Phân ly (hóa học)
Phân ly trong hóa học và hóa sinh là một quá trình mà các phân tử (hoặc ion các hợp chất như muối, hoặc các phức chất) tách riêng hay chia thành các hạt nhỏ hơn như nguyên tử, ion hoặc gốc tự do, thường theo phản ứng thuận nghịch. Ví dụ, khi một axit hòa tan trong nước, một liên kết cộng hóa trị liên kết giữa một điện tử và một nguyên tử hydro bị phá vỡ bởi heterolytic phân hạch, tạo ra một proton (H+) và ion âm. Phân ly là đảo ngược của kết hợp.
Hằng số phân ly[sửa | sửa mã nguồn]
Cho một phản ứng phân ly thuận nghịch trong một trạng thái cân bằng hóa học
- AB ⇌ A + B
hằng số phân ly Ka là tỉ lệ của hợp chất phân ly so với lượng hợp chất chưa phân ly
ở đó các khung biểu thị nồng độ cân bằng của các chất tương ứng.
Độ điện ly[sửa | sửa mã nguồn]
Độ điện ly là tỉ số giữa của lượng phân tử bị phân ly với lượng phân tử trong chất tan. Chính xác hơn, độ điện ly đề cập đến số mol chất tan bị phân ly thành ion hoặc gốc tự do trên mỗi mol dung dịch ban đầu. Tham số này thường được biểu thị bằng ký hiệu tiếng Hy Lạp (α). Trong trường hợp hợp chất là axit và base mạnh, mức độ phân ly sẽ gần bằng 1. Trường hợp axit và base yếu hơn sẽ có mức độ phân ly thấp hơn. Tham số này còn có thể dùng để tính hệ số van 't Hoff (ký hiệu: ). Nếu chất tan phân ly thành ion thì:
Ví dụ, với phương trình phân ly sau:
Với 2 ion được hình thành, , và phương trình toán học liên hệ giữa hai tham số trở thành .