Nhảy cầu

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Một vận động viên nhảy cầu

Nhảy cầu là môn thể thao nhảy hoặc rơi vào nước từ một nền tảng hoặc bàn đạp, trong khi thực hiện cú nhào lộn. Nhảy câu là một môn thể thao được quốc tế công nhận và là một môn thể thao tại Thế vận hội.

Nhảy cầu là một trong những môn thể thao thu hút khán giả nhất tại Thế vận hội. Vận động viên môn nhảy cầu sở hữu nhiều đặc điểm của các vận động viên thể dục nhào lộn.

Các quốc gia mạnh về môn này có thể kể đến là Trung Quốc, Mỹ, Ý, AustraliaCanada.

Nhảy cầu nghệ thuật đã được thông qua như một môn thể thao Olympic vào năm 2000. Hai vận động viên lập thành một đội và thực hiện lặn cùng một lúc. Các kỹ năng có thể nhảy cầu đối nghịch, còn được gọi là pinwheel, nhưng đây không còn là một phần của nhảy cầu đồng bộ cạnh tranh. Ví dụ, một vận động viên sẽ thực hiện một lần nhảy về phía trước và người còn lại là một người nhảy vào trong cùng một vị trí, hoặc một người sẽ thực hiện một động tác ngược lại và người kia là một chuyển động lùi. Trong những sự kiện này, việc lặn xuống nước sẽ được đánh giá cả về chất lượng thực hiện và tính đồng bộ - về thời gian thực hiện cú nhảy và sau khi hoàn thành xong.

Hầu hết các cuộc thi nhảy cầu bao gồm ba nội dung: cầu mềm 1 mét, 3 mét và cầu cứng 10 mét. Các vận động viên thi đấu được chia theo giới tính, và thường theo nhóm tuổi. Trong các cuộc thi đấu lớn, bao gồm Thế vận hội Olympic và Giải vô địch thế giới, nhảy cầu chuyên nghiệp được tính ở độ cao 10 mét.

Các vận động viên nhảy cầu phải thực hiện một số lần nhảy theo yêu cầu đã được thiết lập, bao gồm cả nhào lộn và xoắn. Các vận động viên được đánh giá xem họ đã hoàn thành tốt mọi khía cạnh của việc lặn như thế nào, sự phù hợp của cơ thể họ với các yêu cầu của việc lặn và lượng nước bắn ra khi họ xuống nước. Một trong số mười điểm có thể được chia thành ba điểm cho lần trước khi tiếp nước, ba điểm cho cú lặn thực tế và ba điểm cho phần tiếp nước (cách người thợ lặn chạm mặt nước), với một điểm nữa có sẵn cho cho các giám khảo linh hoạt.

Điểm số tuyệt đối được nhân với một mức độ yếu tố khó khăn, xuất phát từ số lượng và sự kết hợp của các lần đã cố gắng. Vận động viên nhảy cầu có tổng số điểm cao nhất sau một chuỗi lần lặn được tuyên bố là người chiến thắng.

Kỹ thuật nhảy cầu cơ bản[sửa | sửa mã nguồn]

Tìm một bể bơi sâu. Vì nhảy cầu có nghĩa là chìm toàn thân xuống hồ bơi, nước phải đủ sâu để bạn không chạm đáy quá nhanh và có nguy cơ bị chấn thương đầu hoặc cột sống. Hội Chữ thập đỏ coi chín feet là một độ sâu tốt cho lặn nếu bạn muốn đặc biệt thận trọng, nhưng khu vực lặn trong nhiều hồ bơi sâu tám feet. Không bao giờ nhảy cầu xuống một hồ bơi sâu dưới tám feet. Nếu bạn không chắc chắn độ sâu của một hồ bơi, tốt nhất là tránh nhảy ở đó. Chỉ có thể khó đánh giá độ sâu của bể bơi chỉ bằng cách nhìn. Tìm một hồ bơi nơi độ sâu của nước được đánh dấu rõ ràng. Trong nhiều trường hợp cũng sẽ có một dấu hiệu chỉ định nhảy cầu được phép ở đó.

Tránh nhảy xuống hồ, ao và các vùng nước tự nhiên khác trừ khi khu vực này được giám sát và đã được dọn sạch để nhảy. Độ sâu của nước ở những nơi tự nhiên này rất không nhất quán và có thể có những tảng đá ẩn trong nước mà bạn không thể nhìn thấy từ bờ.

