Bước tới nội dung

PK (súng máy)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
PK
Một khẩu PK của Nga
LoạiSúng máy đa năng
Nơi chế tạo Liên Xô
Lược sử hoạt động
Phục vụ1961–hiện tại
Sử dụng bởiXem đầy đủ tại Các nước sử dụng
TrậnXem đầy đủ chiến tranh
Lược sử chế tạo
Người thiết kếMikhail Kalashnikov
Năm thiết kếPK: 1961
PKM: 1969
Nhà sản xuấtDegtyarev plant (ở Nga)
Giai đoạn sản xuấtPK: 1961–hiện tại
PKM: 1969–hiện tại
Các biến thểXem Các phiên bản
Thông số
Khối lượng9 kg (19,84 lb) (kèm giá hai chân liền khối)
Chiều dài1.203 mm (47,4 in)
Độ dài nòng605 mm (23,8 in)
Đạn7.62×54mmR
Cơ cấu lên đạnTrích khí hành trình dài, khóa nòng mở, khóa nòng xoay
Tốc độ bắn600–800 phát/phút[1]
700–800 phát/phút (PKT/PKTM)[2]
Sơ tốc đầu nòng825 m/s (2.707 ft/s)
Tầm bắn hiệu quả1.000 m (1.094 yd) (cự ly hiệu chỉnh thước ngắm 100–1.500 m)
Tầm bắn xa nhất3.800 m (4.156 yd)
Chế độ nạpBăng đạn dây chứa trong các hộp đạn cấu hình 100, 200 hoặc 250 viên
Ngắm bắnThước ngắm cơ khí dạng lật và thanh rãnh kẹp hông Khối Warsaw phục vụ lắp đặt các loại kính ngắm quang học, kính ngắm đêm, kính ngắm nhiệt và hệ thống ngắm radar[3]

The PK (tiếng Nga: Пулемёт Калашникова, đã Latinh hoá: Pulemyot Kalashnikova, hay "súng máy Kalashnikov"),[4] là một súng máy đa chức năng nạp đạn bằng dây băng, sử dụng cỡ đạn có vành 7,62×54mmR. Biến thể hiện đại hóa được gọi là PKM, mang nhiều cải tiến so với thiết kế PK ban đầu, bao gồm cả thiết kế công thái học hơn.

Được thiết kế tại Liên Xô và hiện đang được sản xuất tại Nga,[1] súng máy PK nguyên bản được ra mắt vào năm 1961 và biến thể PKM cải tiến được ra mắt vào năm 1969. PKM được thiết kế để thay thế các loại súng máy SGM và RP-46 vốn đã được sử dụng trước đó trong quân đội Liên Xô.

PK vẫn tiếp tục được sử dụng làm súng máy bộ binh tiêu chuẩn và súng máy gắn trên xe trong lực lượng vũ trang Nga, đồng thời đã được xuất khẩu rộng rãi và sản xuất tại nhiều quốc gia khác theo giấy phép

Lịch sử

[sửa | sửa mã nguồn]

Tổng cục Pháo binh Liên Xô (GRAU) đã thông qua các yêu cầu kỹ thuật cho một loại súng máy đa năng mới cấp đại đội và tiểu đoàn sử dụng cỡ đạn 7,62 mm, loại đạn dành cho súng trường, vào năm 1955.

Năm 1958, mẫu súng máy nguyên mẫu Nikitin-Sokolov PN1, do G.I. Nikitin và Yuri M. Sokolov phát triển, đã vượt qua các bài kiểm tra thực địa thành công. Dựa trên kết quả kiểm tra, năm 1960 đã có quyết định sản xuất một lô súng máy Nikitin-Sokolov để thử nghiệm phục vụ và sau đó đưa vào sản xuất tại Nhà máy Cơ khí Kovrov. Tuy nhiên, khẩu PK có những khiếm khuyết, khiếm khuyết chính là súng máy không chống chịu tốt với nước và tuyết. Nước và tuyết có xu hướng lọt vào piston khí. Nếu sau khi bắn, súng máy ở trong nước, thì sau hai hoặc ba phát bắn, súng máy chỉ có thể bắn từng phát một. Sau mỗi phát bắn, xạ thủ phải nạp lại đạn và di chuyển khóa nòng thủ công hai hoặc ba lần. Quân đội do đó đã yêu cầu Nikitin giải quyết vấn đề này, nhưng kỹ sư này đã mất quá nhiều thời gian để khắc phục. Để ép Nikitin làm việc nhanh hơn, Tổng cục Pháo binh và Tên lửa đã quyết định khởi động lại cuộc thi vào năm 1958. Vì vậy, một đội ngũ thiết kế của Nhà máy Cơ khí Izhevsk, đứng đầu là M.T. Kalashnikov, cùng với V.V. Krupin, V.N. Pushchin, A.D. Kryakushin, cũng như Startsev, Kamzolov, Koryakovtsev, Yuferev, đã tham gia cuộc thi. Kalashnikov và đội ngũ của ông đã chấp nhận nhiệm vụ trong khi cùng lúc đó, họ đang làm việc trên thiết kế của AKM và RPK. Kalashnikov chấp nhận nhiệm vụ bất chấp khối lượng công việc và thực tế là khẩu PN1 của Nikitin đã được quân đội lựa chọn và sau này được một số bộ ngành và sĩ quan cao cấp ủng hộ. Nguyên mẫu súng máy của họ dựa trên thiết kế khóa nòng xoay vận hành bằng khí nén đã được chứng minh hiệu quả của các loại vũ khí kiểu Kalashnikov.[4]

Các nguyên mẫu của Kalashnikov và Nikitin-Sokolov đã trải qua các đợt thử nghiệm phục vụ tại các Quân khu Trung Á, Odessa và Baltic, cũng như tại các khóa đào tạo sĩ quan Vystrel vào cuối năm 1960. Tổng cục Tên lửa và Pháo binh và Bộ Công nghiệp Quốc phòng ưu tiên thiết kế của Kalashnikov. Khẩu PK có thể chống nước hoàn hảo, đồng thời nó cũng dễ bảo trì và sản xuất hơn nhiều, bởi vì nó tái sử dụng cùng loại dây băng đạn như Maxim hoặc SG-43, trong khi PN1 sử dụng một loại dây băng mới chưa được sản xuất vào thời điểm đó. Hơn nữa, theo Kalashnikov, các đối thủ cạnh tranh đã cố gắng làm sai lệch cuộc thử nghiệm bằng cách yêu cầu người vận hành hạ tốc độ bắn vì các dây băng bị chồng lên nhau trong các loạt bắn dài. Cũng có một sự cố khác trong cuộc thử nghiệm, theo Kalashnikov, độ giật của PN1 được phân bổ kém và một phần lớn dồn vào báng súng; áp lực lớn đến mức một trong những binh sĩ chịu trách nhiệm thử nghiệm PN1 đã bị vỡ xương gò má.[5]

Dựa trên kết quả thử nghiệm, quân đội ưu tiên thiết kế của Kalashnikov. Năm 1961, súng máy đa năng Kalashnikov 7,62x54R mm đã được chấp thuận và đưa vào sản xuất. Việc sản xuất PK/PKS diễn ra tại Nhà máy Cơ khí Kovrov và sử dụng giá súng ba chân cùng hộp dây băng đạn ban đầu được thiết kế cho nguyên mẫu súng máy Nikitin-Sokolov.[6]

Thiết kế súng máy của Nikitin và Sokolov sau đó đã được sử dụng trong súng máy hạng nặng 12,7 mm NSV, được đưa vào sản xuất năm 1971.

