Nhà máy thuỷ điện Yaly

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Nhà máy thủy điện Yaly
Thủy điện Ialy (Dam).jpg
Nhà máy thuỷ điện Yaly trên bản đồ Việt Nam
Nhà máy thuỷ điện Yaly
Vị trí của Nhà máy thủy điện Yaly ở Vietnam
Quốc giaVietnam
Tọa độ14°13′37″B 107°49′44″Đ / 14,227°B 107,829°Đ / 14.227; 107.829Tọa độ: 14°13′37″B 107°49′44″Đ / 14,227°B 107,829°Đ / 14.227; 107.829
Khởi công1993
Khánh thành1996
Đập và đập tràn
NgănKrong Poko
Chiều cao69 m (226 ft)
Hồ chứa
Diện tích bề mặt64,5 km2 (24,9 sq mi)
Trạm năng lượng
Công suất lắp đặt720 MW

Nhà máy thủy điện Ialy là nhà máy thủy điện trên dòng Krông B'Lah [1] ở ranh giới huyện Sa Thầy tỉnh Kon Tum và huyện Chư Păh tỉnh Gia Lai, Việt Nam [2][note 1].

Thủy điện Ialy có công suất lắp máy 720 MW với 4 tổ máy, điện lượng bình quân năm là 3.650 triệu KWh. Công trình khởi công năm 1993 và hoàn thành năm 1996.

Vị trí[sửa | sửa mã nguồn]

Vùng đập tạo hồ nước đặt tại Thác Ialy (phát âm:/za li/[3]) trên sông Pô KôChư Păh, tỉnh Gia Lai. Thác Ialy là một trong những thác nước lớn nhất Việt Nam với độ cao 42 mét[4].

Đập thủy điện là loại đập đá đổ, lõi chống thấm bằng đất sét, có cao trình đỉnh là +522,0 m, chiều dài đỉnh đập 1.142,0 m, đập cao 71,0 m.[5] Tràn xả lũ gồm 6 cửa, dùng van cung. Mỗi cửa rộng 15 m.

Lòng hồ thủy điện Ialy rộng tới 64,5 km2, dung tính chết 258,07 triệu m3, dung tính hữu ích 779,02 triệu m3, phần lớn nằm trên địa phận huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum, thuộc lưu vực sông Pô KôĐăk Bla.

Giống như nhiều dự án thủy điện khác, thủy điện Iali bị phê phán là gây ra lũ lụt, làm thiệt hại nguồn thủy sản và thiếu tham vấn với các cơ quan Campuchia. 59 làng ở Đông Bắc Campuchia được sự hỗ trợ của Oxfam đã phối hợp tổ chức Mạng lưới Bảo vệ Sesan-Srepok-Sekong (3SPN) để thúc đẩy bảo vệ môi trường ở lưu vực ba dòng sông này.

Chỉ dẫn[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Trong tiếng các dân tộc thuộc nhóm ngôn ngữ Môn-Khmer ở Tây Nguyên và trong tiếng Việt cổ (trước thế kỷ 16, xem Chữ Nôm) thì "krông" có nghĩa là sông; "đăk" có nghĩa là nước, sông, suối.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Bản đồ tỷ lệ 1:50.000 tờ D-48-48- C&D. Cục Đo đạc và Bản đồ Việt Nam, 2004. Tên sông lấy theo Bản đồ này
  2. ^ Tập bản đồ hành chính Việt Nam. Nhà xuất bản Tài nguyên – Môi trường và Bản đồ Việt Nam. Hà Nội, 2013.
  3. ^  Trong hệ thống ngôn ngữ Jrai - khác với tiếng Việt cả "i" và "y" là hai hình thức chữ viết của cùng một nguyên âm /i/ - tiếng Jrai có 23 phụ âm, trong đó "y"/z/ là phụ âm mặt lưỡi, có khả năng đứng đầu âm tiết, còn "i"/i/ là một nguyên âm hẹp trong 11 nguyên âm. 
  4. ^ Phan Xuân Hòa. Việt Nam gấm vóc. Paris: Institut de l'Asie du Sud-Est, 1960. tr 144.
  5. ^ Thuỷ điện Yaly – Nguồn sáng lớn nhất Tây nguyên

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]