Khi bạn cảm thấy thoải mái khi nhảy cầu trong bể bơi, bạn có thể muốn thử nó từ ván cầu. Lặn xuống ván thấp không quá khác biệt so với bên hồ bơi, nhưng ván cao là một câu chuyện khác. Nó thường cao hơn mặt nước khoảng 10 feet (3.0 m) và yêu cầu leo lên cầu thang để lên đỉnh. Có 2 dạng cầu để nhảy là cầu cứng và cầu mềm.

Hãy chắc chắn rằng nhảy cao đáp xuống mặt nước rất sâu, vì bạn sẽ xuống nước nhanh hơn. Nước phải sâu ít nhất 12 feet (3,7 m) để ở bên an toàn. Bạn có thể sử dụng hình thức lặn cơ bản tương tự để lặn xuống mức lặn cao như bạn sử dụng bất kỳ lúc nào khác. Điều quan trọng là để vào nước ở một góc cung cấp cho bạn một mục nhập trơn tru. Nếu bạn nằm quá phẳng, cuối cùng bạn sẽ bị đau bụng.

Tìm hiểu cách nhảy: Đây là thuật ngữ thích hợp để bắt đầu nhảy cầu từ đi bộ hoặc chạy. Bạn thực hiện ba đến năm bước, tiếp theo là nhảy một chân trước khi xuống nước. Vượt rào được thực hiện trước bất kỳ kiểu nhảy tiên tiến nào đòi hỏi phải tăng chiều cao để di chuyển hoặc khởi động cơ thể trước khi bạn thực sự xuống nước. Để thực hiện cú nhảy, hãy làm như sau:

Bắt đầu ở mặt sau của ván cầu và thực hiện ba đến năm bước. Ba sẽ cung cấp cho bạn rất nhiều động lực cho một chướng ngại vật tốt, nhưng bạn có thể mất năm nếu bạn có đôi chân ngắn hơn hoặc cảm thấy thoải mái hơn khi thực hiện nhiều bước hơn. Bước cuối cùng, bạn nên ở gần mép cầu. Nhào tới và nhảy, vung tay lên cùng một lúc. Đừng nhảy khỏi cầu mà hãy nhảy thẳng lên không trung.

Đáp xuống bể bơi với đôi chân của bạn ở vị trí để nhảy và giơ hai tay cao lên thẳng với hai chân. Bây giờ bạn đã sẵn sàng để thực hiện những pha nhảy cầu ngoạn mục.

Kỹ thuật jackknife: Kiểu nhảy cầu tiên tiến này trông thanh lịch và là bước tiếp theo tốt khi bạn đã thành thạo cách nhảy cơ bản. Cơ thể của bạn sẽ vươn lên khỏi ván cầu, gập về phía trước ở hông, sau đó duỗi thẳng cơ thể trước khi rơi xuống nước. Để thực hiện một jackknife, hãy làm theo các bước sau:

1.Vào đúng tư thế: Đi tới sát mép ván cầu với hai bàn chân mở rộng ngang vai, hai cánh tay giơ cao qua đầu.

2.Tập trung tầm nhìn. Bạn nên giữ đầu ở vị trí trung hòa, mặt hướng về trước. Tập trung nhìn một vật thể nào đó cũng tốt. Không nhìn xuống bể bơi! Cũng không được liếc nhìn xung quanh.Nếu không tập trung nhìn thẳng về phía trước, bạn sẽ bị xao nhãng và mất thăng bằng.

3.Nhảy lên: Nhiều người tin rằng bạn phải nhảy ra sau để có thể lộn ngược nhưng thật ra những gì cần làm chỉ là nhảy lên cao nhất có thể. Nhảy về sau (thay vì nhảy lên) sẽ khiến bạn mất trọng tâm nên không thể nhảy cao được. Trong khi đó độ cao khi nhảy là yếu tố rất quan trọng để lộn ngược thành công! Nếu bạn chưa đủ sức nhảy cao thì có nhiều loại bề mặt để bạn luyện tập nhằm tăng cường sức mạnh: ví dụ bạt lò xo, nệm bật hay ván nhảy trước khi nhảy trực tiếp từ ván cầu xuống bể bơi.