Vào tháng 6 năm 2024, có báo cáo rằng PKZ cuối cùng sẽ thay thế PKM trong biên chế quân đội Nga.[5]

Chi tiết thiết kế

[sửa | sửa mã nguồn]

Khẩu PK nguyên bản là một bước phát triển dựa trên thiết kế súng trường tấn công AKM của Mikhail Kalashnikov cùng dòng súng máy hạng nhẹ RPK đi kèm, vốn đặc trưng bởi kết cấu hộp khóa nòng dập tấm. Súng máy PK sử dụng loại đạn tiêu chuẩn 7.62×54mmR của Khối phía Đông; loại đạn này tạo ra lực đẩy bệ khóa nòng lớn hơn đáng kể khi so sánh với các dòng đạn trung gian 7.62×39mm và 5.45×39mm của Khối Warsaw.

Với việc sử dụng một bộ phụ tùng thay thế duy nhất và hai cụm nòng súng đi kèm, tuổi thọ phục vụ của dòng súng máy PKM cải tiến được bảo đảm đạt ít nhất 25.000 phát bắn.[7]

Cơ chế vận hành

[sửa | sửa mã nguồn]
Từ trước ra sau: Nguyên mẫu súng máy PK, mô hình nguyên mẫu súng máy tăng Shpitalniy, TKB-264
Súng máy đa năng PKM với các bộ phận ốp bằng polymer màu đen hiện đại và hộp chứa 100 viên đạn. Lưu ý phần nòng súng trơn không có khía rãnh và bộ phận loa che lửa cải tiến.

Thiết kế của bệ khóa nòng và thoi đẩy tương tự như trên khẩu AK-47 cùng các biến thể dạng súng trường kiểu Kalashnikov cải tiến khác, và quy trình tháo lắp để lấy các cơ cấu này ra khỏi súng nhằm vệ sinh cũng được thực hiện tương tự. Tuy nhiên, khóa nòng và bệ khóa nòng được bố trí lộn ngược lại so với cấu hình của AKM, với hệ thống trích khí và thoi đẩy được đặt ở phía dưới nòng súng.

Không giống như AKM và RPK, dòng súng máy PK áp dụng thiết kế bệ khóa nòng mở, giúp cải thiện khả năng tản nhiệt hiệu quả hơn trong quá trình duy trì hỏa lực liên tục so với các thiết kế khóa nòng đóng, đồng thời giúp triệt tiêu hiện tượng nguy hiểm mang tên "tự kích nổ do nhiệt" (cook-off). Hiện tượng này xảy ra khi buồng đạn trở nên quá nóng khiến thuốc phóng trong viên đạn đã nạp tự động bắt lửa ngoài ý muốn, làm súng máy liên tục tự khai hỏa cho đến khi cạn kiệt đạn. Các thiết kế khóa nòng mở thường duy trì nhiệt độ vận hành mát hơn nhiều so với kiểu khóa nòng đóng nhờ luồng không khí lưu thông tự do vào buồng đạn, bệ khóa nòng và nòng súng trong các khoảng nghỉ giữa những loạt bắn, giúp chúng phù hợp hơn cho vai trò bắn tự động hoàn toàn liên tục. Thêm vào đó, các loại súng máy đa năng như PK thông thường được trang bị kèm theo vài nòng súng thay thế nhanh; trong quá trình tác chiến cường độ cao kéo dài, các nòng súng này sẽ được hoán đổi cho nhau nhằm cho phép một nòng hạ nhiệt trong khi súng máy tiếp tục khai hỏa bằng nòng còn lại.

Các viên đạn có gờ đuôi 7.62×54mmR được xếp vào một băng đạn dây bằng kim loại và được giữ cố định vào phần vai đạn bên trong các mắt xích kín liền dải, để lộ phần gờ đuôi đạn ở phía sau. Băng đạn dây được nạp từ phía bên phải vào khay nạp đạn của súng máy PK. Súng sử dụng một tay kéo bệ khóa nòng không chuyển động tịnh tiến theo chu kỳ bắn nằm ở phía bên phải hộp khóa nòng để lên đạn. Do dòng PK sử dụng loại đạn súng trường có gờ đuôi kết hợp với băng đạn mắt xích kín, nên một cơ chế nạp đạn hai giai đoạn với quy trình trích tách sơ khởi viên đạn ra khỏi mắt xích về phía sau được ưu tiên áp dụng, thay vì thiết kế đẩy nạp đạn trực tiếp thường thấy trên các dòng đạn không có gờ đuôi.

Súng máy PK được trang bị một cơ chế nạp đạn kiểu đòn bẩy từng được giới thiệu trên mẫu MG 39 Rh của Louis Stange[6] và được sao chép trên các dòng súng máy của Tiệp Khắc như khẩu vz. 52 và vz. 59, cơ cấu này được vận hành trực tiếp thông qua cần nạp đạn. Cần đòn bẩy này, vốn đã được tinh giản thiết kế so với các giải pháp công nghệ trước đó, được lắp đặt ở vách bên phải của hộp khóa nòng và ôm lấy bệ khóa nòng bằng lẫy nạp đạn cùng con lăn của nó. Phần còn lại của cơ chế được lắp trên nắp hộp khóa nòng hoặc trên nắp khay nạp đạn có bản lề gắn phía dưới nó. Cơ chế nạp đạn của PK tiến hành rút các viên đạn có gờ đuôi 7.62×54mmR lùi về phía sau ra khỏi băng đạn dải, rồi hạ viên đạn xuống lối nạp đạn, cho phép khóa nòng đón lấy và đẩy viên đạn vào buồng đạn để khai hỏa.

Hệ thống nạp đạn của PK khác biệt hoàn toàn so với các dòng súng máy sử dụng cỡ đạn 7.62×51mm NATO dựa trên cơ chế nạp đạn của khẩu MG 42. Những dòng súng đó thường tích hợp một cụm lẫy, cần đòn bẩy và vấu cam nạp đạn khớp nối có kích thước lớn hơn rất nhiều (và do đó nặng hơn nhiều) để đẩy trực tiếp các viên đạn không có gờ đuôi về phía trước ra khỏi mắt xích vào thẳng buồng đạn.

Khẩu PK khai hỏa từ lẫy cò phía sau. Buồng đạn được đóng khóa kiên cố bằng một khóa nòng xoay, với hai tai khóa khớp chặt vào các rãnh khóa nằm bên trong hộp khóa nòng. Thoi đẩy khí thuốc được liên kết bản lề với cụm bệ khóa nòng, và biên độ di chuyển theo chiều dọc của nó cho phép cụm chi tiết có thể uốn gập linh hoạt, giúp quy trình tháo lắp súng máy để bảo dưỡng trở nên dễ dàng hơn. Phần đuôi nhô ra của cụm bệ khóa nòng có các đường rãnh cắt hình xoắn ốc, giúp điều phối quy trình xoay đóng‑mở có kiểm soát của khóa nòng. Lò xo đẩy chính được bố trí nằm gọn bên trong kênh trượt của cụm bệ khóa nòng. Một lẫy hất vỏ đạn đi kèm chốt giữ được lắp ở phần đuôi của cụm bệ khóa nòng. Tay kéo bệ khóa nòng nằm ở bên phải không được chế tạo liền khối với bệ khóa nòng và không di chuyển tịnh tiến giật lùi theo chu kỳ khi súng khai hỏa.

Ống trích khí được lắp ở phía dưới nòng súng và được tích hợp một bộ điều chỉnh lượng khí trích với ba vị trí cố định. Bộ điều chỉnh khí trích hoạt động bằng cách mở các lỗ xả tương ứng để thay đổi lượng khí thuốc áp suất cao thoát ra ngoài môi trường từ ống trích khí, từ đó điều tiết mức năng lượng truyền vào thoi đẩy hành trình dài.

Hộp khóa nòng

[sửa | sửa mã nguồn]

Hộp khóa nòng biên dạng hình chữ U của súng máy đa năng PK được dập từ một tấm thép trơn có độ dày 1,5 mm và được định vị kiên cố bằng hệ thống chốt cùng đinh tán. Để tăng cường độ cứng cáp và khả năng chịu lực, hộp khóa nòng của PK bổ sung các vách kép làm từ các tấm thép dày 1,5 mm hàn gia cường với phôi dập chữ U. Nắp hộp khóa nòng cũng được dập từ thép lá 1,5 mm, liên kết bản lề ở phía trước hộp khóa nòng và khóa chặt ở phía sau bằng một chốt giữ lực đẩy lò xo.

