Bước tới nội dung

Pragmata

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Pragmata
Ảnh bìa trò chơi Pragmata
Nhà phát triểnCapcom
Nhà phát hànhCapcom
Đạo diễnCho Yong-hee
Yasuhiro Anpo
Nhà sản xuấtNaoto Oyama
Edvin Edsö
Masachika Kawata
Lập trìnhAkihito Nakama
Yuto Nakagawa
Họa sĩHajime Kimura
Biên kịchHaruo Murata
Âm nhạcYasumasa Kitagawa
EngineRE Engine
Nền tảng
Phát hànhPlayStation 5, WindowsXbox Series X/S
  • WW: ngày 17 tháng 4 năm 2026
Nintendo Switch 2
  • WW: ngày 17 tháng 4 năm 2026
  • JP: ngày 24 tháng 4 năm 2026
Thể loạiTrò chơi hành động phiêu lưu
Chế độ chơiMột người chơi

Pragmata[a] là một trò chơi hành động phiêu lưu ra mắt năm 2026 do hãng Capcom phát triển và phát hành. Lấy bối cảnh tại một trạm nghiên cứu trên Mặt Trăng, trò chơi xoay quanh hành trình của nhà du hành vũ trụ Hugh cùng nữ người máy Diana. Họ phải hợp tác chiến đấu chống lại một trí tuệ nhân tạo thù địch mang tên IDUS vốn đang kiểm soát trạm nhằm tìm đường trở về Trái Đất. Trò chơi chính thức lên kệ vào ngày 17 tháng 4 năm 2026 trên các nền tảng PlayStation 5, Windows, Xbox Series X/SNintendo Switch 2.[1][2][3] Tác phẩm nhận được nhiều đánh giá nhìn chung tích cực từ giới chuyên môn.

Lối chơi

[sửa | sửa mã nguồn]

Pragmata là một trò chơi hành động phiêu lưu mang góc nhìn người thứ ba. Người chơi có thể điều khiển đồng thời cả Hugh và Diana trên hành trình tìm cách thoát khỏi một trạm nghiên cứu sụp đổ trên Mặt Trăng trong lúc chiến đấu chống lại đội quân robot thù địch do một AI độc ác kiểm soát. Hugh sử dụng nhiều loại vũ khí năng lượng và điện cùng một chiếc ba lô phản lực gắn bên hông giúp anh né tránh các đòn tấn công và tiếp cận những khu vực xa xôi.

Vì hầu hết robot đều có lớp mạ kim loại khiến đạn thông thường trở nên vô dụng, Diana phải vận dụng khả năng tin tặc (hacking) của mình để mở ra những điểm yếu cho Hugh tấn công.[4] Trong mỗi câu đố tin tặc, người chơi phải dẫn đường cho con trỏ băng qua một mạng lưới để chạm đến ô mục tiêu, đồng thời né tránh các chướng ngại vật và kích hoạt những điểm thưởng tùy chọn. Các điểm thưởng này có thể mang lại những lợi thế chiến đấu bổ sung, chẳng hạn như tăng sát thương vũ khí cho Hugh.[5] Quá trình giải đố diễn ra theo thời gian thực, đồng nghĩa với việc Hugh phải liên tục né tránh và lẩn khuất các đòn tấn công của kẻ thù trong suốt mỗi phân đoạn tin tặc.[6]

Những robot bị tiêu diệt sẽ để lại "lunafilament", một loại vật liệu cần thiết để Hugh chế tạo vũ khí cùng trang bị mới và nâng cấp khả năng của cả anh lẫn Diana. Người chơi cũng có thể tìm thấy các điểm nâng cấp để tăng cường lượng máu, sức tấn công và cấp độ tin tặc. Trò chơi đồng thời khuyến khích Hugh thu thập dữ liệu "REM". Loại dữ liệu này cho phép anh dành tặng Diana những món quà đặc biệt giúp củng cố mối liên kết tình cảm giữa hai người.

Cốt truyện

[sửa | sửa mã nguồn]

Bối cảnh

[sửa | sửa mã nguồn]

Trong một tương lai gần, Delphi Corporation đã tạo ra một cuộc cách mạng trong lĩnh vực sản xuất thông qua việc phát minh ra máy nhân bản "lim". Thiết bị này có khả năng in 3D bất kỳ vật thể nào mà người dùng mong muốn miễn là họ có bản thiết kế phù hợp. Máy nhân bản lim đòi hỏi một loại vật liệu đặc biệt gọi là "lunafilament" để hoạt động. Nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định, tập đoàn này đã thành lập một tiền đồn khai thác mỏ mang tên "Cradle" (Cái nôi) trên Mặt Trăng. Một trí tuệ nhân tạo mang tên Hệ thống Thống nhất Định hướng Thông minh (Intelligent Direction Unification System - IDUS) cùng một lực lượng lao động robot khổng lồ đảm nhận vai trò quản lý danh nghĩa tại Cradle để tinh gọn các hoạt động.

Tóm tắt

[sửa | sửa mã nguồn]

Kỹ sư hệ thống Hugh Williams của Delphi Corporation cùng một nhóm hỗ trợ nhận nhiệm vụ lên đường điều tra nguyên nhân khiến liên lạc giữa Trái Đất và Cradle bị cắt đứt. Tuy nhiên khi hạ cánh, họ phát hiện toàn bộ cơ sở này đã vắng bóng con người một cách đầy bí ẩn. Một trận động đất trên Mặt Trăng bất ngờ ập đến Cradle khiến Hugh bị tách khỏi đồng đội và rơi vào trạng thái bất tỉnh. Khi tỉnh lại, một cô bé android mang hình hài trẻ em với số hiệu Pragmata D-I-0336-7 (người sau này được Hugh đặt tên là "Diana") đã đánh thức anh. Hugh nhanh chóng phát hiện ra AI quản trị của Cradle là IDUS đã vượt khỏi tầm kiểm soát và hệ thống này bắt đầu cử các robot thù địch đến để tiêu diệt anh. Diana hỗ trợ Hugh trong chiến đấu bằng cách sử dụng khả năng của mình để xâm nhập vào các robot đối phương và khiến chúng dễ bị tổn thương trước vũ khí của anh. Dù vậy, cô bé không hề biết lý do IDUS nổi loạn cũng như chuyện gì đã xảy ra với đội ngũ nhân viên con người của Cradle.

