Phụ thuộc tâm lý

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Phụ thuộc tâm lý là một trạng thái liên quan đến các triệu chứng mất động lực của cảm xúc, ví dụ như lo lắng và thiếu niềm vui, khi ngừng sử dụng ma túy hoặc một số hành vi nhất định. Nó phát triển thông qua tiếp xúc thường xuyên với một chất kích thích tâm thần hoặc hành vi, mặc dù sự phụ thuộc hành vi ít được nói đến. Cơ chế cụ thể liên quan đến sự thích ứng với tế bào thần kinh, có thể được trung gian thông qua những thay đổi trong hoạt động dẫn truyền thần kinh hoặc thay đổi biểu hiện thụ thể.[1][2][3][4][5] Các triệu chứng cai nghiện có thể được giảm bớt bằng cách làm phong phú môi trường sống và hoạt động thể chất.[6][7] Phụ thuộc tâm lý không được nhầm lẫn với sự phụ thuộc về thể chất, mà gây ra các triệu chứng cai nghiện thể chất khi ngừng sử dụng chất gây nghiện. Tuy nhiên chúng không loại trừ lẫn nhau.[6][8]

Triệu chứng[sửa | sửa mã nguồn]

Các triệu chứng của việc phụ thuộc tâm lý bao gồm:

Phát triển[sửa | sửa mã nguồn]

Phụ thuộc tâm lý là do tiếp xúc thường xuyên và thường xuyên với một loại thuốc hoặc hoạt động hành vi.[9] Nó thường liên quan đến tác dụng của việc sử dụng chất gây nghiện, nhưng nó cũng có thể được gây ra bởi hoạt động hành vi, ví dụ như xem nội dung khiêu dâm.[10]

Cơ chế tạo ra sự phụ thuộc liên quan đến sự thích ứng với tế bào thần kinh, được tập trung vào khu vực nơi sự tăng cường tích cực của thuốc hay hành vi bắt nguồn từ đó. Sự thích ứng này có thể xảy ra hoặc là một sự thay đổi trong hoạt động dẫn truyền thần kinh hoặc là một biểu hiện thụ thể thay đổi.[1]

Thay đổi hoạt động dẫn truyền thần kinh

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng ở những con chuột đã trải qua quá trình cai nghiện ethanol, cai nghiện chất kích thích hoặc cai nghiện opioid, các hạt nhân cho thấy mức độ serotonindopamine thấp hơn so với nhóm chứng. Những giảm này có liên quan đến trầm cảmlo lắng.[2][3]

Trong các khu vực khác biệt về mặt giải phẫu của não chuột, việc cai nghiện thuốc gây ra nồng độ axit Gamma-Aminobutyric, neuropeptide Y thấp hơn và mức độ cao hơn của dynorphin, yếu tố giải phóng corticotropin, cũng như norepinephrine. Tất cả những thay đổi này được liên kết với sự phụ thuộc tâm lý.[1]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â b Koob, George F.; Le Moal, Michel (2008). “Addiction and the brain antireward system”. Annual Review of Psychology 59: 29–53. ISSN 0066-4308. PMID 18154498. doi:10.1146/annurev.psych.59.103006.093548. 
  2. ^ a ă Diana, M; Pistis, M; Carboni, S; Gessa, G L; Rossetti, Z L (1 tháng 9 năm 1993). “Profound decrement of mesolimbic dopaminergic neuronal activity during ethanol withdrawal syndrome in rats: electrophysiological and biochemical evidence.”. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 90 (17): 7966–7969. ISSN 0027-8424. PMC 47268. PMID 8367449. doi:10.1073/pnas.90.17.7966. 
  3. ^ a ă Parsons, L. H.; Koob, G. F.; Weiss, F. (1995). “Serotonin dysfunction in the nucleus accumbens of rats during withdrawal after unlimited access to intravenous cocaine”. The Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics 274 (3): 1182–1191. ISSN 0022-3565. PMID 7562486. 
  4. ^ Mugnaini, M.; Garzotti, M.; Sartori, I.; Pilla, M.; Repeto, P.; Heidbreder, C. A.; Tessari, M. (2006). “Selective down-regulation of [(125)I]Y0-alpha-conotoxin MII binding in rat mesostriatal dopamine pathway following continuous infusion of nicotine”. Neuroscience 137 (2): 565–572. ISSN 0306-4522. PMID 16289885. doi:10.1016/j.neuroscience.2005.09.008. 
  5. ^ Yoneda, Yukio (2005). “Functional Proteins Involved in Regulation of Intracellular Ca2+ for Drug Development: Preface”. Journal of Pharmacological Sciences 97 (3): 337–338. ISSN 1347-8613. doi:10.1254/jphs.fmj04007x1. 
  6. ^ a ă Hammami-Abrand Abadi, Arezoo; Miladi-Gorji, Hossein; Bigdeli, Imanollah (tháng 4 năm 2016). “Effect of environmental enrichment on physical and psychological dependence signs and voluntary morphine consumption in morphine-dependent and morphine-withdrawn rats”. Behavioural Pharmacology 27: 270–278. ISSN 0955-8810. doi:10.1097/fbp.0000000000000197. 
  7. ^ Fadaei, Atefeh; Gorji, Hossein Miladi; Hosseini, Shahrokh Makvand (15 tháng 1 năm 2015). “Swimming reduces the severity of physical and psychological dependence and voluntary morphine consumption in morphine dependent rats”. European Journal of Pharmacology 747: 88–95. ISSN 1879-0712. PMID 25498794. doi:10.1016/j.ejphar.2014.11.042. 
  8. ^ “What is pshychological dependence?”. 29 tháng 10 năm 2018. 
  9. ^ “Understanding Tolerance, Dependence, and Addiction”. DrugAbuse.com (bằng tiếng Anh). 29 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 23 tháng 2 năm 2019. 
  10. ^ “Porn Addiction”. PsychGuides.com (bằng tiếng en-US). Truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2019.