Nòng súng

[sửa | sửa mã nguồn]

Cụm nòng súng có khả năng tháo lắp nhanh được đẩy vào bên trong hộp khóa nòng và cố định bằng một chốt khóa nòng. Trên khẩu PK nguyên bản, nòng súng được chế tạo có một phần khía rãnh dọc nhằm tăng độ cứng và cải thiện hiệu suất tản nhiệt. Chốt khóa nòng cũng đồng thời điều tiết khoảng hở giữa mặt khóa nòng và phần đuôi nòng súng. Nòng súng PK có một tay xách/tay nắm gập được bố trí ở phía bên trái hộp khóa nòng, sắm vai trò để vận chuyển súng máy và thực hiện hoán đổi nòng nhanh chóng, an toàn nhằm tránh tình trạng nòng súng bị quá nhiệt. Khương tuyến nòng được mạ chrome và đặc trưng bởi bốn rãnh xoắn về phía bên phải với bước xoắn khương tuyến là 240 mm (1:9,45 inch). Đầu nòng có ren để lắp đặt các thiết bị đầu nòng khác nhau như loa che lửa. Đầu nòng thông thường được trang bị một bộ phận loa che lửa dạng hình nón giúp tăng chiều dài nòng thêm 53 mm, và về sau là loại loa che lửa xẻ rãnh dài giúp tăng chiều dài nòng thêm 72 mm. Sau này khi biến thể PKM được giới thiệu, quy trình khía rãnh dọc nòng súng trên dòng PK đã bị bãi bỏ và thiết bị đầu nòng được chuyển sang loại loa che lửa xẻ rãnh hình trụ ngắn hơn, chỉ tăng chiều dài nòng thêm 40 mm. Cụm nòng súng của PKM có trọng lượng 2,4 kg và có thể khai hỏa liên tục lên đến 400 phát bắn trong các kịch bản bắn nhanh trước khi buộc phải thay thế bằng nòng khác hoặc để nguội nhằm ngăn ngừa tình trạng mài mòn nghiêm trọng lòng nòng. Tốc độ bắn hiệu quả duy trì đạt khoảng 250 phát mỗi phút.[8] Trong khi đó, tốc độ bắn lý thuyết theo chu kỳ đạt khoảng 600–800 phát mỗi phút.[9][1]

Bộ phận ngắm

[sửa | sửa mã nguồn]
Thước ngắm cơ khí phía sau trên nắp hộp khóa nòng của PKM

Thước ngắm cơ khí

[sửa | sửa mã nguồn]

Cụm thước ngắm phía sau được đóng đinh tán cố định lên nắp hộp khóa nòng và bao gồm một thước ngắm dạng lật có khía ngắm hình vuông, được hiệu chuẩn theo các nấc tăng 100 m trong phạm vi từ 100 đến 1.500 m, đồng thời tích hợp một thiết lập cự ly bắn trực xạ tương ứng với điểm không cự ly 330 m. Cơ cấu này có thiết kế đồng nhất với AKM và Mosin–Nagant, ngoại trừ việc nó được bố trí quay ngược lại với khía ngắm hướng về phía trước và phần bản lề nằm ở phía sau. Đường ngắm cơ khí có chiều dài tầm ngắm là 663 mm. Giống như thước ngắm của RPD, thước ngắm phía sau của PK cũng tính hợp khả năng điều chỉnh gió toàn phần dưới dạng các bánh núm xoay nhỏ ở cả hai bên khía ngắm.

Cụm đầu ngắm được lắp đặt gần đầu nòng súng và bao gồm một đầu ngắm dạng cọc hở có vành bảo vệ, có thể điều chỉnh độ cao trực tiếp trên thực địa.

Kính ngắm quang học

[sửa | sửa mã nguồn]

Các dòng súng máy PK sở hữu thanh rãnh gá dạng kẹp bên hông tiêu chuẩn Khối Warsaw ở vách trái hộp khóa nòng có khả năng lắp đặt các loại kính ngắm quang học khác nhau. Kính ngắm quang học tiêu chuẩn do Nga sản xuất gắn trên thanh rãnh kẹp hông là loại kính ngắm đa năng 1P29 độ phóng đại 4×26 dành cho vũ khí bộ binh, một dòng thiết bị quang học tương tự như kính ngắm SUIT và SUSAT của Anh hay C79 của Canada. Khi được gá lắp, kính ngắm 1P29 nằm định vị đồng trục ngay phía trên hộp khóa nòng ở một độ cao cho phép người bắn vẫn sử dụng được hệ thống thước ngắm cơ khí. Kính ngắm có trọng lượng 0,8 kg, cung cấp độ phóng đại 4× với trường nhìn 8° và khoảng đặt mắt là 35 mm. 1P29 được trang bị kèm theo một túi vải bạt, vải lau thấu kính, dụng cụ đa năng, hai chụp mắt bằng cao dẻo, hai kẹp chụp mắt và ba vòng cam bù độ rơi của viên đạn (BDC) khác nhau dành cho AK-74, RPK-74 và súng máy PK. Kính ngắm 1P29 được thiết kế cho nhiệm vụ nhanh chóng bắt mục tiêu điểm và mục tiêu diện ở các cự ly Harvard khác nhau. Ở phía bên phải của trường nhìn, một hệ thống thước đo khoảng cách kiểu stadiametric được tích hợp nhằm xác định cự ly đối với một mục tiêu cao 1,5 m trong tầm từ 400 đến 1.200 m. Tâm vạch ngắm là một cọc ngắm đảo ngược ở nửa trên trường nhìn và được chiếu sáng bằng chất phóng xạ Tritium để phục vụ lấy đường ngắm trong điều kiện ánh sáng yếu.[10][11] Một dòng kính ngắm quang học tương tự được thiết kế về sau phù hợp cho dòng súng máy PK là mẫu 1Р77 độ phóng đại 4×24.[12]

Bộ phận cò

[sửa | sửa mã nguồn]

Cụm bộ phận cò, được lắp đặt bên trong hộp khóa nòng, vận hành dựa trên động lực của lò xo đẩy chính và được tối ưu hóa cho chế độ bắn tự động liên tục. Hệ thống không thiết lập chế độ bắn phát một bán tự động. Chốt an toàn dạng xoay bằng tay tiến hành khóa cứng lẫy cò, bộ phận vốn ăn khớp vào rãnh bẫy cò của cụm bệ khóa nòng, đồng thời vấu cò chặn không cho cụm bệ khóa nòng di chuyển hoàn toàn về phía sau.

Báng súng

[sửa | sửa mã nguồn]

Báng súng dạng khung xương cắt rỗng, tay cầm súng và tay xách gập được trên nòng súng ban đầu được chế tạo từ các tấm gỗ dán laminated bằng gỗ phong (gỗ bạch dương). Các loại gỗ kỹ thuật như vậy có độ bền cao hơn và khả năng chống cong vênh tốt hơn so với các kiểu báng gỗ nguyên khối truyền thống, không đòi hỏi thời gian thuần gỗ lâu và có giá thành rẻ hơn. Các bộ phận ốp gỗ này được xử lý bề mặt bằng quy trình đánh vecni shellac hổ phách của Nga. Các phụ tùng nhỏ và một lọ chứa dầu lau/dung môi có thể được cất giữ bên trong các khoang rỗng của báng súng. Về sau, báng súng được trang bị thêm một tấm tựa vai có bản lề gập. Các dòng súng máy PKM và cụm nòng súng thế hệ gần đây hơn được trang bị báng súng, tay cầm súng và tay xách nòng làm bằng vật liệu polyme polyamide gia cường sợi thủy tinh màu đen mới, có hình dáng biên dạng tương đồng với các cấu hình báng và tay nắm bằng gỗ dán trước đây.