Hugh quyết định để Diana đồng hành cùng mình trong nỗ lực tiếp cận Tháp Liên lạc (Comm Tower) nhằm gửi tín hiệu cầu cứu về Trái Đất. Trong quá trình chiến đấu vượt qua nhiều cơ sở khác nhau của Cradle, Hugh dần cảm thấy bản thân ngày càng gắn bó với Diana như thể cô bé là một đứa trẻ thực sự. Khi đến được Tháp Liên lạc, Hugh bàng hoàng phát hiện ra IDUS đã phong tỏa toàn bộ hệ thống giao tiếp nhưng một cô bé tên Eight bất ngờ liên lạc và cho biết bản thân đang bị mắc kẹt tại khu vực Terra Dome. Trước sự nài nỉ của Diana, Hugh quyết định lên đường giải cứu Eight. Mở đường máu qua Terra Dome, Hugh và Diana cuối cùng cũng tìm thấy Eight (một cô bé cũng là người máy Pragmata). Eight giải thích rằng IDUS đã mất kiểm soát sau trận động đất trên Mặt Trăng và với tư cách là một Pragmata, Diana có khả năng tắt IDUS nếu cô phát mã dừng tại hệ thống máy chủ (mainframe) của nó. Nhận ra sự hiện diện của nhóm, IDUS tiến hành phong tỏa khu vực. Hugh cùng Diana buộc phải bỏ lại Eight nhưng trước đó cô bé đã kịp chuyển giao mã tắt IDUS cho Diana.

Hugh và Diana tiếp tục tiến tới máy chủ nhưng trên đường đi họ đụng độ một sản phẩm phụ của lunafilament mang tên "dead filament" (sợi chết) có độc tính cực cao đối với sự sống hữu cơ. Cả hai cuối cùng cũng đến được máy chủ và vô hiệu hóa thành công IDUS nhưng lại phát hiện ra thực chất hệ thống này đang cố gắng giam giữ Eight do cô đang lên kế hoạch vận chuyển một lượng lớn dead filament để làm ô nhiễm Trái Đất. Eight sau đó bất ngờ tấn công Hugh và Diana đã bị hư hại nghiêm trọng trong lúc xả thân bảo vệ anh. Hugh vội vàng đưa Diana đến khu vực Pragmatics để sửa chữa tạm thời cho cô. Tại đây, họ biết được rằng Tiến sĩ Neil Higgins (một trong những nhà khoa học trưởng của Cradle) đã tạo ra các Pragmata như những đối tượng thử nghiệm nhằm tìm phương pháp chữa trị căn bệnh hiếm gặp cho con gái Daisy của ông. Giới chuyên môn xem Diana là một nguyên mẫu thất bại do có khả năng đào thải dead filament khỏi cơ thể trong khi Eight lại được thiết kế chuyên biệt để thu thập vật chất này. Hugh tìm cách sửa chữa hoàn toàn cho Diana và quá trình này khôi phục luôn khả năng thanh lọc dead filament của cô. Mặc dù vậy chính Hugh lại bị lây nhiễm dead filament và anh quyết định giấu kín sự thật này không cho Diana biết.

Cặp đôi sau đó tiến đến Cảng Trung tâm của Cradle để ngăn chặn kế hoạch của Eight và biết được Tiến sĩ Higgins đã qua đời do sự kết hợp giữa nỗi tuyệt vọng cùng tình trạng nhiễm độc dead filament sau khi nghe tin Daisy tử vong trong một ca can thiệp y tế thất bại. Vì lẽ đó, Eight đã làm theo những gì cô tin là di nguyện cuối cùng của Tiến sĩ Higgins và ra lệnh cho IDUS tàn sát toàn bộ nhân viên Cradle nhằm dọn đường thực hiện kế hoạch hủy định Trái Đất. Hugh và Diana sau đó giao tranh với Eight rồi đánh bại cô. Khi cơ thể đang dần tan biến, Eight nài nỉ Diana hãy kể cho Trái Đất nghe về những gì đã xảy ra với Tiến sĩ Higgins. Tuy nhiên trong lúc cặp đôi tìm kiếm tàu con thoi, một khối dead filament khổng lồ bất ngờ tấn công họ sau khi chúng đột biến thành một con quái vật đồ sộ. Hugh và Diana nỗ lực và cuối cùng đã tiêu diệt sinh vật này. Nhận ra bản thân đang chết dần vì nhiễm độc dead filament, Hugh quyết định ở lại Mặt Trăng sau khi đưa Diana lên một chuyến tàu chở hàng hướng về Trái Đất.

Cảnh hậu danh đề hé lộ Diana đã hạ cánh an toàn xuống Trái Đất và thực hiện được ước mơ ngắm nhìn một bãi biển nhiệt đới thực sự. Cô bé sau đó ngước nhìn lên Mặt Trăng và dõng dạc tuyên bố "Cháu đã sẵn sàng".

Sau khi hoàn thành các thử thách "Unknown Signal" ở giai đoạn sau của trò chơi, người chơi sẽ nhận được một vật phẩm giúp mở khóa cảnh phụ ở cuối game. Phân đoạn này ngụ ý rằng Hugh đã sống sót sau quá trình lây nhiễm dead filament và một robot thân thiện từng giúp đỡ người chơi xuyên suốt hành trình tên Cabin đã giải cứu anh.

