trong khi đó, RFA cho biết một số bài viết của cơ quan này trên Facebook liên quan đến việc chỉ trích chính sách đã bị hạn chế khả năng tiếp cận đối với người dùng tại Việt Nam, theo yêu cầu từ Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông, phối hợp với Bộ Công an. Trong các cuộc phỏng vấn do RFA thực hiện, một số người lao động tại Bình Dương và Thành phố Hồ Chí Minh bày tỏ sự không đồng tình với mức xử phạt, cho rằng các quy định này vượt quá khả năng chi trả của họ trong bối cảnh thu nhập thấp và điều kiện hạ tầng giao thông còn hạn chế. Một số người tham gia giao thông mô tả nghị định như một áp lực tâm lý khi lưu thông trên đường, đặc biệt trong giai đoạn đầu thực thi. Ngoài ra, một số ý kiến cho rằng tình trạng ùn tắc giao thông sau khi nghị định có hiệu lực đã làm gia tăng thời gian di chuyển, ảnh hưởng đến hiệu quả lao động và sinh hoạt hằng ngày. Bên cạnh mức phạt tiền, việc áp dụng hình thức trừ điểm trên giấy phép lái xe cũng là một trong những lý do khiến một bộ phận người dân phản đối nghị định. Một số ý kiến không đồng tình với lập luận của truyền thông trong nước rằng mức xử phạt cao sẽ trực tiếp nâng cao ý thức chấp hành luật giao thông, cho rằng hệ thống camera giám sát giao thông đã góp phần hạn chế vi phạm từ trước đó. Theo một số nguồn, nhiều tài xế bày tỏ mong muốn nghị định được xem xét điều chỉnh hoặc bãi bỏ.

Ở chiều ngược lại, một số ý kiến trên báo Đại biểu Nhân dân cho rằng nếu người điều khiển phương tiện tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật thì sẽ không phải chịu bất kỳ khoản phạt nào. Các ý kiến này cũng phản đối việc sử dụng thu nhập thấp như một lập luận để chỉ trích nghị định, cho rằng đây là cách biện minh cho hành vi vi phạm luật giao thông. Một số bài viết đánh giá Nghị định 168 là biện pháp răn đe hiệu quả, góp phần làm giảm các hành vi vi phạm. Trên VOA, một số tài xế cũng bày tỏ quan điểm ủng hộ mức xử phạt nghiêm khắc, cho rằng điều này có thể giúp thay đổi nhận thức và văn hóa tham gia giao thông của người dân. Theo thống kê từ trình duyệt Cốc Cốc, trong giai đoạn sau khi nghị định được ban hành, lượng tìm kiếm của người dùng Internet tại Việt Nam liên quan đến các hành vi vi phạm giao thông và mức xử phạt, như vượt đèn đỏ, không đội mũ bảo hiểm, vi phạm nồng độ cồn và "phạt nguội", đã tăng đáng kể. Theo Dân Trí, việc này đã thể hiện được độ quan tâm của người dân đối với chính sách của nhà nước.

Liên quan đến tác động đối với hoạt động vận tải, Hiệp hội Logistics Hà Nội đã gửi văn bản tới Cục CSGT, phản ánh những vướng mắc trong quá trình áp dụng Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024. Theo hiệp hội này, mức xử phạt cao có thể khiến một bộ phận tài xế lo ngại, dẫn đến xu hướng rời bỏ nghề và làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt lao động trong lĩnh vực vận tải. Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng bày tỏ quan ngại khi một số hành vi vi phạm của tài xế có thể khiến chủ phương tiện phải chịu trách nhiệm liên đới, từ đó ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh. Trên cơ sở đó, hiệp hội đề nghị cơ quan chức năng xem xét, điều chỉnh Nghị định 168 nhằm bảo đảm tính phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội.