Cơ cấu nạp đạn

[sửa | sửa mã nguồn]
Băng đạn dây mắt xích kim loại liền dải chứa đạn 7.62×54mmR dùng cho súng máy PK

Súng máy PK sử dụng cơ chế nạp đạn bằng băng dây, áp dụng các băng đạn dây bằng kim loại liền dải không rã, đặc trưng bởi các mắt xích ôm trọn hoàn toàn quanh phần vai vỏ đạn và được liên kết với nhau bằng một sợi dây lò xo xoắn ở mỗi bên. Các mắt xích được làm từ thép lá dập hàm lượng carbon cao dày 0,8 mm, được xử lý phốt phát kẽm và phủ sơn dầu bảo vệ. Các băng đạn này được nạp sẵn tại các nhà máy đạn dược theo các đoạn dải dính liền 25 viên và có thể liên kết gá nối thành bất kỳ chiều dài nào cần thiết. Các băng đạn dây PK đóng gói xuất xưởng sẵn có các cấu hình độ dài 25, 100, 200 và 250 viên. Đúng với đặc trưng của các dòng súng máy Xô viết, PK nạp đạn từ phía bên phải và hắt vỏ đạn rỗng ra ngoài thông qua một khe hắt vỏ đạn nằm ở vách trái của súng máy, ngược lại với thiết kế khe hắt vỏ đạn bên phải thường thấy trên hầu hết các dòng súng máy của phương Tây.

Đối với vai trò súng máy chi viện chi đội (súng máy hạng nhẹ), PK sắm vai trò là vũ khí tự động tiêu chuẩn cấp tiểu đội của Quân đội Nga. Khi đó, PK sử dụng một băng đạn dây liền dải 100 viên chứa bên trong một hộp tiếp đạn bằng kim loại có cấu trúc khung nhôm và nắp thép, có khả năng gá lắp ngay phía dưới hộp khóa nòng của súng. Hộp đạn "tấn công" 100 viên này có một nắp gập trên phần vỏ để phục vụ dẫn lối băng đạn khi hộp được treo dưới hộp khóa nòng súng máy và có trọng lượng 3,9 kg, hoặc giảm xuống còn 3,4 kg đối với biến thể trọng lượng nhẹ chế tạo hoàn toàn bằng nhôm hiện đại. Khi súng máy khai hỏa trên bệ giá hai chân, hộp đạn 100 viên thông thường sẽ được khóa chặt vào mặt dưới của hộp khóa nòng.

Đối với vai trò súng máy hạng trung, hệ thống cũng cung cấp một cấu hình hộp chứa đạn loại 200/250 viên làm từ khung nhôm và nắp thép, có khả năng lắp đặt trực tiếp lên các hệ thống bệ giá ba chân sử dụng cho dòng súng máy PK. Hộp đạn 200/250 viên khi chứa đầy một băng dây liền dải 250 viên có trọng lượng 9,4 kg, và khi chứa một băng dây 200 viên có trọng lượng 8 kg, hoặc giảm xuống còn 6,2 kg đối với biến thể trọng lượng nhẹ bằng nhôm hiện đại. Cả hai dòng hộp đạn bằng kim loại này đều có tay xách bằng vải bạt.

Tất cả các cửa mở trên súng máy, đặc biệt là khe hắt vỏ đạn ở bên trái và lối nạp băng đạn ở bên phải, đều được che đậy bằng các nắp chống bụi tích hợp lò xo, giúp các khe mở này chỉ lộ ra ngoài khi thực sự cần thiết trong chu kỳ hoạt động.

Phụ tùng đi kèm

[sửa | sửa mã nguồn]

PK được trang bị một bộ giá hai chân đơn giản có khả năng tháo rời, lắp vào ống trích khí nằm phía dưới nòng súng; trong cấu hình súng máy hạng nhẹ này, súng được sử dụng như một vũ khí chi viện hỏa lực cấp tiểu đội. Chân bên phải của giá hai chân có các khoang chứa các phân đoạn của thông nòng. Các phụ tùng khác bao gồm dây đeo súng và các bao vải che bảo quản.

Súng máy PK cũng hoàn toàn phù hợp để lắp đặt trên các cấu hình bệ giá ba chân hoặc các bệ gá súng máy hạng trung trên xe cơ giới, đồng thời cũng có thể sử dụng như một vũ khí phòng không hạng nhẹ chống lại các phương tiện bay tầm thấp tốc độ chậm khi được đặt trên một bệ giá phòng không chuyên dụng.

Giống như tất cả các dòng súng máy đa năng, việc triển khai trên bệ giá ba chân và các bệ gá xe cơ giới mang lại độ chính xác cùng khả năng kiểm soát hỏa lực cao hơn đáng kể so với khi sử dụng trên một bệ giá hai chân kém ổn định hơn. Súng máy PK, khi khai hỏa các loạt ngắn từ bệ giá hai chân với vai trò súng máy hạng nhẹ, đạt độ chính xác hỏa lực như sau: sai lệch trung bình từ 7 đến 10 cm ở cự ly 100 m, 37 đến 51 cm ở cự ly 500 m, và 71 đến 103 cm ở cự ly 1.000 m.[13] Quân đội Nga và các lực lượng quân sự châu Âu khác áp dụng phương thức tính sai số vòng tròn xác suất giả định xác suất trúng đích 50% (R50).

Các phiên bản

[sửa | sửa mã nguồn]

PK

[sửa | sửa mã nguồn]

Đối với các mục đích triển khai hạng nặng hơn, biến thể PK (ПК Станковый: "PK trên bệ giá") được đặt trên hệ thống bệ giá ba chân Samozhenkov 6T2. Khẩu PK kết hợp với bệ giá 6T2 có tổng trọng lượng là 16,5 kg.

Hệ thống bệ giá ba chân đa năng Samozhenkov 6T2 do E. S. Samozhenkov thiết kế và chính thức đưa vào biên chế từ năm 1961, bản thân bệ giá này có trọng lượng 7,5 kg. Bệ giá ba chân Samozhenkov 6T2 ban đầu được dự kiến phát triển cho mẫu súng máy Nikitin-Sokolov vốn không được Liên Xô phê duyệt biên chế. Tất cả các định dạng hộp chứa băng đạn dây đều được mang theo và lắp độc lập. Thiết bị Rakov được ứng dụng để hỗ trợ nạp đạn vào các băng dây. Súng máy PK được gắn vào một bệ đỡ (máng súng) trên giá ba chân Samozhenkov 6T2. Bệ đỡ này được liên kết bản lề với một trục xoay cắm, tích hợp cơ chế quay đổi hướng kiểu bánh răng - thanh răng, cùng cơ chế nâng hạ cự ly kiểu trục vít - thanh truyền. Cơ chế quay đổi hướng được trang bị các chốt chặn nhằm giới hạn trường bắn. Đối với nhiệm vụ bắn phòng không hoặc bắn các mục tiêu mặt đất từ tư thế quỳ, bệ đỡ được tích hợp một cột chống gập gọn với giá đỡ xoay. Bệ giá đặc trưng bởi các chân đế chống trượt không cần đào sâu cố định — cơ chế chân đế trượt giúp giảm thiểu ảnh hưởng đến độ chính xác hỏa lực tốt hơn so với kiểu bọc chân "bật nảy" yêu cầu phải đào sâu cố định chân đế. Có một chân đế gập bổ sung ở phần chân trước để sử dụng trên địa hình trơn trượt hoặc nền đất dịch chuyển. Các khớp bản lề trên chân giá ba chân cho phép xạ thủ có thể khai hỏa súng máy từ các tư thế nằm bắn, ngồi bắn hoặc quỳ bắn.

