Bước tới nội dung

Phương Đông trỗi dậy, phương Tây suy yếu

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Phương Đông trỗi dậy, phương Tây suy yếu (giản thể: 东升西降; phồn thể: 東升西降; Hán-Việt: Đông thăng Tây giáng; bính âm: Dōngshēng Xījiàng) là thuật ngữ trong ngôn luận chính trị Trung Quốc, dùng để chỉ sự dịch chuyển địa chính trị, trong đó nền văn minh phương Đông, đại diện là Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, đang trỗi dậy và sẽ dần thay thế nền văn minh phương Tây đang suy yếu đại diện là Mỹ. Khái niệm này được Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình đưa ra vào năm 2020.

Lịch sử

[sửa | sửa mã nguồn]

Tập Cận Bình lần đầu tiên sử dụng cụm từ này vào tháng 10 năm 2020, tại Hội nghị Trung ương 5 khóa XIX, trong khi các phát biểu của ông mới bắt đầu được công bố công khai vào tháng 1 năm 2021.[1][2][3] Ông Tập cho biết Trung Quốc đang bước vào một thời kỳ cơ hội vì "phương Đông trỗi dậy, phương Tây suy yếu". Ông cũng tuyên bố rằng "nguồn gốc lớn nhất gây ra hỗn loạn trong thế giới ngày nay chính là Mỹ". Tuy nhiên, ông Tập cũng cảnh báo rằng bất chấp sự trỗi dậy của Trung Quốc, vẫn còn nhiều phương diện mà "phương Tây mạnh, phương Đông yếu".[4] Sau những bình luận của ông Tập, cụm từ này cũng được các quan chức khác của Đảng Cộng sản Trung Quốc sử dụng.[5]

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. ""新、进、实"—新发展阶段的关键词浅析 -湖北省卫生健康委员会" ["Mới, Tiến, Thực" — Phân tích ngắn gọn về các từ khóa trong giai đoạn phát triển mới]. Ủy ban Y tế và Sức khỏe tỉnh Hồ Bắc. ngày 7 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 5 tháng 2 năm 2025.
  2. "世界媒體看中國 - "東升西降"今何在" [Thế giới nhìn về Trung Quốc — "Phương Đông trỗi dậy, phương Tây suy yếu" giờ nơi đâu?]. Voice of America. ngày 15 tháng 8 năm 2023. Truy cập ngày 5 tháng 2 năm 2025.
  3. "Xi Jinping looks abroad for confidence". The Economist. ngày 25 tháng 1 năm 2024. ISSN 0013-0613. Truy cập ngày 5 tháng 2 năm 2025.
  4. Buckley, Chris (ngày 3 tháng 3 năm 2021). "'The East Is Rising': Xi Maps Out China's Post-Covid Ascent". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 5 tháng 2 năm 2025.
  5. Zheng, William (ngày 9 tháng 3 năm 2021). "China's officials play up 'rise of the East, decline of the West'". South China Morning Post. Truy cập ngày 5 tháng 2 năm 2025.