3.Xoay hông: Hông, chứ không phải vai, là nơi cung cấp chuyển động xoay cho cú nhào lộn. Tập trung nhìn về trước càng lâu càng tốt; nếu bạn nhìn về sau trước khi đến thời điểm cần thiết thì cơ thể bạn sẽ thay đổi góc xoay và làm giảm tốc độ xoay, đồng thời giảm chiều cao của cú lộn. Người ta có khuynh hướng nhắm mắt khi đang lộn, nhưng bạn nên mở mắt vì nó giúp bạn nhận thức về không gian, là điều cần thiết để tiếp nước thành công.

4.Ép sát chân. Tại điểm cao nhất của cú nhảy, thu đầu gối vào ngực và đưa hai cánh tay trở về phía chân. Ngực gần như song song với trần nhà tại thời điểm bạn hoàn thành thu đầu gối vào ngực. Bạn có thể dùng tay ôm cơ gân kheo (mặt sau đùi) khi chân ép vào cơ thể, hoặc nắm đầu gối nếu thích. Giơ thẳng hai cánh tay, bàn tay đan vào nhau để dễ dàng tiếp nước. Nếu bạn phát hiện cơ thể xoay về một phía khi thu đầu gối, đây có thể là do phản xạ sợ hãi gây ra. Bạn cần thực hiện thêm các bài tập trên đây để loại bỏ nỗi sợ này trước khi thực hiện thành công cú nhảy cầu.

Tất cả bắt đầu với một cú nhảy từ những tấm ván cao 3m hoặc 10m so với mặt nước. Chỉ trong chưa đầy 2 giây, vận động viên nhảy cầu sẽ phải xoay vài vòng trên không và tiếp nước một cách nhẹ nhàng nhất có thể.

Cú nhảy từ ván nhảy cầu sẽ có hình dạng như nửa phía trước của một đường parabol. Như vậy, vận động viên nhảy cầu sẽ đạt diểm cao nhất với cú nhảy giữa không trung, cách đầu ván nhảy hơn 2m. Càng bật nhảy cao, vận động viên càng có nhiều thời gian để thể hiện màn biểu diễn của mình trước khi tiếp nước.

Các kỹ thuật nhảy cầu nâng cao[sửa | sửa mã nguồn]

Tư thế trồng cây chuối khi nhảy cầu

Có hai tư thế chủ yếu để biểu diễn các pha xoay lật.

Tư thế thứ nhất là "tucked" - co đầu gối, hai tay ôm gối, cuộn mình lại như một trái bóng tròn, sau đó thực hiện động tác xoay và duỗi người tiếp nước. Tư thế thứ hai là "piked" - duỗi thẳng đầu gối, hai tay ôm gối và cẳng chân, mặt úp gối, sau đó thực hiện các động tác xoay, lật và duỗi người tiếp nước.

Với "tucked", vận động viên sẽ co người lại như một trái bóng và lộn vòng. Việc lộn vòng sẽ tạo nên một mômen quán tính hướng lên phía trên, chống lại sự gia tốc của quá trình rơi. Rơi chậm hơn đồng nghĩa với việc có nhiều thời gian để biểu diễn những cú xoay trước khi tiếp nước hơn.

Với "piked", đây là tư thế khó hơn, bởi nó không tạo mômen quán tính lớn như dạng quay tròn của "tucked". Vận động viên nhảy cầu cũng khó kiểm soát tốc độ xoay, lật hơn trong tư thế này. Do đó, nếu thực hiện thành công, piked sẽ được tính điểm cao hơn tucked.

Sau khi thực hiện những pha xoay lật, vận động viên nhảy cầu sẽ duỗi người để tiếp nước.

Theo tiêu chuẩn chung, một pha tiếp nước đẹp là một pha tiếp nước mà vận động viên lặn vào trong nước với ít xao động trên mặt nước nhất. Có một tư thế khác là vận động viên trải khăn tắm của mình lên mép của ván cầu. Chuẩn bị ở tư thế ngồi, khép hai chân duỗi thẳng và đặt hai bàn tay song song với hai vai; từ từ nhấc mông và chân lên sau đó rút chân từ từ lộn ngược cả người và đưa chân lên cao ở tư thế cây chuối. Sau đó bật người thật mạnh trước khi thực hiện cú xoay lật cơ thể hay nhào lộn.