Phát triển

[sửa | sửa mã nguồn]

Quá trình phát triển Pragmata diễn ra trong suốt sáu năm tại Capcom. Hãng ban đầu công bố trò chơi vào ngày 11 tháng 6 năm 2020 trong buổi phát trực tiếp giới thiệu máy PlayStation 5 của Sony và đánh dấu đây là thương hiệu nguyên bản đầu tiên của Capcom trong vòng tám năm.[7] Dựa trên báo cáo thường niên năm 2021 của Capcom, Brian Ashcraft từ Kotaku nhận định rằng "một trong những lý do khiến trò chơi trông rất khác biệt so với các tựa game khác của hãng là do nó được nhào nặn từ bàn tay của đội ngũ phát triển mới".[8] Sau đợt hé lộ năm 2020, Pragmata rơi vào trạng thái địa ngục phát triển và bị trì hoãn vô thời hạn.[9] Đạo diễn Cho Yong-hee cho biết mặc dù ý tưởng cốt lõi không thay đổi trong quá trình phát triển, đội ngũ đã phải trải qua quá trình thử nghiệm và sửa sai chuyên sâu, đặc biệt là đối với cơ chế giải đố tin tặc của trò chơi.[10] Kawamori Shōji (người từng tham gia chế tác loạt phim Macross) trực tiếp giám sát khâu xây dựng thế giới.[11]

Thiết kế

[sửa | sửa mã nguồn]
Tranh thiết kế ý tưởng cho nhân vật Diana

Nhà phát triển Capcom đã gặp không ít khó khăn trong việc tạo hình trực quan cho Diana vì ban đầu họ muốn nhân vật này mang dáng vẻ hoàn toàn giống một android. Dù vậy, việc tạo ra một nhân vật android thuần túy lại mang đến nhiều thách thức trong khâu biểu đạt cảm xúc. Đạo diễn Cho Yong-hee đã dẫn chứng nhân vật Arale Norimaki từ tác phẩm Dr. Slump như một hình mẫu android có những "biểu cảm hoạt hình" điển hình (chẳng hạn như tự tháo rời đầu khỏi cơ thể) mà họ không thể tái tạo lại được.[12] Do vấp phải một số hạn chế nhất định liên quan đến các khía cạnh văn hóa và tính nhạy cảm cho đợt phát hành toàn cầu, Capcom quyết định chuyển thể bản chất người máy của Diana sang một phong cách tinh tế và nhẹ nhàng hơn.[13] Diana mang vẻ ngoài của một con người bình thường nhưng một số hành vi cũng như giọng nói đậm chất máy móc của cô lại vô tình rơi vào vùng thung lũng kỳ lạ.[12] So với các dự án trước đây của Capcom, những nhân viên mới của công ty đã tạo ra mô hình của Diana hoàn toàn từ con số không thay vì sử dụng công nghệ quét 3D; đồng thời, các hoạt ảnh của cô cũng không sử dụng diễn viên nhí mà do chính các nhân viên Capcom đảm nhận.[14][15]

Đội ngũ thiết kế xây dựng màn chơi mô phỏng Thành phố New York trong Pragmata với chủ ý tạo cảm giác như một sản phẩm do trí tuệ nhân tạo tạo sinh làm ra. Theo chia sẻ của nhà sản xuất Naoto Oyama, môi trường này trông "hơi méo mó" với những lỗi phi logic như xe taxi chìm dưới sàn nhà hoặc xe buýt mọc ra từ những bức tường.[16] Hãng hoàn toàn không sử dụng trí tuệ nhân tạo tạo sinh để tạo ra diện mạo này, thay vào đó, các nhà phát triển con người của Capcom đã "dày công nghiên cứu để tích hợp những cơ chế lột tả được cảm giác kỳ lạ đặc trưng của AI".[17] Cây bút Elie Gould từ PC Gamer đã gọi định hướng nghệ thuật này là "rác AI do con người tạo ra".[18] Tuy nhiên, Capcom phải cân nhắc thật kỹ trong việc cân bằng các hiệu ứng biến dạng trong môi trường để chúng không gây mất tập trung quá mức hoặc khiến người chơi nhầm lẫn với các manh mối giải đố.[19]

Tuyển diễn viên

[sửa | sửa mã nguồn]

Capcom lựa chọn nam diễn viên David Menkin đảm nhận phần lồng tiếng Anh cho Hugh Williams vào năm 2024 và anh đã dành khoảng 18 tháng để thổi hồn vào nhân vật này.[20] Menkin tiết lộ rằng bản thân phải kiềm chế việc đăng tải thông tin về sứ mệnh bay quanh Mặt Trăng Artemis II của NASA trên mạng xã hội vì lo sợ vi phạm thỏa thuận bảo mật thông tin (NDA) và hoàn toàn không thể thừa nhận vai trò của mình cho đến khi Pragmata chính thức lên kệ.[21] Trong khi đó, Grace Saif đảm nhận lồng tiếng Anh cho nhân vật Diana.[22] Sau khi chốt danh sách diễn viên, hãng đã mời họ tham gia một buổi đọc kịch bản dành cho các đoạn cắt cảnh đầu trò chơi (như lúc Hugh đặt tên cho Diana), một quy trình vốn rất hiếm thấy trong ngành công nghiệp trò chơi điện tử. Đáng chú ý, Menkin và Saif chưa bao giờ làm việc trực tiếp cùng nhau trong vai trò Hugh và Diana. Menkin sẽ tiến hành thu âm các lời thoại của mình trước và sau đó Saif mới dựa vào bản thu đó để làm việc trong các buổi thu âm riêng biệt của cô.[20]

Công nghệ đồ họa

[sửa | sửa mã nguồn]
Để đảm bảo mái tóc của Diana trông chân thực nhất có thể, nhóm phát triển đã kết xuất nó bằng hệ thống mô phỏng tóc dựa trên vật lý của engine RE Engine.