Chính quyền Việt Nam

Số lượng cá nhân bị xử phạt và bắt giữ liên quan đến Nghị định 168

Tỉnh, thành	Số lượng		Nguồn
	Xử phạt	Bắt giữ
Hà Nội	2	1
Bắc Giang	4	0
Đồng Nai	1	0
Bình Dương	1	0
Đắk Nông	1	0
Quảng Nam	1	0
Điện Biên	1	0
Tổng cộng	11	1	—

Trước những ý kiến trái chiều xoay quanh việc thực thi Nghị định 168, các cơ quan và truyền thông nhà nước Việt Nam đã lên tiếng bác bỏ các quan điểm chỉ trích. Báo Công an nhân dân đã cho rằng các thông tin phản đối nghị định là sai lệch hoặc bị bóp méo, xuất phát từ các tổ chức và cá nhân bị xem là có quan điểm đối lập với Nhà nước như Việt Tân và "Nhật ký yêu nước", đồng thời khẳng định mục tiêu của Nghị định 168 là nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn giao thông. Trong khi đó, trên Kênh Truyền hình Công an nhân dân, đại diện Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao cho rằng các "thế lực thù địch" đang cố gắng chia rẽ chính quyền, lực lượng công an nhân dân với người dân thông qua các hành động như kích động biểu tình, tụ tập đông người, dừng xe ở giữa đường hoặc tài xế đồng loạt ngưng việc để bất tuân dân sự và phản đối Nghị định. Tương tự, báo Quân đội nhân dân cáo buộc các lập luận chỉ trích là để ra sức phủ nhận thành quả của Nghị định 168 nhằm để kích động và lôi kéo bất tuân dân sự. Chính quyền Việt Nam cũng đã xử phạt hành chính một số người dân vì đăng tải nội dung hoặc bình luận công khai phản đối Nghị định 168, với các trường hợp được ghi nhận tại Đồng Nai, Bắc Giang, Hà Nội, Bình Dương, Đắk Nông, Quảng Nam và Điện Biên. Một trường hợp khác tại Hà Nội cũng đã bị xử phạt do đưa tin sai sự thật về việc "Quốc hội sẽ bỏ Nghị định 168". Đặc biệt, một TikToker ở Hà Nội đã bị bắt giữ với tội danh "Lợi dụng quyền tự do dân chủ, đăng tải thông tin sai sự thật" đã bị cáo buộc "xuyên tạc Nghị định". Cá nhân này sau đó đã bị tuyên án 10 tháng tù.

Trong khi ấy, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã yêu cầu tăng cường tuyên truyền, phổ biến nội dung nghị định nhằm tạo sự đồng thuận xã hội và hạn chế các thông tin bị cho là sai lệch. Trên Công an nhân dân, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương cho rằng ý thức của người dân đã được cải thiện sau khi Nghị định 168 có hiệu lực. Tương tự, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh cũng tán thành với ý kiến đó và khẳng định chỉ một ngày sau nghị định thì đã thấy sự cải thiện rõ rệt. Trước các vấn đề phát sinh trong quá trình áp dụng nghị định, một số chính quyền địa phương cho biết sẽ triển khai các biện pháp điều chỉnh về tổ chức giao thông và hạ tầng nhằm giảm ùn tắc và hỗ trợ việc thực thi, trong đó có các giải pháp tạm thời về phân luồng và sử dụng không gian giao thông đô thị.

Truyền thông

Nghị định 168/2024/NĐ–CP nhận được sự quan tâm rộng rãi của truyền thông trong và ngoài nước, với các đánh giá trái chiều về tác động xã hội và kinh tế của chính sách này. Một số cơ quan truyền thông quốc tế như RFA và BBC News cho rằng nghị định đã vấp phải phản ứng tiêu cực từ một bộ phận người dân, đặc biệt liên quan đến mức xử phạt được đánh giá là cao so với thu nhập trung bình, có nguy cơ tạo thêm áp lực tài chính đối với các hộ gia đình thu nhập thấp. Theo RFA, nghị định đánh dấu sự bất mãn lớn nhất đối với các chính sách của Chính phủ kể từ Luật Đặc khu 2018. UCAN cũng cảnh báo rằng các biện pháp xử phạt nghiêm khắc có thể làm gia tăng các hệ quả gián tiếp như vay nợ, bất bình đẳng xã hội hoặc các hành vi tiêu cực nhằm né tránh xử phạt. Đồng thời cũng kêu gọi Việt Nam tập trung đầu tư cơ sở hạ tầng, giáo dục và xây dựng một hệ thống xử phạt công bằng. Trong khi đó Hãng Thông tấn Trung ương Đài Loan, đánh giá nghị định là "hà khắc" khi mô hình giao thông ở Việt Nam có xu hướng theo kiểu ô tô chen lấn xe máy, buộc xe máy phải đi lên vỉa hè. Việc nghị định gia tăng mức phạt đã buộc phương tiện phải đi đúng làn đường, dẫn đến ùn tắc và bất bình trong dư luận.

