Quần đùi jean

Quần đùi jeans thoải mái khi di chuyển

Quần đùi jean (Jean shorts hoặc Jorts) là một loại quần đùi được chế tác từ chất liệu vải Denim. Sản phẩm này có thể được tạo ra dưới dạng "quần cắt gấu" (cutoffs) là loại quần được làm bằng cách cắt ngắn những chiếc quần jean dài sẵn có, những chiếc quần short denim được sản xuất và mua sẵn tại các cơ sở thương mại. Thuật ngữ "jorts" đôi khi được dùng để chỉ riêng những chiếc quần short denim dáng rộng (oversized) vốn được nam giới đặc biệt ưa chuộng trong các trào lưu thời trang đương đại. Từ này thường mang sắc thái hài hước hoặc châm biếm, và phong cách này từng có thời gian dài bị gắn liền với xu hướng thời trang lỗi thời (uncool) hoặc phong cách "thời trang của những ông bố" (dad fashion). Xét dưới góc độ lịch sử trang phục và xã hội học thời trang, quần đùi jean không đơn thuần là một vật phẩm may mặc mà còn là một ký hiệu học biểu tượng (semiotic symbol) chuyển dịch liên tục giữa các ranh giới của văn hóa chính lưu và văn hóa phản kháng. Việc chuyển đổi chất liệu denim, loại vải vốn đại diện cho tầng lớp lao động và bảo hộ lao động bền bỉ thành quần short đã phản ánh những biến động sâu sắc trong tâm lý học tiêu dùng và cấu trúc thẩm mỹ đô thị qua các thập niên.

Quần đùi jean được phát minh trong thời kỳ bùng nổ của văn hóa phản kháng những năm 1960. Trong những thập niên tiếp theo, loại quần này gắn liền chặt chẽ với các tiểu văn hóa phản kháng tiêu biểu như tiểu văn hóa Punk, văn hóa Hip-hop, và cộng đồng trượt ván (skateboarding). Những chiếc quần cắt gấu siêu ngắn, được biết đến với tên gọi Daisy Dukes (đặt theo tên của một nhân vật trong bộ phim truyền hình dài tập The Dukes of Hazzard), đã trở nên cực kỳ phổ biến vào thập niên 1970. Đến thập niên 1980, kiểu quần jorts ống rộng (baggy) lần đầu tiên được giới thiệu ra thị trường. Trong thập niên 1990 và 2000, nhiều phong cách jorts khác nhau đã tạo thành xu hướng thời trang, và những chiếc quần short dáng rộng thường được các nghệ sĩ âm nhạc hip hop mặc như một tuyên ngôn phong cách cá nhân. Xu hướng quần jorts dáng dài đã quay trở lại mạnh mẽ vào đầu thập niên 2020, trước thời điểm đó kiểu quần Daisy Dukes thường được đánh giá là thời thượng hơn. Nhiều người nổi tiếng và các thương hiệu thời trang xa xỉ đã bắt đầu tham gia vào làn sóng quần jorts, nơi người mặc tìm kiếm cả sự thoải mái lẫn giá trị mỉa mai (ironic value) ẩn sau một món đồ từng bị coi là thảm họa thời trang.

Từ nguyên

Quần đùi jeans

Trong tiếng Anh, thuật ngữ "jorts", một từ ghép (portmanteau) từ hai chữ "jean" và "shorts", được ghi nhận xuất hiện lần đầu tiên vào thập niên 1990. Từ này chính thức được bổ sung vào Từ điển tiếng Anh Oxford (OED) vào năm 2013 và vào từ điển Merriam-Webster vào năm 2023. Thuật ngữ này có thể dùng để chỉ quần short denim nói chung hoặc để mô tả phong cách thiết kế oversized cực kỳ phổ biến trong thập niên 2020. Trong khi đó, việc sử dụng từ "cutoffs" để chỉ những chiếc quần jean hoặc quần dài khác bị cắt ngắn đã được chứng minh là xuất hiện từ năm 1967. Từ "jorts" thường được sử dụng với sắc thái hài hước hoặc mang tính châm biếm để chỉ những chiếc quần short denim không hợp thời trang do nam giới mặc, trong khi các từ "cutoffs" và "Daisy Dukes" lại dùng để chỉ các phong cách phổ biến và mang tính thời thượng hơn của nữ giới. Theo cây viết André Wheeler của tờ The Washington Post, chính âm thanh có phần kỳ khôi của từ "jorts" đã đóng góp đáng kể vào danh tiếng mang tính khôi hài của loại trang phục này.

Phong cách

Quần đùi jeans trên đường phố

Quần đùi jean và thời trang

Về mặt chế tác, quần jorts có thể được thực hiện theo phương thức tự làm (DIY) bằng cách cắt ngắn những chiếc quần jean dài sẵn có. Đối với các sản phẩm mua sẵn tại cửa hàng, gấu quần có thể được may viền tinh tế hoặc được làm tước sợi, sờn rách (frayed) để giả lập diện mạo của những chiếc quần tự chế thủ công. Một lượng lớn quần jorts được giao dịch thông qua các kênh phân phối quần áo cũ (secondhand). Sản phẩm này tồn tại dưới nhiều màu sắc và độ dài đường may trong (inseam) khác nhau, và đôi khi được thiết kế với phần túi quần lộ rõ ra ngoài. Ngoài ra, các loại quần jorts kỹ thuật (technical jorts), chẳng hạn như các sản phẩm do hãng Ripton & Co sản xuất, được thiết kế chuyên dụng bằng chất liệu vải công nghệ cao nhằm phục vụ mục đích bảo hộ và vận động ngoài trời. Trong lịch sử thời trang, quần jorts thường phải hứng chịu nhiều sự chê bai, bài xích vì hai thái cực đó là hoặc quá ngắn gây phản cảm, hoặc quá dài không phù hợp với vóc dáng cơ thể người mặc, và bị coi là tàn dư lỗi thời của phong cách thập niên 1990 hoặc 2000. Văn hóa đại chúng thường xuyên đưa quần jorts của nam giới vào các tình huống gây cười, tiêu biểu như một đoạn quảng cáo của hãng bia Bud Light trong loạt chương trình danh tiếng Real Men of Genius; một vở hài kịch ngắn trên chương trình truyền hình The Tonight Show Starring Jimmy Fallon nơi Jimmy Fallon, Will Ferrell và Nick Jonas cùng nhau hát một ca khúc chế giễu quần jorts; và câu khẩu hiệu nổi tiếng "Gators wear jean shorts" (Cư dân vùng Gators mặc quần short jean), được tạo ra vào năm 1997 như một lời chế nhạo nhắm vào đội bóng bầu dục Florida Gators và những người hâm mộ của đội bóng này.