Súng máy PK, khi khai hỏa các loạt đạn trên bệ giá ba chân với các cơ chế quay đổi hướng và nâng hạ cự ly được khóa cố định, đạt độ chính xác hỏa lực của một súng máy hạng trung như sau: sai lệch trung bình từ 5 đến 6 cm ở cự ly 100 m, từ 25 đến 29 cm ở cự ly 500 m, và từ 49 đến 68 cm ở cự ly 1.000 m.[13] Quân đội Nga và các lực lượng quân sự châu Âu khác áp dụng phương thức tính sai số vòng tròn xác suất giả định xác suất trúng đích 50% (R50), phương thức này không thể chuyển đổi tương đương và không thể so sánh với các phương pháp xác định độ chính xác vũ khí bộ binh của quân đội Mỹ. Khi các kết quả R50 được nhân đôi, xác suất trúng mục tiêu sẽ tăng lên mức 93,7%.

PKB

[sửa | sửa mã nguồn]

Biến thể PKB là một phiên bản của PK được thiết kế chuyên biệt để sử dụng làm súng máy gắn trên bệ gá giữ của các dòng xe chiến đấu. Một trục xoay đã được tích hợp vào phần giữa của PKB. Trong một cấu hình khác của PKB, phần báng súng và cơ cấu cò thông thường đã được loại bỏ để thay thế bằng cụm hai tay nắm dạng xẻng cùng một cơ chế cò bướm.[14]

PKT

[sửa | sửa mã nguồn]
Phiên bản súng máy đồng trục PKT kích nổ bằng cò điện solenoid với cụm nòng súng dài hơn và nặng hơn

Biến thể PKT (ПК Танковый, "PK trên xe tăng") (1968) là phiên bản súng máy đồng trục kích nổ bằng cò điện (Solenoid), được phát triển để thay thế cho dòng súng máy gắn trên xe cơ giới SGMT Goryunov. Các cải tiến sửa đổi bao gồm việc loại bỏ phần báng súng, trang bị một nòng súng dài hơn (722 mm) và nặng hơn giúp tăng vận tốc đầu nòng thêm 30 m/s, bổ sung bộ điều chỉnh lượng khí trích và một cơ chế cò điện solenoid. Tốc độ bắn lý thuyết tối thiểu theo chu kỳ của PKT cao hơn 100 phát mỗi phút so với các biến thể khác thuộc dòng PK và súng thường được nạp đạn từ các hộp chứa cấu hình 250 viên.[2] Cụm nòng súng của PKT có trọng lượng 3,23 kg và có thể khai hỏa lên đến 500 phát bắn trong các kịch bản bắn nhanh trước khi buộc phải thay thế bằng nòng khác hoặc để nguội nhằm ngăn ngừa tình trạng mài mòn nghiêm trọng lòng nòng. Một số khẩu PKT đã được cải tiến hoán đổi ngược lại để sử dụng làm súng máy bộ binh.[15][16]

PKM

[sửa | sửa mã nguồn]

Biến thể PKM (ПК Модернизированный: "Súng máy Kalashnikov cải tiến") chính thức được đưa vào biên chế từ năm 1969. PKM là phiên bản cải tiến và nâng cấp sản phẩm của dòng PK nguyên bản. Các hạng mục nâng cấp chủ yếu nhằm mục đích giảm trọng lượng, tinh giản quy trình sản xuất và tạo điều kiện cho việc vận hành dễ dàng hơn. Nắp hộp khóa nòng được chế tạo cứng cáp hơn nhờ các đường gân dập nổi dọc theo chiều dài. Phần báng súng được trang bị thêm một tấm tựa vai có bản lề gập. Quy trình khía rãnh dọc nòng súng bị bãi bỏ và bộ phận loa che lửa đầu nòng cũng được thay đổi thiết kế. Về sau, PKM được trang bị báng súng và tay cầm súng bằng vật liệu polyme polyamide gia cường sợi thủy tinh màu đen mới, có hình dáng biên dạng tương đồng với cấu hình báng và tay nắm bằng gỗ dán trước đây.

PKMN

[sửa | sửa mã nguồn]

Biến thể PKMN (ПКМ Ночной: "PKM Kính ngắm đêm") là một phiên bản đặc trưng bởi khả năng lắp kính ngắm đêm để phục vụ cho các hoạt động tác chiến trong điều kiện tầm nhìn kém. Cấu hình PKMN-1 có thể gá lắp kính ngắm đêm đa năng NSPU-3 (1PN51)[17] trong khi cấu hình PKMN-2 có khả năng lắp kính ngắm đêm đa năng NSPUM (1PN58).[18] Hệ thống cũng có thể tích hợp dòng kính ngắm đêm thụ động thuộc dòng 1PN93.[19]

Bên cạnh đó, các dòng kính ngắm hồng ngoại nhiệt Shakhin[20] và 1PN116,[21] cùng dòng kính ngắm đêm chuyên dụng chống bắn tỉa 1PN119[22] luôn sẵn có để lắp trên các dòng súng máy PK sở hữu thanh rãnh gá dạng kẹp bên hông tiêu chuẩn Khối Warsaw ở vách trái hộp khóa nòng tương tự như trên cấu hình mẫu PKMN để phục vụ tích hợp các thiết bị quang học ngắm bắn.


PKMS

[sửa | sửa mã nguồn]
Khẩu PKMS (Súng máy PKM đặt trên hệ thống bệ giá ba chân Stepanov 6T5). Lưu ý hộp chứa băng đạn dây được cố định vào chân sau bên phải của giá ba chân và phần báng súng được sửa chữa thô sơ trên thực địa

Đối với các mục đích triển khai hạng nặng hơn, biến thể PKMS (ПКМ Станковый: "PKM trên bệ giá") được đặt trên hệ thống bệ giá ba chân Stepanov 6T5. Khẩu PKM kết hợp với bệ giá 6T5 có tổng trọng lượng là 12 kg.

Hệ thống bệ giá ba chân này do L. V. Stepanov thiết kế chuyên biệt cho dòng súng máy PKM và chính thức đưa vào biên chế từ năm 1969. Bệ giá ba chân Stepanov được chế tạo gần như hoàn toàn từ thép dập và có trọng lượng 4,5 kg. Nó nhẹ hơn và có ít hơn 20 linh kiện cấu thành so với dòng bệ giá Samozhenkov tiền nhiệm; quy trình sản xuất tiết kiệm được 40% chi phí nhân công; đồng thời thiết kế của nó không hề làm giảm độ chính xác hỏa lực khi so sánh với bệ giá Samozhenkov. Bệ giá Stepanov vận hành dựa trên nguyên lý tích hợp linh kiện đa chức năng: khung của cơ chế nâng hạ cự ly cũng đồng thời được sử dụng làm cột chống để bắn từ tư thế quỳ hoặc bắn phòng không; ống lót chân đế cũng sắm vai trò là trục liên kết để cố định các chân sau của giá ba chân; cơ cấu gá lắp súng máy được kết hợp liền khối với chốt khóa khung cơ chế nâng hạ cự ly phục vụ cho mục đích bắn phòng không; cơ chế tinh chỉnh nâng hạ cự ly được tích hợp đồng trục với trục của cơ chế nâng hạ cự ly chính. Mỗi chân của giá ba chân đều có thể gập gọn để vận chuyển hoặc điều chỉnh độ cao phù hợp trên địa hình gồ ghề. Hộp chứa băng đạn dây có thể được khóa chặt vào chân sau bên phải của giá ba chân theo cách thức cho phép khẩu súng vẫn dịch chuyển cơ động được trong khi hộp đạn vẫn nằm cố định tại chỗ và súng đã được nạp sẵn đạn. Đặc tính này giúp một thành viên trong kíp chiến đấu có thể tự mang vác và vận hành súng trong tác chiến mà không cần phải tháo đạn khỏi súng trước khi thay đổi vị trí.

PKMSN

[sửa | sửa mã nguồn]

Biến thể PKMSN (ПКМС Ночной: "PKMS Kính ngắm đêm") là phiên bản đặc biệt của cấu hình súng máy đặt trên bệ giá (PKMS), đặc trưng bởi khả năng lắp đặt các loại kính ngắm đêm để phục vụ cho các hoạt động tác chiến trong điều kiện tầm nhìn kém, tương tự như trên mẫu PKMN.