Pragmata được phát triển trên nền tảng RE Engine của Capcom.[23] Trò chơi hỗ trợ công nghệ sự chiếu sáng tổng thể thông qua dò tia cho hệ thống ánh sáng gián tiếp và hiệu ứng phản chiếu dò tia. Trên phiên bản PC, trò chơi hỗ trợ công nghệ dò đường (path tracing) nhằm kích hoạt hệ thống ánh sáng dội nhiều lần và mang lại chất lượng phản chiếu dò tia cao hơn.[24] Quản lý hỗ trợ phát triển engine Masaru Ijuin cho biết công nghệ dò đường "biến đổi hoàn toàn chất lượng hình ảnh của trò chơi" khi nó mang lại "đồ họa chất lượng điện ảnh" cho Pragmata và khiến người xem "liên tưởng đến các phim khoa học viễn tưởng cao cấp".[25] Capcom đã dành 18 tháng hợp tác cùng Nvidia để tích hợp công nghệ dò đường vào tác phẩm của mình.[26] Hãng vận dụng công nghệ sắp xếp lại lệnh thực thi shader (Shader Execution Reordering - SER) lần đầu tiên xuất hiện trên dòng GPU GeForce RTX 40 của Nvidia cho quá trình dò đường của Pragmata nhằm tiết kiệm thời gian kết xuất khung hình. Việc bổ sung SER ban đầu mà không có tính năng nén đã làm tăng thời gian kết xuất lên 23,5 mili giây; tuy nhiên, con số này sau đó giảm xuống 16,9 mili giây và cuối cùng là 13,3 mili giây thông qua các quá trình tối ưu hóa tương ứng trên cả hệ thống engine lẫn trình điều khiển. Nvidia cũng khuyến nghị sử dụng SER cho các tựa game dò đường trong tương lai vì tính năng này đã được tích hợp vào DirectX Raytracing (DXR) phiên bản 1.2.[26] Trò chơi ứng dụng hệ thống chiếu sáng tổng thể ReSTIR để giảm nhiễu từ ánh sáng gián tiếp do Capcom phát hiện ra rằng quá trình khử nhiễu bằng DLSS Ray Reconstruction thường tạo ra các hiện tượng bóng mờ.[26] Hãng có thể chiếu sáng nhiều cảnh trong Pragmata hoàn toàn bằng công nghệ chiếu sáng dựa trên hình ảnh (IBL) để giúp giảm bớt tình trạng nhiễu hạt. Việc chiếu sáng chính xác hệ thống tóc dạng sợi của RE Engine trong Pragmata bằng công nghệ dò đường từng là một thách thức không nhỏ. Mái tóc dài của Diana có độ sai lệch quá lớn so với lưới đa giác thay thế thông thường vốn được dùng làm phương án dự phòng trong cơ chế phân cấp thể tích giới hạn (BVH) của quá trình dò tia. Tuy nhiên, toàn bộ cấu trúc hình học của từng sợi tóc sau cùng đều được đưa vào BVH để phục vụ cho quá trình dò đường.[26] Công nghệ dò đường mang lại những hiệu ứng phản chiếu sắc nét và ổn định hơn, đồng thời đảm bảo độ chính xác tuyệt đối về mặt vật lý trong các môi trường có độ phản xạ cao của Pragmata như khu căn cứ trên Mặt Trăng.[27] Tính năng dò đường hiện chỉ có mặt trên các dòng GPU của Nvidia do hệ thống bắt buộc sử dụng DLSS Ray Reconstruction mà không có phương án dự phòng cho bất kỳ trình khử nhiễu nào khác.

Trên hệ máy PlayStation 5 Pro, Pragmata chỉ có một chế độ đồ họa duy nhất chạy ở độ phân giải 4K với tốc độ 60 khung hình mỗi giây. Phiên bản Xbox Series X sử dụng độ phân giải 1080p gốc để nâng cấp lên 4K trong khi Series S kết xuất ở độ phân giải 720p gốc rồi nâng cấp lên độ phân giải 1440p.[28] Phiên bản Switch 2 chạy ở mức 540p và được nâng cấp lên độ phân giải đầu ra 1080p.[29]

Đối với khâu kết xuất tóc, Pragmata sử dụng hệ thống tóc dạng sợi của RE Engine vốn từng xuất hiện trên các kiểu tóc ngắn trong những tựa game như Resident Evil 4 (2023). Hệ thống tóc dạng sợi của RE Engine là một cơ chế mô phỏng tóc dựa trên vật lý nhằm mục đích làm cho mái tóc trông tự nhiên và chân thực hơn so với kỹ thuật dựng thẻ tóc raster hóa truyền thống. Việc tiếp tục phát triển hệ thống này để mô phỏng mái tóc dài tốt hơn xuất phát từ yêu cầu phải khắc họa chuẩn xác chuyển động cho mái tóc của Diana trong Pragmata. Đội ngũ thực hiện trò chơi đã phải yêu cầu nhóm phát triển RE Engine tiến hành những bổ sung tương ứng cho hệ thống tóc của engine này.[30] Nền tảng kết xuất mái tóc của Diana sau đó đã được chuyển giao sang tựa game Resident Evil Requiem để áp dụng cho nhân vật Grace Ashcroft.[31]

Phát hành

[sửa | sửa mã nguồn]

Ban đầu Capcom công bố Pragmata sẽ ra mắt vào năm 2022. Tuy nhiên đến tháng 1 năm 2021, hãng lại thông báo dời lịch phát hành sang năm 2023.[8] Vào tháng 6 năm 2023, Capcom tung ra một đoạn giới thiệu xác nhận trò chơi đã bị trì hoãn vô thời hạn.[32] Tại chương trình State of Play diễn ra vào tháng 6 năm 2025, hãng chính thức công bố trò chơi sẽ lên kệ vào năm 2026.[33]