Nhà báo Damien Cave trên The New York Times nhận định rằng việc tăng mức xử phạt phản ánh nỗ lực của chính phủ Việt Nam trong việc tái lập trật tự giao thông và thúc đẩy hình ảnh một xã hội kỷ cương, hiện đại, tương tự các mô hình tại một số quốc gia châu Á phát triển như Singapore, Hàn Quốc và Nhật Bản. Theo tờ báo, quan điểm này tương tự Trung Quốc khi trật tự trên đường phố phản ánh sự hiện đại của một quốc gia. Tuy nhiên, tờ báo cũng chỉ ra việc người dân xem nghị định mới không phải một biện pháp đảm bảo sự an toàn. Trong nước, truyền thông chính thống nhìn chung ủng hộ mục tiêu của Nghị định 168, cho rằng việc tăng mức xử phạt góp phần răn đe, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và cải thiện trật tự an toàn giao thông. Một số cơ quan báo chí đồng thời thừa nhận nghị định vẫn tồn tại những bất cập trong quá trình triển khai, đặc biệt liên quan đến tình trạng ùn tắc, tổ chức giao thông và sự phụ thuộc vào lực lượng cảnh sát giao thông trong việc duy trì trật tự. Một nghiên cứu đăng trên báo Dân trí đã đề xuất các giải pháp nhằm giảm thiểu tình trạng kẹt xe bao gồm loại bỏ đèn tín hiệu để thay bằng vòng xuyến, thu hẹp vỉa hè hoặc bổ sung bãi giữ xe.

Theo Kinh tế & Đô thị, Nghị định đã tạo ra một công cụ pháp lý mạnh mẽ để xử lý các trường hợp vi phạm giao thông, đồng thời việc tăng mức xử phạt góp phần răn đe và nâng cao ý thức chấp hành luật giao thông của người dân. Tờ báo này cũng cho rằng trật tự giao thông đã được đảm bảo nhờ sự phối hợp giữa CSGT, các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương. Đặc biệt, tình trạng ùn tắc giao thông tại Hà Nội và TP. HCM được đánh giá là đã được kiểm soát tốt sau gần một tháng đầu tiên thi hành. Báo Tuổi Trẻ đưa ra góc nhìn khác khi cho rằng hàng giờ kẹt xe có thể được xem như một cuộc diễn tập quy mô lớn cho xã hội, trong đó mỗi người phải học cách tự điều chỉnh, chấp nhận hạn chế và tương tác với người khác. Bình luận về đề xuất nâng mức phạt tại Hà Nội, nhà báo Bảo Bảo của tờ Công lý cho rằng thay vì chỉ tập trung vào chế tài, chính quyền đô thị cần ưu tiên phát triển giao thông công cộng, hoàn thiện hạ tầng và hệ thống biển báo nhằm giải quyết các nguyên nhân căn bản của ùn tắc.

Một số nhà bình luận quốc tế cũng đặt vấn đề về khả năng mở rộng mô hình xử phạt nghiêm khắc sang các lĩnh vực quản lý xã hội khác điển hình trên The New York Times, cho rằng việc áp dụng chế tài mạnh trong giao thông đặt ra câu hỏi liệu các biện pháp tương tự có thể được sử dụng để xử lý những vấn đề như ô nhiễm môi trường hoặc vi phạm trật tự công cộng hay không. Trong khi đó, theo các cơ quan truyền thông trong nước, hiệu quả của Nghị định 168 có xu hướng rõ rệt trong giai đoạn đầu thực thi nhưng chưa ổn định về lâu dài. Đài này ghi nhận rằng tình trạng vi phạm giao thông giảm chủ yếu khi có sự hiện diện của lực lượng chức năng, và trong các tháng tiếp theo đã xuất hiện dấu hiệu gia tăng trở lại số trường hợp vi phạm so với thời điểm ngay sau khi nghị định có hiệu lực. Trên cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Lai Châu, mức xử phạt cao được đánh giá là phù hợp với xu hướng chung của nhiều quốc gia và được xem là một trong những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và giảm thiểu tai nạn giao thông.

Chú thích

Liên kết ngoài

• Tư liệu liên quan tới Decree 168/2024/ND–CP tại Wikimedia Commons
• Tác phẩm liên quan đến Nghị định số 168/2024/NĐ-CP tại Wikisource