Cấu hình PKMSN có thể sử dụng các dòng kính ngắm đêm NSPU-3 (1PN51)[17] và NSPUM (1PN58).[18] Hệ thống cũng có thể tích hợp dòng kính ngắm đêm thụ động thuộc sê-ri 1PN93.[19]

Bên cạnh đó, các dòng kính ngắm hồng ngoại nhiệt Shakhin[20] và 1PN116,[21] cùng dòng kính ngắm đêm chuyên dụng chống bắn tỉa 1PN119[22] luôn sẵn có để lắp đặt trên các dòng súng máy PK sở hữu thanh rãnh gá dạng kẹp bên hông tiêu chuẩn Khối Hiệp ước Warsaw ở vách trái hộp khóa nòng tương tự như trên cấu hình mẫu PKMSN để phục vụ tích hợp các thiết bị quang học ngắm bắn.

PKTM

[sửa | sửa mã nguồn]

Phiên bản cải tiến và nâng cấp sản phẩm của dòng súng máy đồng trục PKT.[23]

PKBM

[sửa | sửa mã nguồn]

Phiên bản cải tiến và nâng cấp sản phẩm của dòng súng máy trên bệ gá xe cơ giới PKB.

PKP Pecheneg

[sửa | sửa mã nguồn]
Khẩu PKP Pecheneg với hộp chứa 100 viên đạn
Khẩu PKP Pecheneg-SP tích hợp kính ngắm quang học và ống giảm thanh
  • Dòng súng máy PKP Pecheneg (6P41) là một bước phát triển và sửa đổi sâu hơn dựa trên nền tảng của PKM, được trình làng vào năm 2001. Súng trang bị một nòng dày cố định bọc bên trong một ống tản nhiệt hướng tâm ứng dụng cơ chế làm mát bằng không khí cưỡng bức, thiết kế này khá tương đồng với khẩu súng máy Lewis thời kỳ Chiến tranh Thế giới thứ nhất.
  • Biến thể PKP Pecheneg-NP (6P41N) là phiên bản được tích hợp thanh rãnh kẹp hông tiêu chuẩn Khối Warsaw để gá lắp các loại kính ngắm đêm.
  • Biến thể PKP Pecheneg-SP (6P69) là một phiên bản cải tiến nâng cấp và hiện đại hóa toàn diện.

Các phiên bản sao chép của nước ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]

Bản nguyên mẫu HCP PKM-NATO và UKM-2000 (Ba Lan)

[sửa | sửa mã nguồn]

Vào đầu thập niên 1990, như một phần của công tác chuẩn bị gia nhập NATO, các lực lượng Ba Lan đã tìm kiếm một giải pháp thay thế cho các dòng súng máy PK đang phục vụ thời bấy giờ. Nhà máy H. Cegielski – Poznań (HCP) tại Poznań đã sửa đổi cải tiến dòng PK/PKS để chuyển sang nạp cỡ đạn tiêu chuẩn 7.62×51mm NATO và sử dụng các băng đạn dây mắt xích tiêu chuẩn NATO. Mẫu thiết kế mới này nhận mật danh là PK-NATO (hoặc PK-N).[24] Các hạng mục sửa đổi bao gồm việc trang bị một nòng súng dày hơn, buồng đạn lớn hơn, cùng cấu trúc thiết kế lại của cụm khóa nòng, bệ khóa nòng, lẫy hất vỏ đạn và toàn bộ cơ chế nạp đạn.[24] Mẫu nguyên mẫu đã trải qua các đợt thử nghiệm nghiệm thu từ năm 1997 đến 1999 nhưng bị từ chối phê duyệt.

Thay vào đó, Quân đội Ba Lan đã chính thức đưa dòng súng máy UKM-2000 vào biên chế từ năm 2007, một dòng vũ khí vốn cũng được phát triển dựa trên nền tảng của PK.[25]

Zastava M84/M86/M09/M10 (Yugoslavia/Serbia)

[sửa | sửa mã nguồn]

Dòng Zastava M84 là phiên bản sao chép sản xuất theo bản quyền của Nam Tư/Serbia dựa trên nền tảng mẫu PK/PKS. Biến thể Zastava M86 là phiên bản sao chép của cấu hình mẫu PKT kích nổ bằng cò điện solenoid. Các biến thể này có thể dễ dàng nhận biết thông qua phần báng súng gỗ nguyên khối không cắt rỗng cấu trúc khung xương.

Mẫu Zastava M09 là phiên bản sao chép của dòng PKM với các bộ phận ốp bằng vật liệu tổng hợp màu đen, được thiết kế buồng đạn tương thích cỡ đạn 5.56x45mm NATO. Biến thể Zastava M10 là một phiên bản của mẫu M09 đặc trưng bởi phần báng súng dạng đặc cố định.

Norinco Type 80 (Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa)

[sửa | sửa mã nguồn]

Dòng Type 80 (K53) là phiên bản sao chép do Trung Quốc sản xuất dựa trên nền tảng mẫu PKM/PKMS.

Biến thể sử dụng cỡ đạn 7.62×51mm NATO với định danh CS/LM4 phục vụ cho các mục đích xuất khẩu.

Arsenal MG, MG-M1, MG-M1S, MG-1M, MG-M2 và MG-M2S (Bulgaria)

[sửa | sửa mã nguồn]
Một khẩu súng máy Arsenal MG-1MS của Lục quân Bangladesh được trưng bày tại triển lãm khí tài quân sự năm 2024 ở Dhaka

Tập đoàn sản xuất vũ khí Arsenal ban đầu chế tạo dòng MG, mô phỏng theo cấu hình thiết kế của mẫu PK nguyên bản do Nga sản xuất. Biến thể MG-M1 là phiên bản sao chép sản xuất theo bản quyền của dòng PKM, trang bị phần báng súng và tay cầm súng bằng vật liệu tổng hợp. Phiên bản MG-M1S chỉ có điểm khác biệt so với cấu hình mẫu MG-M1 nhờ việc ứng dụng một hệ thống bệ giá ba chân trên cấu hình mẫu M1S, trong khi cấu hình mẫu M1 vẫn áp dụng thiết kế giá hai chân nguyên bản.[26]

Biến thể MG-1M, một phiên bản cải tiến thuộc cấu hình Súng máy hạng nhẹ, sở hữu các đặc tính kỹ thuật ưu việt, chẳng hạn như cụm nòng súng được sửa đổi thiết kế cho phép tối ưu hóa hiệu suất tản nhiệt tốt hơn.[27] Cấu hình các mẫu MG-M2 và MG-M2S về bản chất chính là cấu hình dòng mẫu M1 và M1S được chuyển đổi buồng đạn tương thích cỡ đạn 7.62×51mm NATO.[28]

Vào năm 2023, một tổ chức tình nguyện viên của Ukraine đã tiến hành thu mua một lô 1.460 khẩu súng máy dòng PKM từ Bulgaria với tổng giá trị đạt 6,75 triệu €, tương đương mức chi phí hơn 4.500 € cho mỗi khẩu súng máy.[8]

Cugir Mitraliera md. 66 (Romania)

[sửa | sửa mã nguồn]

Dòng Mitraliera md. 66 là phiên bản sao chép do Romania sản xuất dựa trên nền tảng mẫu PKM.