Đến sự kiện The Game Awards 2025, hãng thông báo ngày phát hành dự kiến là 24 tháng 4 năm 2026, đồng thời tung ra một bản chơi thử nghiệm mang tên Pragmata: Sketchbook trên nền tảng Steam.[34] Capcom xác nhận trò chơi sẽ đổ bộ lên hệ máy Nintendo Switch 2, ra mắt cùng mẫu Amiibo nhân vật Diana. Khi sử dụng mô hình này để quét trên máy, game thủ sẽ nhận được các trang bị vũ khí và vật phẩm tiếp tế trong trò chơi.[35][36][37] Bản demo đã chính thức trình làng trên các hệ máy console vào ngày 5 tháng 2 năm 2026.[38] Vào ngày 5 tháng 3, một buổi thuyết trình Capcom Spotlight đã thông báo đẩy lịch phát hành lên sớm một tuần (tức ngày 17 tháng 4), mặc dù phiên bản Nintendo Switch 2 vẫn sẽ giữ nguyên lịch ra mắt vào ngày 24 tháng 4 tại thị trường Nhật Bản.[1]

Đón nhận

[sửa | sửa mã nguồn]

Đánh giá chuyên môn

[sửa | sửa mã nguồn]

Pragmata nhận được nhiều đánh giá "nhìn chung tích cực" dựa trên số liệu từ trang web hệ thống tổng hợp kết quả đánh giá Metacritic,[39][40][41][42] cùng với 96% nhà phê bình khuyến nghị trải nghiệm trò chơi này trên nền tảng OpenCritic.[43]

Giới chuyên môn đã dành nhiều lời ngợi khen cho cốt truyện cũng như mối quan hệ giữa hai nhân vật chính Hugh và Diana trong Pragmata. Trong bài đánh giá chấm bốn sao trên The Guardian, Tom Regan đã gọi Pragmata là một "cuộc phiêu lưu chơi đơn chân thành được thực hiện tuyệt đẹp" khi có khả năng khắc họa "mối quan hệ cha con với sự khéo léo đến bất ngờ".[59] Trong bài đánh giá trên Hardcore Gamer, Adam Beck gọi tác phẩm này là "một trải nghiệm chân thành không chỉ về trải nghiệm con người mà còn về tình phụ tử". Ông coi Diana là "trái tim" của Pragmata nhưng cũng lên tiếng chỉ trích việc nhân vật Hugh không có một cung nhân vật đáng kể nào xuyên suốt trò chơi.[50] Giant Bomb tán dương Diana vì không trở thành một người bạn đồng hành phiền phức hay đáng ghét bất chấp việc cô bé là một đứa trẻ nói nhiều bởi cô luôn biết cách cung cấp những thông tin hữu ích cho người chơi.[49] Biên tập viên Rob Dwair của TechRadar đặc biệt nhấn mạnh cách Pragmata khắc họa AI mang lại cảm giác rất hợp thời.[58]

Michael Higham từ IGN đánh giá Pragmata giống như một tựa game "bước thẳng ra từ kỷ nguyên Xbox 360" do chủ yếu tập trung vào các cơ chế lối chơi sáng tạo thay vì nghệ thuật kể chuyện. Cơ chế giải đố tin tặc đòi hỏi sự cân bằng giữa việc giải đố nhanh chóng và chú ý né tránh các đòn tấn công của kẻ thù.[51] Hệ thống đa diện này gợi nhớ cho Steve Watts của GameSpot về tựa game Dead Space khi nó truyền vào các pha chiến đấu của trò chơi một cảm giác căng thẳng tột độ.[47] Tương tự như vậy, Dom Peppiatt từ Eurogamer đã dẫn chứng các tựa game góc nhìn thứ ba khác thuộc thế hệ Xbox 360 như Watch Dogs, Vanquish, Lost Planet, Gears of WarDead Rising để nhận định rằng Pragmata "xây dựng thành công một cảm giác vừa phái sinh lại vừa độc đáo đến nhường nào". Ông lập luận rằng yếu tố hành động của trò chơi "đã gánh vác một cốt truyện rất tầm thường một cách dễ dàng".[45] Rob Dwair của TechRadar chỉ trích nhịp độ trò chơi ở nửa sau với những khu vực ngày càng bị thu hẹp khiến người chơi bị mắc kẹt trong các trận chiến với vô số kẻ thù.[58] Trong bài đánh giá trên GamesRadar+, Jasmine Gould-Wilson phàn nàn hệ thống vật phẩm thu thập rất khó điều hướng do thiếu vắng tính năng bản đồ nhỏ. Việc quét tìm mục tiêu tạo ra tình trạng nhiễu loạn thị giác vì các vật phẩm thu thập gần đó làm rối mắt giao diện HUD thay vì hiển thị trên một bản đồ thiết kế lớn hơn.[48]

Doanh số

[sửa | sửa mã nguồn]

Pragmata đã vượt mốc 1 triệu bản tiêu thụ trên toàn cầu chỉ sau hai ngày ra mắt.[61]