Muốn thực hiện điều đó, vận động viên - dù tiếp nước bằng chân hay ở tư thế trồng chuối - đều phải duỗi người để tạo góc rơi xiên thẳng xuống mặt nước trong khi đang rơi với vận tốc trên dưới 48 km/h. Điều này không phải dễ.

Một pha tiếp nước hoàn hảo, hay còn gọi là "rip entry", là một pha tiếp nước mà vận động viên rơi xuống nước theo phương thẳng đứng, chỉ xé mặt nước và gây nên những gợn sóng li ti. "Rip" trong "rip entry" là âm thanh đặc trưng của pha tiếp nước đó.

Xét về khía cạnh khoa học, sự hiểu biết về các định luật vật lý như chuyển động xoay, ma sát, gia tốc và khả năng thực hiện các chuyển động của cơ thể sẽ tạo nên một màn biểu diễn đẹp mắt và ấn tượng nhất. Họ - những vận động viên nhảy cầu - là những người đưa quy tắc vật lý lên tầm nghệ thuật.

Nhảy cầu mạo hiểm (Cliff Diving)[sửa | sửa mã nguồn]

Nhảy cầu cao - Cliff Diving

Nhảy cầu cao là hành động lặn xuống nước từ độ cao tương đối lớn. Nhảy cầu cao có thể được thực hiện như một môn thể thao mạo hiểm (như với nhảy cầu từ vách đá), như một màn trình diễn hiệu suất (với nhiều kỷ lục), hoặc cạnh tranh trong các sự kiện thể thao. Nó được ra mắt như một môn thể thao tại Giải vô địch thể thao dưới nước thế giới 2013 ở Barcelona. Trong giải vô địch thế giới, một người đàn ông nhảy từ bục cao 27 mét (89 ft) trong khi phụ nữ nhảy từ bục cao 20 mét (66 ft). Trong các cuộc thi chính thức khác, đàn ông thường lặn từ độ cao 22 trục27 mét (72 trừ89 ft) trong khi phụ nữ lặn từ độ cao 18 cạn23 mét (59 cạn75 ft). Môn thể thao này độc đáo ở chỗ các vận động viên thường không thể tập luyện trong một môi trường đích thực cho đến những ngày dẫn đến một cuộc thi. Nhảy cầu cao đã được FINA chỉ định là môn thể thao tách biệt với lặn thông thường. Thợ lặn cao đã đạt được tốc độ xuống 96 km mỗi giờ (60 dặm / giờ).

Giải nhảy cầu vách núi Red Bull Cliff Diving World Series được tổ chức lần đầu tiên năm 2009. Sau đó nó được tổ chức hàng năm với sự tham gia của một số ít VĐV giỏi nhất thế giới. Đây là một trong môn thể thao nguy hiểm nhất thế giới, nhưng lại là công việc được trả hậu hĩnh với các VĐV.

Ngày 21/7, tại cuộc thi thứ 4 của mùa giải Red Bull Cliff Diving World Series 2012 diễn ra ở ngọn núi đá Azores ở Bắc Đại Tây Dương, thuộc Bồ Đào Nha. Ngọn núi này thuộc vùng núi lửa tạo nên 9 hòn đảo tuyệt đẹp và là địa điểm lần thứ hai được chọn để tổ chức nhảy cầu vách núi. Hòn đảo nhỏ nằm tách biệt giữa đại dương Vila Franca do Campo ở vùng Azores đã trở thành một trải nghiệm độc nhất đối với các VĐV. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử họ nhảy thẳng từ vách đá xuống mặt biển mà không có cầu nhảy hỗ trợ. Giải có hệ thống tính điểm để xếp hạng các VĐV. Người chiến thắng ở một giải đấu là người ghi được số điểm cao nhất trong cả mùa. Năm nay có 8 giải đấu, rải rác từ tháng 2 đến tháng 9.

Gary Hunt là một trong những VĐV hàng đầu thế giới. Anh hiện là đương kim vô địch thế giới của giải Cliff Diving World Series. Trong đó đối với nhảy cầu thi đấu tại Olympic thì Tom Daley là một thần đồng nhảy cầu nổi tiếng nước Anh.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết[sửa | sửa mã nguồn]