Z111 ĐL7N và STrL-P (Việt Nam)

[sửa | sửa mã nguồn]

Dòng ĐL7N là phiên bản sao chép của cấu hình mẫu PKMS, được chế tạo bổ sung tích hợp các thanh rãnh picatinny gá phụ kiện, thay thế phần báng súng gỗ bằng cấu hình báng vật liệu tổng hợp polyme màu đen, đi kèm một tay cầm súng đổi mới biên dạng theo phong cách dòng súng Galil.[29]

Dòng STrL-P, một biến thể mang tính hiện đại hóa sâu rộng phát triển dựa trên nền tảng của mẫu PKP Pecheneg, đã được chính thức ra mắt lần đầu tiên tại Triển lãm Thành tựu Kinh tế – Xã hội nhân kỷ niệm 80 năm thành lập nước tổ chức ở Trung tâm Hội chợ Triển lãm Việt Nam tại Hà Nội vào ngày 28 tháng 8 năm 2025.[30] Hệ thống tích hợp một cụm nòng súng dày với cơ cấu tản nhiệt kép chuyên biệt, giúp đảm bảo duy trì độ chính xác hỏa lực ổn định, nâng cao độ bền cơ học cùng tuổi thọ phục vụ của vũ khí.[31]

Mayak KM-7.62, KT-7.62 và KTM-7.62 (Ukraine)

[sửa | sửa mã nguồn]

Dòng Mayak KM-7.62 là phiên bản sao chép của cấu hình mẫu PKM, được tối ưu hóa thiết kế giúp giảm trọng lượng cơ học và tạo điều kiện cho việc cầm nắm vận hành dễ dàng hơn.[32] Phiên bản này xuất hiện lần đầu tiên vào năm 2011.[32][33] Các cấu hình biến thể KT-7.62 và KTM-7.62 là những phiên bản sao chép của dòng súng máy đồng trục PKT, cũng được trình làng lần đầu vào năm 2011.[34][33]

Các nước sử dụng

[sửa | sửa mã nguồn]
Bản đồ các quốc gia sử dụng súng máy PK
Cảnh sát Liên bang Nga với một khẩu PKM


Các quốc gia từng sử dụng

Các cuộc xung đột

[sửa | sửa mã nguồn]

Thập niên 1960

[sửa | sửa mã nguồn]

Thập niên 1970

[sửa | sửa mã nguồn]

Thập niên 1980

[sửa | sửa mã nguồn]

Thập niên 1990

[sửa | sửa mã nguồn]

Thập niên 2000

[sửa | sửa mã nguồn]

Thập niên 2010

[sửa | sửa mã nguồn]

