Olaparib

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Olaparib
Olaparib.svg
Dữ liệu lâm sàng
Tên thương mạiLynparza
Giấy phép
Dược đồ sử dụngOral
Mã ATC code
Tình trạng pháp lý
Tình trạng pháp lý
Các định danh
Số đăng ký CAS
PubChem CID
IUPHAR/BPS
ChemSpider
Định danh thành phần duy nhất
KEGG
ChEBI
ChEMBL
Phối tử ngân hàng dữ liệu protein
Dữ liệu hóa lý
Công thức hóa họcC24H23FN4O3
Khối lượng phân tử435.08 g/mol g·mol−1
Mẫu 3D (Jmol)
  (kiểm chứng)

Olaparib (AZD-2281, MK- 7339 tên thương mại Lynparza) là một liệu pháp trúng đích được FDA phê chuẩn cho bệnh ung thư. Nó là một chất ức chế PARP, ức chế poly ADP ribose polymerase (PARP), một loại enzyme liên quan đến sửa chữa DNA. Nó hoạt động chống lại ung thư ở những người có đột biến gen BRCA1 hoặc BRCA2, bao gồm một số bệnh ung thư buồng trứng, vú và tuyến tiền liệt.[1]

Vào tháng 12 năm 2014, olaparib đã được phê duyệt để sử dụng như một tác nhân duy nhất của EMAFDA.[2][3][4] Sự chấp thuận của FDA dành cho ung thư buồng trứng tiến triển đột biến BRCA (gBRCAm) đã nhận được ba hoặc nhiều dòng hóa trị liệu trước đó.[3] Vào tháng 1 năm 2018, olaparib đã trở thành chất ức chế PARP đầu tiên được FDA chấp thuận cho bệnh ung thư vú di căn gBRCAm. Olaparib được phát triển và lần đầu tiên được đưa vào bệnh nhân bởi công ty công nghệ sinh học có trụ sở tại Anh, KuDOS Enterprises, được thành lập bởi Stephen Jackson (nhà khoa học) của Đại học Cambridge, Vương quốc Anh.[5][6][7] Kể từ khi KuDOS được AstraZeneca mua lại vào năm 2006, loại thuốc này đã được AstraZeneca và Merck & Co.[8]

Cơ chế hoạt động[sửa | sửa mã nguồn]

Olaparib hoạt động như một chất ức chế enzyme poly ADP ribose polymerase (PARP), và được gọi là chất ức chế PARP. Các đột biến BRCA1 / 2 có thể là do di truyền đối với sự phát triển của một số dạng ung thư và có thể kháng lại các dạng điều trị ung thư khác. Tuy nhiên, những căn bệnh ung thư này đôi khi có một lỗ hổng duy nhất, vì các tế bào ung thư đã tăng sự phụ thuộc vào PARP để sửa chữa DNA của chúng và cho phép chúng tiếp tục phân chia. Điều này có nghĩa là các thuốc ức chế chọn lọc PARP có thể có lợi nếu ung thư dễ bị điều trị này.[9][10]

Phê duyệt và chỉ định[sửa | sửa mã nguồn]

Vào tháng 12 năm 2014, FDA [3][4] và EMA [2] đã chấp thuận olaparib là đơn trị liệu. FDA chính là ở dòng mầm BRCA đột biến (gBRCAm) tiên tiến ung thư buồng trứng đã nhận được ba hoặc dòng trước hơn hóa trị.[3][11] Báo cáo đánh giá công khai EMA, sử dụng cùng một dữ liệu thử nghiệm giai đoạn II, đã tham chiếu đến cả "ung thư buồng trứng huyết thanh cao" và sử dụng olaparib "không muộn hơn 8 tuần sau một đợt điều trị bằng bạch kim, khi khối u đã giảm kích thước hoặc đã hoàn toàn biến mất ".[2]