  1. tiếng Nhật: プラグマタ, Hepburn: Puragumata

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. 1 2 Romano, Sal (ngày 5 tháng 3 năm 2026). "PRAGMATA release date moved up to April 17" [Ngày phát hành của PRAGMATA được đẩy lên ngày 17 tháng 4]. Gematsu (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 5 tháng 3 năm 2026.
  2. Wagner, Justin (ngày 13 tháng 4 năm 2026). "Pragmata's confidence in its punchy shootouts and old-school cool pays off" [Sự tự tin của Pragmata vào những màn đấu súng mạnh mẽ và phong cách cổ điển đã mang lại thành quả]. PC Gamer (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2026.
  3. "PRAGMATA Reviews" [Đánh giá PRAGMATA]. Metacritic (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2026.
  4. Fenlon, Wes (ngày 5 tháng 6 năm 2025). "Almost exactly 5 years after it was announced, Capcom's astronaut action game Pragmata finally has a release date: 'It's real'" [Gần đúng 5 năm sau khi công bố, trò chơi hành động phi hành gia Pragmata của Capcom cuối cùng cũng có ngày ra mắt: 'Nó là thật']. PC Gamer (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2025.
  5. Cuevas, Zachery (ngày 11 tháng 6 năm 2025). "I Demoed Pragmata, Capcom's Upcoming Space Shooter, and It's Unlike Anything I've Played" [Tôi đã chơi thử Pragmata, tựa game bắn súng không gian sắp ra mắt của Capcom và nó không giống bất kỳ thứ gì tôi từng chơi]. PCMag (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2025.
  6. Mercante, Alyssa (ngày 17 tháng 6 năm 2025). "Pragmata, the quirky science-fiction game that's back from the dead" [Pragmata, tựa game khoa học viễn tưởng kỳ quặc đã hồi sinh từ cõi chết]. The Guardian (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2025.
  7. Ivan, Tom (ngày 11 tháng 6 năm 2020). "Capcom announces Pragmata, its first original franchise in 8 years" [Capcom công bố Pragmata, thương hiệu nguyên bản đầu tiên trong 8 năm]. Video Games Chronicle (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2023.
  8. 1 2 Ashcraft, Brian (ngày 18 tháng 11 năm 2021). "Capcom Delays Cool-Looking Sci-Fi Game Pragmata To 2023" [Capcom trì hoãn tựa game khoa học viễn tưởng ấn tượng Pragmata sang năm 2023]. Kotaku (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2023.
  9. Apsey, Echo (ngày 20 tháng 8 năm 2025). "Pragmata rethinks sci-fi shooter combat, and it owes a lot to Snake (preview)" [Pragmata định hình lại lối chiến đấu của game bắn súng khoa học viễn tưởng và học hỏi nhiều từ Snake (bài xem trước)]. Space (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2026.
  10. Woods, Sam (ngày 27 tháng 9 năm 2025). "Exclusive: "There Was So Much Trial And Error" - Pragmata Director Reveals The Reason For The Game's Indefinite Delay, But Doesn't Regret Revealing It So Early" [Độc quyền: "Đã có quá nhiều thử nghiệm và sai sót" - Đạo diễn Pragmata tiết lộ lý do tựa game bị trì hoãn vô thời hạn nhưng không hối hận vì đã công bố quá sớm]. TheGamer (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2026.
  11. P, Đorđe (ngày 10 tháng 3 năm 2026). "Pragmata's sci-fi worldbuilding was supervised by Macross creator Shoji Kawamori to balance out Capcom's 'accessibility-focused' approach to the genre, producer says" [Nhà sản xuất cho biết khâu xây dựng thế giới khoa học viễn tưởng của Pragmata do cha đẻ Macross là Shoji Kawamori giám sát nhằm cân bằng với cách tiếp cận 'tập trung vào khả năng tiếp cận' của Capcom đối với thể loại này]. Automaton (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2026.
  12. 1 2 P, Đorđe (ngày 18 tháng 2 năm 2026). "Pragmata devs struggled with conveying Diana's 'android-like' vibes in a global cultural context. Screwing her head off like Arale-chan 'would've been difficult to achieve,' says director" [Đội ngũ phát triển Pragmata chật vật trong việc truyền tải phong thái 'chuẩn android' của Diana trong bối cảnh văn hóa toàn cầu. Đạo diễn cho biết việc tháo rời đầu cô bé như Arale 'sẽ rất khó để thực hiện']. Automaton (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2026.
  13. "Pragmata devs talk about the sci-fi approach, Diana's android features and using retro aesthetics" [Đội ngũ phát triển Pragmata thảo luận về cách tiếp cận khoa học viễn tưởng, các tính năng android của Diana và việc sử dụng thẩm mỹ hoài cổ]. GoNintendo (bằng tiếng Anh). ngày 18 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2026.
  14. JP, AUTOMATON (ngày 27 tháng 9 năm 2025). "カプコン新作宇宙アクション『プラグマタ』開発者を突き動かしたのは「既視感のあるゲームにしたくない」執念。延期を重ね、たどり着いた"新しいゲーム"" [Sự ám ảnh "không muốn tạo ra một trò chơi mang cảm giác lặp lại" đã thúc đẩy những nhà phát triển tựa game hành động vũ trụ mới 'Pragmata' của Capcom. Vượt qua nhiều lần trì hoãn để đạt đến một "trò chơi mới"]. AUTOMATON (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.
  15. "The Head of Technical Research Discusses Development | ONLINE INTEGRATED REPORT 2022 | CAPCOM" [Trưởng bộ phận Nghiên cứu Kỹ thuật thảo luận về khâu Phát triển | BÁO CÁO TÍCH HỢP TRỰC TUYẾN 2022 | CAPCOM] (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.
  16. Levine, Gloria (ngày 27 tháng 3 năm 2026). "Pragmata's New York Was Made by Humans to Look AI-Generated" [Thành phố New York trong Pragmata do con người tạo ra để trông như sản phẩm của AI]. 80 Level (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2026.
  17. Valentine, Rebekah (ngày 27 tháng 3 năm 2026). "Pragmata Contains a Stage That's a 'Fake New York Generated by AI,' but It's Entirely Made by Humans" [Pragmata chứa một màn chơi mang phong cách 'New York giả tạo do AI tạo ra' nhưng lại hoàn toàn do con người thực hiện]. IGN (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2026.
