Quyền sinh sản

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm

Quyền sinh sảncác quyền và tự do hợp pháp liên quan đến sinh sảnsức khỏe sinh sản khác nhau giữa các quốc gia trên thế giới.[1] Tổ chức Y tế Thế giới định nghĩa quyền sinh sản như sau:

  • Quyền sinh sản dựa trên sự thừa nhận quyền cơ bản của tất cả các cặp vợ chồng và cá nhân được quyết định một cách tự do và có trách nhiệm về số lượng, khoảng cách và thời gian sinh con của họ cũng như có thông tin và phương tiện để làm như vậy, và quyền đạt được tiêu chuẩn cao nhất về tình dục và sức khỏe sinh sản. Chúng cũng bao gồm quyền của tất cả mọi người được đưa ra quyết định liên quan đến sinh sản không bị phân biệt đối xử, cưỡng bứcbạo lực.[2]

Quyền sinh sản của phụ nữ có thể bao gồm một số hoặc tất cả những điều sau đây: quyền phá thai hợp pháp và an toàn; quyền kiểm soát sinh sản; không bị cưỡng bức triệt sản và tránh thai; quyền được chăm sóc sức khỏe sinh sản có chất lượng tốt; và quyền được giáo dục và tiếp cận để thực hiện các lựa chọn sinh sản tự do và có hiểu biết.[3] Quyền sinh sản cũng có thể bao gồm quyền được giáo dục về các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục và các khía cạnh khác của tình dục, quyền được chăm sóc sức khỏe kinh nguyệt [4][5] và được bảo vệ khỏi các thực hành như cắt bộ phận sinh dục nữ (FGM).[1][3][6][7]

Quyền sinh sản bắt đầu phát triển như một tập hợp con của quyền con người tại Hội nghị Quốc tế về Nhân quyền năm 1968 của Liên Hợp Quốc.[6] Kết quả là Tuyên bố không ràng buộc của Tehran là văn kiện quốc tế đầu tiên công nhận một trong những quyền này khi tuyên bố rằng: "Cha mẹ có quyền cơ bản của con người là xác định một cách tự do và có trách nhiệm số lượng và khoảng cách của con cái họ." [6][8] Các vấn đề sức khỏe tình dục, phụ khoa và sức khỏe tâm thần của phụ nữ không phải là ưu tiên của Liên hợp quốc cho đến khi Thập kỷ Phụ nữ (1975-1985) đưa chúng lên hàng đầu.[9] Tuy nhiên, các quốc gia đã chậm chạp trong việc đưa các quyền này vào các công cụ ràng buộc pháp lý quốc tế. Do đó, trong khi một số quyền này đã được công nhận trong luật cứng, nghĩa là, trong các văn kiện nhân quyền quốc tế có tính ràng buộc pháp lý, những quyền khác chỉ được đề cập trong các khuyến nghị không ràng buộc và do đó, có vị thế tốt nhất là luật mềm trong luật quốc tế, trong khi một nhóm khác vẫn chưa được cộng đồng quốc tế chấp nhận và do đó vẫn ở mức vận động.[10]

Các vấn đề liên quan đến quyền sinh sản là một số trong những vấn đề quyền được tranh cãi gay gắt nhất trên toàn thế giới, bất kể trình độ kinh tế xã hội, tôn giáo hay văn hóa của người dân.[11]

Vấn đề quyền sinh sản thường xuyên được trình bày có tầm quan trọng sống còn trong các cuộc thảo luận và bài báo của các tổ chức quan tâm về dân số như Population Matters.[12]

Quyền sinh sản là một tập hợp con của các quyền và sức khỏe tình dục và sinh sản.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a b Cook, Rebecca J.; Fathalla, Mahmoud F. (1996). “Advancing Reproductive Rights Beyond Cairo and Beijing”. International Family Planning Perspectives. 22 (3): 115–21. doi:10.2307/2950752. JSTOR 2950752.
  2. ^ “Gender and reproductive rights”. WHO.int. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 7 năm 2009. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2010.
  3. ^ a b Amnesty International USA (2007). “Stop Violence Against Women: Reproductive rights”. SVAW. Amnesty International USA. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 1 năm 2008. Truy cập ngày 8 tháng 12 năm 2007.
  4. ^ “Tackling the taboo of menstrual hygiene in the European Region”. WHO.int. 8 tháng 11 năm 2018. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 7 năm 2019.
  5. ^ Singh, Susheela (2018). “Inclusion of menstrual health in sexual and reproductive health and rights — Authors' reply”. The Lancet Child & Adolescent Health. 2 (8): e19. doi:10.1016/S2352-4642(18)30219-0. PMID 30119725.
  6. ^ a b c Freedman, Lynn P.; Isaacs, Stephen L. (1993). “Human Rights and Reproductive Choice”. Studies in Family Planning. 24 (1): 18–30. doi:10.2307/2939211. JSTOR 2939211. PMID 8475521.
  7. ^ “Template”. Nocirc.org. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2017.
  8. ^ “Proclamation of Teheran”. International Conference on Human Rights. 1968. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 10 năm 2007. Truy cập ngày 8 tháng 11 năm 2007.
  9. ^ Dorkenoo, Efua. (1995). Cutting the rose: female genital mutilation: the practice and its prevention. Minority Rights Publications. ISBN 1873194609. OCLC 905780971.
  10. ^ Center for Reproductive Rights, International Legal Program, Establishing International Reproductive Rights Norms: Theory for Change Lưu trữ 2006-01-26 tại WebCite, US CONG. REC. 108th CONG. 1 Sess. E2534 E2547 (Rep. Smith) (Dec. 8, 2003):
  11. ^ Knudsen, Lara (2006). Reproductive Rights in a Global Context. Vanderbilt University Press. tr. 1. ISBN 978-0-8265-1528-5. reproductive rights.
  12. ^ “Population Matters search on "reproductive rights". Populationmatters.org/. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2017.