Rượu Bàu Đá

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Rượu Bàu Đá là đặc sản nổi tiếng của tỉnh Bình Định (Việt Nam).

Xuất xứ tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]

Tên gọi của rượu là do được nấu chủ yếu từ làng Cù Lâm thuộc xã Nhơn Lộc, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định.[1] Bàu Đá là tên của một bàu nước ngày xưa cả làng dùng chung, là nguồn nước để chưng cất rượu Bàu Đá. Bàu nước cổ này ngày nay (2010) đã cạn nước, nguồn nước chủ yếu để ủ men, cất rượu bây giờ là từ những mạch nước giếng của làng.

Quy trình nấu rượu[sửa | sửa mã nguồn]

Muốn có rượu ngon, người nấu phải tuân thủ các yêu cầu nghiêm ngặt về nguồn nước, gạo, men, dụng cụ nấu cộng với kinh nghiệm gia truyền.

Để có một lít rượu Bàu Đá ngon, công đoạn nấu rất công phu: rượu được nấu bằng gạo lứt, nấu một mẻ 5 kg gạo (lấy được 3,5 - 4 lít rượu) phải mất 6 giờ. Dụng cụ dùng để nấu đều làm bằng sành, thủy tinh và tre nên có hương vị đặc trưng. Khi chưng cất không được vội vàng, phải dùng lửa liu riu mới vắt cạn được tinh chất gạo. Người nấu rượu lâu năm không cần nếm cũng có thể thẩm định được chất lượng của rượu bằng cách lắng nghe tiếng rơi của giọt rượu trong vại sành lúc chưng cất và hương rượu thoáng qua. Rượu có nồng độ rất cao, hơn 50 độ.

Làng nghề Bàu Đá ngày nay[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày nay phong trào nấu rượu ở làng nghề phát triển mạnh, nhưng chất lượng đang bị suy giảm. Tuy vậy, vẫn còn những gia đình giữ được truyền thống nấu xưa nay và cho phẩm chất tốt. Muốn có được những lít Rượu Bàu Đá ngon nhất thì phải tìm đến đúng những hộ dân nấu ngay tại làng nghề truyền thống Bàu Đá.[2] Bởi vì cái hồn của Rượu Bàu Đá được tạo nên từ chính nguồn nước ngầm của làng nghề. Nếu cùng những nguyên liệu như nhau mà nấu ở nơi khác, không dùng nước ngầm tại làng thì sẽ không đạt chất lượng.[3]

Ngày 10 tháng 6 năm 2011, tại UBND xã Nhơn Lộc, huyện An Nhơn, Sở Khoa học và Công nghệ Bình Định đã tổ chức Lễ công bố Văn bằng bảo hộ nhãn hiệu tập thể “Rượu Bàu Đá”, theo đó có 53 doanh nghiệp, cơ sở và hộ cá nhân nấu rượu thuộc Hiệp hội sản xuất kinh doanh rượu Bàu Đá Bình Định được sử dụng nhãn hiệu tập thể “Rượu Bàu Đá”. Từ tháng 8-2007 đến tháng 6-2010, sau 1 quá trình thương thảo, Hiệp hội sản xuất kinh doanh rượu Bàu Đá Bình Định và Công ty TNHH thực phẩm Minh Anh - Đà Nẵng đã đạt được thỏa thuận với nhau về nhãn hiệu và Cục sở hữu trí tuệ đã chấp thuận cấp bằng bảo hộ cho nhãn hiệu tập thể “Rượu Bàu Đá”. Như vậy, trên thị trường hiện có chính thức 2 nhãn hiệu rượu Bàu Đá, đó là nhãn hiệu tập thể “Rượu Bàu Đá” Bình Định và nhãn hiệu “Rượu Bầu Đá” của Công ty TNHH thực phẩm Minh Anh - Đà Nẵng.[4]

Rượu Bàu Đá trong thơ ca[sửa | sửa mã nguồn]

Nhà thơ Nguyễn Duy, sau một tháng trời trải nếm đủ loại từ Bàu Đá, Làng Vân, rồi Mẫu Sơn…từng kết luận rằng: mỗi xứ có rượu ngon của mình, xứng đưa vào hàng quốc tửu, nhưng “đi khắp thiên hạ rồi chưa thấy loại rượu nào sủi tăm nhiều và vị ngon như rượu Bàu Đá’’.[5] Nhà thơ Yến Lan đã viết bài thơ Rượu Bàu Đá về loại rượu quê người anh hùng áo vải Quang Trung này trong Tuyển tập thơ tứ tuyệt Yến Lan, như sau:[6]

Nhìn qua cốc rượu trong xanh
Tay người bưng uống môi mình lại say
Tiếng vang Bầu Đá là đây
Cờ đào áo vải lừng tay anh hùng.


Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ cand.com.vn. “Giỗ tổ làng nghề truyền thống rượu Bàu Đá”. Báo Công an Nhân dân điện tử. Lưu trữ bản gốc ngày 15 Tháng 2 năm 2022. Truy cập ngày 15 Tháng 2 năm 2022.
  2. ^ NLD.COM.VN (1 Tháng 8 năm 2015). “Rượu Bàu Đá: Thật giả lẫn lộn”. nld.com.vn. Lưu trữ bản gốc ngày 15 Tháng 2 năm 2022. Truy cập ngày 15 Tháng 2 năm 2022.
  3. ^ NLD.COM.VN (20 Tháng 6 năm 2011). “Về làng đệ nhất tửu”. nld.com.vn. Lưu trữ bản gốc ngày 27 Tháng 8 năm 2011. Truy cập ngày 15 Tháng 2 năm 2022.
  4. ^ ONLINE, TUOI TRE (10 Tháng 6 năm 2011). “Công bố văn bằng bảo hộ nhãn hiệu 'Rượu Bàu Đá'. TUOI TRE ONLINE. Lưu trữ bản gốc ngày 15 Tháng 2 năm 2022. Truy cập ngày 15 Tháng 2 năm 2022.
  5. ^ “Thăm làng rượu Bàu Đá – rượu của di sản”. BBD-Tin tức hay. Truy cập ngày 15 Tháng 2 năm 2022.[liên kết hỏng]
  6. ^ “Rượu Bầu Đá – Yến Lan”. tao đàn. Lưu trữ bản gốc ngày 15 Tháng 2 năm 2022. Truy cập ngày 15 Tháng 2 năm 2022.