  18. Gould, Elie (ngày 27 tháng 3 năm 2026). "Pragmata's devs created human-made AI slop to mimic the 'uncanny feel' of LLM art" [Đội ngũ phát triển Pragmata tạo ra rác AI từ con người để mô phỏng 'cảm giác kỳ lạ' của nghệ thuật LLM]. PC Gamer (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2026.
  19. Phillips Kennedy, Victoria (ngày 27 tháng 3 năm 2026). "Pragmata's New York-like cityscape was intentionally designed to feel "AI-generated" and "distorted"" [Cảnh quan thành phố mang phong cách New York của Pragmata được cố tình thiết kế để mang lại cảm giác "do AI tạo ra" và "méo mó"]. Eurogamer (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2026.
  20. 1 2 Manchester, Austin (ngày 18 tháng 4 năm 2026). "Pragmata was so top secret, the man behind Hugh was too scared to talk about the moon" [Pragmata tuyệt mật đến mức người đứng sau nhân vật Hugh quá sợ hãi khi nói về Mặt Trăng]. Polygon (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2026.
  21. Shepard, Kenneth (ngày 20 tháng 4 năm 2026). "Pragmata Actor Was Afraid To Post About The Artemis Crew: 'I Know So Much About The F*cking Moon'" [Diễn viên Pragmata sợ đăng bài về phi hành đoàn Artemis: 'Tôi biết quá nhiều về cái Mặt Trăng chết tiệt này']. Kotaku (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2026.
  22. Ali, Ayyoun (ngày 18 tháng 4 năm 2026). "All Voice Actors in Pragmata (Cast List)" [Tất cả diễn viên lồng tiếng trong Pragmata (Danh sách diễn viên)]. GameRant (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2026.
  23. Hilliard, Kyle (ngày 3 tháng 7 năm 2023). "How Is Capcom's RE Engine So Versatile?" [Làm thế nào RE Engine của Capcom lại đa năng đến vậy?]. Game Informer (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2025.
  24. Machkovech, Sam (ngày 6 tháng 1 năm 2026). "Nvidia Hands-On at CES: DLSS 4.5, Path-Traced Pragmata" [Trải nghiệm thực tế Nvidia tại CES: DLSS 4.5, Pragmata hỗ trợ dò đường]. Digital Foundry (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2026.
  25. Sinha, Ravi (ngày 6 tháng 1 năm 2026). "Pragmata's Path Tracing Enables "Cinematic Visuals" Akin to "High-End Sci-Fi Films," per Capcom" [Capcom cho biết công nghệ dò đường của Pragmata mang lại "hình ảnh điện ảnh" giống như "phim khoa học viễn tưởng cao cấp"]. GamingBolt (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2026.
  26. 1 2 3 4 Palumbo, Alessio (ngày 15 tháng 4 năm 2026). "RE Engine Path Tracing Deep Dive: SER, ReSTIR GI, and DLSS RR Integration in Resident Evil Requiem & Pragmata" [Tìm hiểu sâu về công nghệ dò đường trên RE Engine: Tích hợp SER, ReSTIR GI và DLSS RR trong Resident Evil Requiem & Pragmata]. Wccftech (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2026.
  27. Judd, William (ngày 13 tháng 4 năm 2026). "Pragmata On PC: Impressive From Path-Traced RTX 5090 Down To The Lowly 4060" [Pragmata trên PC: Ấn tượng từ RTX 5090 hỗ trợ dò đường cho đến dòng 4060 thấp bé]. Digital Foundry (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2026.
  28. Gilbert, Fraser (ngày 6 tháng 2 năm 2026). "Pragmata Demo Comparison Shows Difference Between Xbox Series X, Series S & Switch 2" [Video so sánh bản Demo Pragmata cho thấy sự khác biệt giữa Xbox Series X, Series S và Switch 2]. Pure Xbox (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2026.
  29. Doolan, Liam (ngày 7 tháng 2 năm 2026). "Video: Pragmata Demo Side-By-Side Graphics Comparison (Switch 2, Xbox Series S, PS5)" [Video: So sánh đồ họa cạnh nhau của Pragmata Demo (Switch 2, Xbox Series S, PS5)]. Nintendo Life (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2026.
  30. Scullion, Chris (ngày 28 tháng 8 năm 2025). "Future Capcom games will have better hair, thanks to Pragmata" [Các tựa game Capcom trong tương lai sẽ có tóc đẹp hơn nhờ Pragmata]. Video Games Chronicle (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2026.
  31. Sinha, Ravi (ngày 30 tháng 6 năm 2025). "Resident Evil Requiem – 10 New Things You Must Know" [Resident Evil Requiem – 10 điều mới mẻ bạn nhất định phải biết]. GamingBolt (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2026.
  32. Gerblick, Jordan (ngày 13 tháng 6 năm 2023). "Capcom's mysterious sci-fi game has been delayed again, this time indefinitely" [Trò chơi khoa học viễn tưởng bí ẩn của Capcom lại bị trì hoãn, lần này là vô thời hạn]. GamesRadar+ (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2025.
  33. Benfell, Grace (ngày 4 tháng 6 năm 2025). "Capcom's Long-Delayed Pragmata Gets 2026 Release Window" [Pragmata, trò chơi bị trì hoãn từ lâu của Capcom, ấn định khung thời gian phát hành vào năm 2026]. GameSpot (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2025.
  34. Burdette, David (ngày 12 tháng 12 năm 2025). "Pragmata demo is now live!" [Bản demo của Pragmata đã chính thức ra mắt!]. GamingTrend (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 12 tháng 2 năm 2025.
  35. Romano, Sal (ngày 11 tháng 12 năm 2025). "PRAGMATA adds Switch 2 version, launches April 24, 2026" [PRAGMATA bổ sung phiên bản Switch 2, ra mắt ngày 24 tháng 4 năm 2026]. Gematsu (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2025.
  36. Doolan, Liam (ngày 12 tháng 12 năm 2025). "Surprise! Capcom Is Bringing Pragmata To Switch 2, amiibo And Demo Also Confirmed" [Bất ngờ! Capcom sẽ mang Pragmata lên Switch 2, đồng thời xác nhận có amiibo và bản Demo]. Nintendo Life (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 12 tháng 2 năm 2025.
