Bước tới nội dung

Raclette

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Phô mai Raclette ăn kèm khoai tây luộc, dưa chua và hành tây

Raclette (/rəˈklɛt/, tiếng Pháp: [ʁaklɛt] ) là một món ăn có nguồn gốc từ Thụy Sĩ,[1][2][3] đồng thời cũng phổ biến ở nhiều quốc gia khác. Món ăn này được làm ra dựa trên việc làm nóng pho mát rồi cạo phần phô mai đã tan chảy, thường dùng kèm với khoai tây luộc. Về mặt lịch sử, Raclette là món ăn có nguồn gốc từ bang Valais ở Thụy Sĩ. Loại pho mát sản xuất từ Valais này được hưởng chứng nhận AOP.[4] Pho mát Raclette cũng là một loại pho mát kiểu Thụy Sĩ được sản xuất riêng để dùng cho món ăn này.

Raclette cũng được bày bán như một loại thức ăn đường phố, nhưng thường ăn kèm với bánh mì thay vì khoai tây.[5]

Lịch sử

[sửa | sửa mã nguồn]
Bức tranh năm 1903 của Ernest Biéler mô tả cảnh phục vụ món raclette
Raclette là một món ăn gắn liền với văn hóa vùng núi Anpơ (hình ảnh này cho thấy món ăn được phục vụ trên cáp treoGrindelwald)

Các món ăn kiểu pho mát tan chảy đã được đề cập đến trong các văn bản thời Trung Cổ từ những tu viện Thụy Sĩ từ năm 1291.[6] Pho mát tan chảy ban đầu là món ăn của tầng lớp nông dân sống ở vùng núi Anpơ thuộc các bang ValaisFribourg (Thụy Sĩ), và SavoieHaute-Savoie (Pháp). Khi đó, tại các khu vực nói tiếng Đức của Thụy Sĩ, món ăn này có tên gọi là Bratchäs hoặc Bratkäse có nghĩa là "pho mát nướng". Theo truyền thống, những người chăn bò mang theo pho mát khi họ đưa đàn bò lên các đồng cỏ trên núi. Vào buổi tối, họ đặt pho mát cạnh đống lửa để làm mềm, sau đó cạo phần tan chảy lên bánh mì. Việc làm tan chảy pho mát kiểu raclette dùng lửa đã được ghi nhận ở Valais từ năm 1574. Từ năm 1875, thuật ngữ tiếng Pháp raclette bắt đầu được sử dụng để chỉ món ăn này. Tại Triển lãm Canton Sion năm 1909, raclette đã được quảng bá như một món ăn quốc gia của Valais. Raclette dần trở nên phổ biến trên toàn Thụy Sĩ và quốc tế từ Triển lãm Quốc gia năm 1964.[7]

Ở Valais, raclette thường phục vụ kèm với khoai tây, dưa chuột muối chua (cornichons), hành tây muối chua, trà đen, các loại đồ uống nóng khác hoặc rượu vang Fendant. Ở Pháp, một cách thưởng thức phổ biến là dùng kèm với rượu vang trắng, chẳng hạn như rượu vang Savoie, ngoài ra Rieslingpinot gris cũng được ưa chuộng. Theo truyền thống, raclette được dùng với trà đen, vì đồ uống nóng được cho là giúp hỗ trợ tiêu hóa.[8]

Raclette là một món ăn đặc trưng một số vùng của Thụy Sĩ. Miếng pho mát raclette được làm nóng, hoặc trước ngọn lửa hoặc bằng một thiết bị chuyên dụng, sau đó phần tan chảy được cạo lên đĩa của thực khách.[9]

Ngày nay, một cách phục vụ hiện đại của raclette là sử dụng các chảo nhỏ gọi là coupelles để làm tan chảy raclette trên bếp nướng điện.[7]

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. "Raclette". MySwitzerland.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2019.
  2. "Raclette". BBC Food (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 1 năm 2019. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2019.
  3. "Switzerland - Daily life and social customs". Encyclopedia Britannica (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2019.
  4. "Raclette and cheese experiences | Valais Switzerland". www.valais.ch. Truy cập ngày 18 tháng 11 năm 2022.
  5. Maguire, Mercedes (ngày 22 tháng 12 năm 2022). "Gluhwein to raclette: The best Christmas markets in Europe". Escape.com.au. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2023. Nếu chỉ chọn thử một món duy nhất, hãy ghé quầy raclette. Ở đó, người ta làm nóng những nửa bánh phô mai khổng lồ dưới ngọn lửa trực tiếp, rồi cạo lớp phô mai nóng chảy phủ lên một ổ bánh mì baguette giòn rụm và thêm thịt xông khói lên trên.
  6. "La raclette". Raclette-suisse.ch. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 12 năm 2013.
  7. 1 2 "Raclette du Valais (AOP)". Culinary Heritage of Switzerland (bằng tiếng French). Truy cập ngày 16 tháng 1 năm 2023. Le fait de fondre le fromage devant un feu est également attesté dès 1574 en Valais, de manière particulièrement détaillée, dans un document rédigé par Gaspard Ambuel, dit Collinus, médecin et pharmacien à Sion. Concernant les fromages utilisés, on y apprend qu'ils sont "savoureux, gras, doux et tendres". [...] Le terme « raclette », désignant ce mets au fromage rôti, apparaît en de nombreuses sources écrites en langue française dès 1875, ce qui suggère que le terme est déjà bien connu alors. [...] En 1909, elle est présentée comme "mets national valaisan" à l'Exposition cantonale de Sion, qui attire de nombreux visiteurs de l'extérieur du canton. [...] L'événement grâce auquel la raclette gagne une notoriété nationale puis internationale est l'Exposition nationale de 1964 à Lausanne. [Việc làm tan chảy phô mai trước lửa cũng được ghi nhận tại Valais vào năm 1574 trong một tài liệu đặc biệt chi tiết do Gaspard Ambuel, còn được gọi là Collinus, bác sĩ và dược sĩ ở Sion, biên soạn. Tài liệu cho biết loại phô mai được sử dụng là những loại “thơm ngon, béo ngậy, mềm và mịn”. [...] Thuật ngữ “raclette”, dùng để chỉ món phô mai nướng này, xuất hiện trong nhiều tài liệu tiếng Pháp từ năm 1875, cho thấy tên gọi này đã khá quen thuộc vào thời điểm đó. [...] Năm 1909, raclette được giới thiệu như một “món ăn quốc gia của Valais” tại Triển lãm Bang ở Sion, thu hút đông đảo du khách từ bên ngoài khu vực. [...] Sự kiện đưa raclette đến danh tiếng trên toàn quốc và sau đó là quốc tế chính là Triển lãm Quốc gia Thụy Sĩ năm 1964 tại Lausanne.]{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
  8. "Zurich study settles longstanding fondue beverage debate". dw.com. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2020.
  9. "Raclette – another classic for cooking with fire". Texas Oven Co. ngày 2 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 23 tháng 10 năm 2019.