Trong ung thư vú, olaparib được chấp thuận cho bệnh nhân ung thư vú di căn bằng gBRCAm HER2, những người trước đây đã được điều trị bằng hóa trị liệu trong môi trường tân dược, bổ trợ hoặc di căn. Nếu bệnh nhân bị ung thư dương tính với thụ thể hoóc môn, họ nên được điều trị nội tiết khi thích hợp.[12] Sự chấp thuận này dựa trên thử nghiệm ngẫu nhiên giai đoạn III của OlympiAD, cho thấy lợi ích sống sót không tiến triển đối với bệnh nhân điều trị bằng olaparib so với hóa trị liệu thông thường [13][14]

Tác dụng phụ[sửa | sửa mã nguồn]

Các tác dụng phụ bao gồm các tác dụng tiêu hóa như buồn nôn, nôn và chán ăn; mệt mỏi; đau cơ và khớp; và số lượng máu thấp như thiếu máu, với bệnh bạch cầu thường xuyên.[3] Sự buồn ngủ đôi khi được nhìn thấy trong các thử nghiệm lâm sàng sử dụng liều cao hơn so với lịch trình được phê duyệt.[1]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Fong PC, Boss DS, Yap TA, Tutt A, Wu P, Mergui-Roelvink M, Mortimer P, Swaisland H, Lau A, O'Connor MJ, Ashworth A, Carmichael J, Kaye SB, Schellens JH, de Bono JS (tháng 7 năm 2009). “Inhibition of poly(ADP-ribose) polymerase in tumors from BRCA mutation carriers”. The New England Journal of Medicine 361 (2): 123–34. PMID 19553641. doi:10.1056/NEJMoa0900212. 
  2. ^ a ă â “Summary” (PDF). ema.europa.eu. 
  3. ^ a ă â b c Olaparib (Lynparza) package insert at FDA.gov
  4. ^ a ă “Summary”. fda.gov. 
  5. ^ “Coming ever closer – first PARP inhibitor licensed in Europe” (science blog). Cancer Research UK. 24 tháng 10 năm 2014. 
  6. ^ “KuDOS Pharmaceuticals: First Patient Treated with New Anti-cancer Agent” (press release). Institute of Cancer Research. 25 tháng 7 năm 2005. 
  7. ^ “Olaparib: realising the promise of synthetic lethality”. Cancer Research UK. 16 tháng 7 năm 2015. 
  8. ^ “National Cancer Institute - Olaparib after Initial Treatment Delays Ovarian Cancer Progression”. 
  9. ^ “Olaparib for the treatment of ovarian cancer.” (PDF). europa.eu. 
  10. ^ Menear KA, Adcock C, Boulter R, Cockcroft XL, Copsey L, Cranston A, Dillon KJ, Drzewiecki J, Garman S, Gomez S, Javaid H, Kerrigan F, Knights C, Lau A, Loh VM, Matthews IT, Moore S, O'Connor MJ, Smith GC, Martin NM (tháng 10 năm 2008). “4-[3-(4-cyclopropanecarbonylpiperazine-1-carbonyl)-4-fluorobenzyl]-2H-phthalazin-1-one: a novel bioavailable inhibitor of poly(ADP-ribose) polymerase-1”. Journal of Medicinal Chemistry 51 (20): 6581–91. PMID 18800822. doi:10.1021/jm8001263. 
  11. ^ Wiggans AJ, Cass GK, Bryant A, Lawrie TA, Morrison J (tháng 5 năm 2015). “Poly(ADP-ribose) polymerase (PARP) inhibitors for the treatment of ovarian cancer”. The Cochrane Database of Systematic Reviews (5): CD007929. PMID 25991068. doi:10.1002/14651858.CD007929.pub3. 
  12. ^ “Olaparib (Lynparza) package insert (January 2018)” (PDF). fda.gov. 
  13. ^ Robson M, Im SA, Senkus E, Xu B, Domchek SM, Masuda N, Delaloge S, Li W, Tung N, Armstrong A, Wu W, Goessl C, Runswick S, Conte P (tháng 8 năm 2017). “Olaparib for Metastatic Breast Cancer in Patients with a Germline BRCA Mutation”. The New England Journal of Medicine 377 (6): 523–533. PMID 28578601. doi:10.1056/NEJMoa1706450. 
  14. ^ Research, Center for Drug Evaluation and. “Approved Drugs - FDA approves olaparib for germline BRCA-mutated metastatic breast cancer”. www.fda.gov.