  37. Bennett, Colette (ngày 17 tháng 4 năm 2026). "Pragmata's Android Heroine Is Now A Delightfully Cute Amiibo" [Nữ chính Android của Pragmata giờ đây đã trở thành một mẫu Amiibo cực kỳ đáng yêu]. GameSpot (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2026.
  38. Romano, Sal (ngày 5 tháng 2 năm 2026). "PRAGMATA Sketchbook demo now available for PS5, Xbox Series, and Switch 2" [Bản demo Sketchbook của PRAGMATA hiện đã có mặt trên PS5, Xbox Series và Switch 2]. Gematsu (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 12 tháng 2 năm 2026.
  39. 1 2 "Pragmata for Nintendo Switch 2 Reviews" [Đánh giá Pragmata cho Nintendo Switch 2]. Metacritic (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  40. 1 2 "Pragmata for PC Reviews" [Đánh giá Pragmata cho PC]. Metacritic (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  41. 1 2 "Pragmata for PlayStation 5 Reviews" [Đánh giá Pragmata cho PlayStation 5]. Metacritic (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  42. 1 2 "Pragmata for Xbox Series X/S Reviews" [Đánh giá Pragmata cho Xbox Series X/S]. Metacritic (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  43. 1 2 "Pragmata Reviews" [Đánh giá Pragmata]. OpenCritic (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 4 năm 2026. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  44. Barovic, Andrej (ngày 13 tháng 4 năm 2026). "Pragmata review – To the moon and back" [Đánh giá Pragmata – Đi đến Mặt Trăng và trở lại]. Destructoid (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  45. 1 2 Peppiatt, Dom (ngày 13 tháng 4 năm 2026). "Pragmata review - Capcom's confidence peaks with a sci-fi shooter that dares you to like it or leave it" [Đánh giá Pragmata - Sự tự tin của Capcom đạt đỉnh cao với một tựa game bắn súng khoa viễn tưởng thách thức bạn thích hoặc bỏ qua]. Eurogamer (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  46. Miller, Matt (ngày 13 tháng 4 năm 2026). "Pragmata Review - Hack And Blast" [Đánh giá Pragmata - Chặt chém và bắn phá]. Game Informer (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  47. 1 2 Watts, Steve (ngày 13 tháng 4 năm 2026). "Pragmata Review - Capcom's Next Great Franchise" [Đánh giá Pragmata - Thương hiệu lớn tiếp theo của Capcom]. GameSpot (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  48. 1 2 Gould-Wilson, Jasmine (ngày 13 tháng 4 năm 2026). "Pragmata review: "Blasting and hacking in sync has me locked in – Capcom's sci-fi shooter stands strong alongside Resident Evil"" [Đánh giá Pragmata: "Sự kết hợp đồng điệu giữa bắn phá và giải mã tin tặc đã lôi cuốn tôi – tựa game bắn súng khoa học viễn tưởng của Capcom đứng vững vàng bên cạnh Resident Evil"]. GamesRadar+ (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  49. 1 2 Minotti, Mike (ngày 13 tháng 4 năm 2026). "Pragmata Review" [Đánh giá Pragmata]. Giant Bomb (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  50. 1 2 Beck, Adam (ngày 13 tháng 4 năm 2026). "Review: Pragmata" [Đánh giá: Pragmata]. Hardcore Gamer (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  51. 1 2 Higham, Michael (ngày 13 tháng 4 năm 2026). "Pragmata Review" [Đánh giá Pragmata]. IGN (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  52. Talbot, Ken (ngày 13 tháng 4 năm 2026). "Pragmata Review (Switch 2)" [Đánh giá Pragmata (Switch 2)]. Nintendo Life (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  53. Hilhorst, Willem (ngày 13 tháng 4 năm 2026). "PRAGMATA (Switch 2) Review" [Đánh giá PRAGMATA (Switch 2)]. Nintendo World Report (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  54. Wagner, Justin (ngày 13 tháng 4 năm 2026). "Pragmata review" [Đánh giá Pragmata]. PC Gamer (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  55. Tailby, Stephen (ngày 13 tháng 4 năm 2026). "Pragmata Review (PS5)" [Đánh giá Pragmata (PS5)]. Push Square (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  56. McClain, Jordan (ngày 13 tháng 4 năm 2026). "Pragmata Review" [Đánh giá Pragmata]. RPGamer (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  57. Erskine, Donovan (ngày 13 tháng 4 năm 2026). "Pragmata review: To the moon and back" [Đánh giá Pragmata: Đi đến Mặt Trăng và trở lại]. Shacknews (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  58. 1 2 3 Dwair, Rob (ngày 13 tháng 4 năm 2026). "Pragmata's blend of puzzles, hacking, and combat makes for some of the best space action I've ever experienced" [Sự pha trộn giữa giải đố, tin tặc và chiến đấu của Pragmata tạo nên một trong những trải nghiệm hành động không gian tuyệt vời nhất mà tôi từng chơi]. TechRadar (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  59. 1 2 Regan, Tom (ngày 16 tháng 4 năm 2026). "Pragmata review – soulful sad dad saga in stunning outer space" [Đánh giá Pragmata – câu chuyện đầy cảm xúc về người cha buồn bã trong không gian tuyệt đẹp]. The Guardian (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2026.
  60. Middler, Jordan (ngày 13 tháng 4 năm 2026). "Pragmata Review: Capcom's charming sci-fi shooter feels like it's from moons ago" [Đánh giá Pragmata: Tựa game bắn súng khoa học viễn tưởng đầy sức hút của Capcom mang lại cảm giác như đến từ một thời kỳ xa xưa]. Video Games Chronicle (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
  61. Phillips Kennedy, Victoria (ngày 20 tháng 4 năm 2026). "Pragmata surpasses 1m copies sold in just two days" [Pragmata vượt mốc 1 triệu bản tiêu thụ chỉ trong hai ngày]. Eurogamer (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2026.

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]