Thập niên 2020

[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. 1 2 3 "7.62mm PKM Kalashnikov modernized machine gun". Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 13 tháng 11 năm 2014.
  2. 1 2 "Open Joint Stock Company "V.A.Degtyarev Plant" / 7.62mm PKTM Kalashnikov tank machine gun". ngày 5 tháng 11 năm 2014. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2023.
  3. ↑ "Sights". Russian Close Combat Weapon. Moscow: Association "Defense Enterprises Assistance League". 2010. ISBN 978-5-904540-04-3.
  4. 1 2 Lawrence, Erik (ngày 13 tháng 3 năm 2015). Practical Guide to the Operational Use of the PK/PKM Machine Gun. Erik Lawrence Publications. ISBN 9781941998212. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2017 – qua Google Books.
  5. 1 2 "New russian PKZ Machine Gun Sparks Debate | Defense Express".
  6. 1 2 "MG 39 Rh". ngày 19 tháng 12 năm 2012.
  7. ↑ "Open Joint Stock Company "V.A.Degtyarev Plant" / 7.62mm PKM Kalashnikov modernized machine gun". ngày 5 tháng 11 năm 2014. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2023.
  8. 1 2 "PKM - General purpose machine gun". Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2022.
  9. ↑ "7.62mm Machine Gun PKM". Rosoboronexport.
  10. ↑ "1P29 4.0x Magnification". Russianoptics.net (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 12 năm 2013. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2026.
  11. ↑ "1P29 Universal sight for small arms NPZ Novosibirsk Instrument-Making Plant". Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2014.
  12. ↑ "1Р77 Gunsight". gunrf.ru. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2015.
  13. 1 2 "PK/PKS Kalashnikov". gunrf.ru. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 18 tháng 9 năm 2015.
  14. ↑ Bonds, Ray; Miller, David (ngày 13 tháng 2 năm 2003). Illustrated Directory of Special Forces. Voyageur Press. ISBN 9780760314197. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 12 năm 2017. Truy cập ngày 17 tháng 11 năm 2017 – qua Google Books.
  15. ↑ TAB (ngày 27 tháng 3 năm 2022). "Ukraine Is Converting Salvaged Russian PKTs". The Armourers Bench (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 27 tháng 5 năm 2022.
  16. ↑ "Ukraine Is Salvaging Russian Tank Machine Guns -". The Firearm Blog (bằng tiếng Anh). ngày 7 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 27 tháng 5 năm 2022.
  17. 1 2 ИЗДЕЛИЕ 1ПН51 ТЕХНИЧЕСКОЕ ОПИСАНИЕ И ИНСТРУКЦИЯ ПО ЭКСПЛУАТАЦИИ [PRODUCT 1PN51 TECHNICAL DESCRIPTION AND OPERATING INSTRUCTIONS] (bằng tiếng Nga). tháng 1 năm 1992. tr. 11, 16.
  18. 1 2 ИЗДЕЛИЕ 1ПН58 ТЕХНИЧЕСКОЕ ОПИСАНИЕ И ИНСТРУКЦИЯ ПО ЭКСПЛУАТАЦИИ [PRODUCT 1PN58 TECHNICAL DESCRIPTION AND OPERATING INSTRUCTIONS] (bằng tiếng Nga). tháng 2 năm 1991. tr. 5, 13.
  19. 1 2 "1PN93 Magnus Night Wssion Sights". gunrf.ru. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2015.
  20. 1 2 "Shakhin Thermal Sights". gunrf.ru. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2015.
  21. 1 2 "1PN116 Thermal Sights". gunrf.ru. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2015.
  22. 1 2 "Anti-Sniper Special Purpose Night Vision Sights". gunrf.ru. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2015.
  23. ↑ "PKTM". gunrf.ru. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 8 năm 2015. Truy cập ngày 18 tháng 9 năm 2015.
  24. 1 2 "UKM-2000: The Polish Successor to the PKM – Small Arms Defense Journal".
  25. ↑ "UKM-2000 machine gun (Poland)". ngày 11 tháng 8 năm 2018.
  26. ↑ Creamer, CPT Shawn (2005). "Operator's Manual: PK-Series General-Purpose Machinegun" (PDF). Department of the Army, National Ground Intelligence Center. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 10 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 1 tháng 10 năm 2015.
  27. ↑ "Arsenal 7.62mm "ARSENAL" Machine Gun MG -1M". www.arsenal-bg.com. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 1 tháng 10 năm 2015.
  28. ↑ "7.62x51 mm ARSENAL Machine Gun MG-M2". www.arsenal-bg.com. Truy cập ngày 5 tháng 3 năm 2022.
  29. ↑ Đăng Khoa - Trà Khánh. "Ngắm dàn súng đạn do Việt Nam chế tạo". vtcnews.vn. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2025. {{Chú thích web}}: |ngày lưu trữ= cần |url lưu trữ= (trợ giúp)
  30. ↑ Schooler, Lynndon (ngày 3 tháng 9 năm 2025). "TFB Exclusive: Vietnam's PKP Pecheneg - The New STrL-P Machine Gun". www.thefirearmblog.com. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2025. {{Chú thích web}}: |ngày lưu trữ= cần |url lưu trữ= (trợ giúp)
  31. ↑ Phạm, Đức Khôi; Bùi, Hoàng Đạt (ngày 23 tháng 7 năm 2024). "Các yếu tố về kết cấu ảnh hưởng đến độ chính xác bắn của súng trung liên thế hệ mới" [Structural Factors affect the shooting accuracy of new genration machine guns] (PDF). Tạp chí Cơ khí Việt Nam. Số 318 (xuất bản ngày 25 tháng 8 năm 2024). tr. 72. eISSN 2815-5505. ISSN 2615-9910. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2025.
  32. 1 2 "Small arms - ПАТ "Завод Maяк" - Українська зброя". www.mayak.com.ua. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 11 năm 2016. Truy cập ngày 19 tháng 11 năm 2016.
  33. 1 2 "Arms & Security 2011". Small Arms Defense Journal. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 11 năm 2016. Truy cập ngày 19 tháng 11 năm 2016.
  34. ↑ "Tank machine gun KT-7,62 - ПАТ "Завод Maяк" - Українська зброя". www.mayak.com.ua. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 10 năm 2016. Truy cập ngày 19 tháng 11 năm 2016.
  35. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 Jones, Richard D. Jane's Infantry Weapons 2009/2010. Jane's Information Group; 35 edition (January 27, 2009). ISBN 978-0-7106-2869-5.
  36. ↑ "World Infantry Weapons: Algeria". 2015. Lưu trữ bản gốc ngày 24 tháng 11 năm 2016. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2020.
  37. ↑ "UNROCA original report Bangladesh 2007". Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2020.
  38. 1 2 3 4 "G3 Defence Magazine August 2010". calameo.com. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 13 tháng 11 năm 2014.
  39. ↑ Small Arms Survey (2007). "Armed Violence in Burundi: Conflict and Post-Conflict Bujumbura" (PDF). The Small Arms Survey 2007: Guns and the City. Cambridge University Press. tr. 204. ISBN 978-0-521-88039-8. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2018.
  40. ↑ "Small Arms Survey - Working Papers" (PDF). ngày 8 tháng 11 năm 2012. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 4 tháng 7 năm 2010. Truy cập ngày 13 tháng 11 năm 2014.
  41. ↑ Letter dated 26 June 2014 from the Panel of Experts on the Central African Republic established pursuant to Security Council resolution 2127 (2013) addressed to the President of the Security Council (PDF). ngày 1 tháng 7 năm 2014. tr. 81. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 29 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 30 tháng 1 năm 2019.
  42. ↑ McGregor, Andrew (ngày 15 tháng 5 năm 2018). "How Russia Is Displacing the French in the Struggle for Influence in the Central African Republic". Eurasia Daily Monitor. 15 (74). Jamestown Foundation. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 26 tháng 9 năm 2018.
  43. ↑ YouTube https://youtube.com/GBe_75PqHM4?si=5h8OkmGD7XPXBAHl. {{Chú thích web}}: |title= trống hay bị thiếu (trợ giúp)[liên kết hỏng]
  44. ↑ Type 80 7.62mm General Purpose Machine Gun. Retrieved on September 11, 2008.
  45. ↑ Mikulka, Zdeněk (ngày 19 tháng 2 năm 2010). "Střelby z palubních zbraní vrtulníků Mi-171Š v Afghánistánu". Zahraniční mise. Ministerstvo obrany. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 9 năm 2013. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2013.
  46. 1 2 Small Arms Survey (2007). "Probing the Grey Area: Irresponsible Small Arms Transfers" (PDF). The Small Arms Survey 2007: Guns and the City. Cambridge University Press. tr. 93. ISBN 978-0-521-88039-8. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2018.
  47. ↑ "Rosyjska broń dla Fidżi" (bằng tiếng Ba Lan). altair.pl. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 21 tháng 2 năm 2016.
  48. ↑ "Konekivääri 7.62 KK PKM". maavoimat.fi. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 12 năm 2017. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2017.
  49. ↑ Simha, Rakesh Krishnan (ngày 11 tháng 7 năm 2016). "Indian weapons of Russian origin you barely knew existed". www.rbth.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2021.
  50. ↑ "Mengenal Kemampuan Senapan Mesin PKT Di Ranpur BVP-2 Korps Marinir". indomiliter.com (bằng tiếng Indonesia). ngày 2 tháng 1 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 5 năm 2021.
  51. ↑ "מתנות מהאויב: ההיסטוריה המפותלת של נשק השלל". Mako. ngày 27 tháng 4 năm 2016. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 2 năm 2018. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2017.
  52. ↑ de Tessières, Savannah (tháng 4 năm 2012). Enquête nationale sur les armes légères et de petit calibre en Côte d'Ivoire: les défis du contrôle des armes et de la lutte contre la violence armée avant la crise post-électorale (PDF) (Báo cáo). Special Report No. 14 (bằng tiếng Pháp). UNDP, Commission Nationale de Lutte contre la Prolifération et la Circulation Illicite des Armes Légères et de Petit Calibre and Small Arms Survey. tr. 97. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 9 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2018.
  53. ↑ Jenzen-Jones, N.R.; McCollum, Ian (tháng 4 năm 2017). Small Arms Survey (biên tập). Web Trafficking: Analysing the Online Trade of Small Arms and Light Weapons in Libya (PDF). Working Paper No. 26. tr. 33. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 9 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2018.
  54. ↑ "North Korean Small Arms". Small Arms Defense Journal. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2016.
  55. ↑ MaxDefense Philippines - Philippine Army's Arsenal MG-M2
  56. ↑ Cooper, Tom (2013). Great Lakes Conflagration: Second Congo War, 1998 2003. UK: Helion & Company Limited. tr. 20. ISBN 978-1-920143-84-8.
  57. ↑ "World Infantry Weapons: Sierra Leone". 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 11 năm 2016.[nguồn tự xuất bản]
  58. ↑ Savannah de Tessières (tháng 1 năm 2018). At the Crossroads of Sahelian Conflicts: Insecurity, Terrorism, and Arms Trafficking in Niger (PDF) (Báo cáo) (bằng tiếng Anh). Small Arms Survey. tr. 53. ISBN 978-2-940548-48-4. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 12 tháng 6 năm 2018. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2018.
  59. ↑ "Chinese arms, radar for Sri Lanka military". ngày 5 tháng 6 năm 2007. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 6 năm 2012. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2010.
  60. ↑ "SLAHLAR". Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 12 năm 2014. Truy cập ngày 13 tháng 11 năm 2014.
  61. ↑ "MKEK's 7.62mm PKM and MAG designs, Production Ready? - The Firearm Blog". ngày 13 tháng 10 năm 2017. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2017.
  62. ↑ UA Position (ngày 18 tháng 5 năm 2016). "Defense Ministry introduces new Ukrainian-made light machine gun". Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 11 năm 2016. Truy cập ngày 19 tháng 11 năm 2016.
  63. ↑ "NVA". Lưu trữ bản gốc ngày 24 tháng 8 năm 2012. Truy cập ngày 13 tháng 11 năm 2014.
  64. ↑ Phan Anh. "Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam 2022". People's Army Newspaper. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2024.
  65. ↑ Cooper 2013, tr. 36.
  66. ↑ A 050/1/443.- 7,62 mm schweres Maschinengewehr PK, PKS, PKM, Befundaufnahme und Qualitätsfeststellung, Vorschriften der Nationalen Volksarmee
  67. ↑ Zaloga, Steven (1987). Inside the Soviet Army. Osprey Publishing. tr. 24.
  68. ↑ Schuster, Carl O. (tháng 12 năm 2016). "Arsenal | The NVA's 'Quick Change' Machine Gun". Vietnam Magazine. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 21 tháng 12 năm 2016 – qua HistoryNet.
  69. ↑ Campbell, David (ngày 30 tháng 11 năm 2017). Soviet Paratrooper vs Mujahideen Fighter: Afghanistan 1979–89. Combat 29. Osprey Publishing. tr. 42, 66–68. ISBN 9781472817648.
  70. ↑ Small Arms Survey (2006). "Fuelling Fear: The Lord's Resistance Army and Small Arms". Small Arms Survey 2006: Unfinished Business. Oxford University Press. tr. 283. ISBN 978-0-19-929848-8. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 30 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2018.
  71. ↑ Small Arms Survey (2005). "Sourcing the Tools of War: Small Arms Supplies to Conflict Zones". Small Arms Survey 2005: Weapons at War. Oxford University Press. tr. 166. ISBN 978-0-19-928085-8. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 30 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2018.
  72. ↑ "theage.com.au - The Age". www.theage.com.au. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 25 tháng 11 năm 2016.
  73. ↑ "Syrie: l'EI inflige un revers aux FDS dans l'est, mais reste acculé". France Soir (bằng tiếng Pháp). ngày 25 tháng 10 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 26 tháng 10 năm 2018.
  74. ↑ "war_noir/status/1672555269925003271". Twitter (bằng tiếng Anh).

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]
Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=PK_(súng_máy)&oldid=75291692”