Sài Gòn (phường)

Đối với các định nghĩa khác, xem Sài Gòn (định hướng).

Sài Gòn
Phường
Nhà thờ chính tòa Đức Bà Sài Gòn và Bưu điện Trung tâm Sài Gòn
Hành chính
Quốc gia	Việt Nam
Vùng	Đông Nam Bộ
Thành phố	Thành phố Hồ Chí Minh
Trụ sở UBND	45–47 Lê Duẩn
Lịch sử hình thành
Thành lập	16 tháng 6 năm 2025
Hợp nhất	phường Bến Nghé, một phần phường Đa Kao và một phần phường Nguyễn Thái Bình của Quận 1
Địa lý
Tọa độ: 10°46′51″B 106°41′57″Đ
Bản đồ phường Sài Gòn Sài Gòn Vị trí phường Sài Gòn trên bản đồ Thành phố Hồ Chí Minh Sài Gòn Vị trí phường Sài Gòn trên bản đồ Việt Nam
Diện tích	3,04 km²
Dân số (2025)
Tổng cộng	47.022 người
Mật độ	15.467 người/km²
Khác
Mã hành chính	26740

Sài Gòn là phường trung tâm hành chính của Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Được thành lập vào ngày 16 tháng 6 năm 2025 theo Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025, phường Sài Gòn có diện tích 3,04 km² và dân số 47.022 người (tính đến cuối năm 2024). Đây là phường có vị trí địa lý đặc biệt, nằm ở khu vực lõi của đô thị, nơi tập trung nhiều cơ quan đầu não, công trình kiến trúc biểu tượng và di tích lịch sử quan trọng của thành phố.

Địa lý

Phường Sài Gòn nằm ở trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh, thuộc khu vực nội thành lịch sử. Phường có ranh giới tự nhiên được bao bọc bởi hệ thống sông, kênh rạch, tạo nên đặc trưng sông nước của vùng đất Nam Bộ. Cụ thể, phường giáp với:

• Phường Bến Thành ở phía nam, ranh giới là đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa;
• Phường Tân Định ở phía tây, ranh giới là đường Nguyễn Đình Chiểu;
• Phường Xuân Hòa ở phía tây nam, ranh giới là đường Hai Bà Trưng và Nguyễn Thị Minh Khai;
• Phường Gia Định ở phía tây bắc, ranh giới là kênh Thị Nghè;
• Phường Thạnh Mỹ Tây ở phía bắc, ranh giới là kênh Thị Nghè;
• Phường Xóm Chiếu ở phía đông nam, ranh giới là rạch Bến Nghé;
• Phường An Khánh ở phía đông, ranh giới là sông Sài Gòn.

Theo số liệu thống kê đến ngày 31 tháng 12 năm 2024 được sử dụng làm căn cứ sắp xếp đơn vị hành chính, phường Sài Gòn có diện tích tự nhiên 3,04 km², dân số 47.022 người, mật độ dân số đạt 15.468 người/km². Đây là mật độ dân số thuộc loại cao, phản ánh đặc điểm của một khu vực đô thị trung tâm với cơ sở hạ tầng phát triển và hoạt động kinh tế sôi động.

Hành chính

Phường Sài Gòn được chia thành 14 khu phố: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, Ba Son.

Lịch sử

Tên gọi

Bài chi tiết: Tên gọi của Thành phố Hồ Chí Minh § Sài Gòn

Tên gọi "Sài Gòn" có lịch sử lâu đời và gắn liền với quá trình hình thành, phát triển của vùng đất Nam Bộ. Nhiều giả thuyết được đưa ra về nguồn gốc của địa danh này, trong đó giả thuyết phổ biến cho rằng đây là cách đọc chệch đi của tên gọi "Prey Nokor" (tiếng Khmer: ព្រៃនគរ) trong tiếng Khmer, có nghĩa là "thành phố trong rừng". Tên gọi này được chính thức hóa khi chúa Nguyễn Ánh cho xây dựng thành Gia Định vào cuối thế kỷ 18.

Trải qua hơn 300 năm quản lý hành chính, kể từ khi Nguyễn Hữu Cảnh thiết lập phủ Gia Định năm 1698, vùng đất này đã mang nhiều tên gọi khác nhau như Sài Gòn, Chợ Lớn, Gia Định, Bến Nghé, Phan Yên, Phiên An. Trong đó, "Sài Gòn" là tên gọi phổ biến và lâu bền nhất, không chỉ trong quản lý hành chính mà còn trong đời sống văn hóa, xã hội.

Sau khi đất nước thống nhất vào năm 1975, Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã quyết định đổi tên thành phố Sài Gòn – Gia Định thành Thành phố Hồ Chí Minh vào năm 1976. Kể từ đó, "Sài Gòn" không còn là tên gọi hành chính chính thức, nhưng vẫn được sử dụng rộng rãi trong ngôn ngữ đời thường, văn học, nghệ thuật và du lịch, trở thành một phần không thể tách rời trong tâm thức của người dân thành phố và cả nước.

Thành lập phường Sài Gòn

Trong bối cảnh thực hiện chủ trương lớn về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và cấp xã theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội, Thành phố Hồ Chí Minh đã tiến hành sắp xếp lại toàn bộ các đơn vị hành chính cấp xã, bãi bỏ cấp huyện và thành lập các phường, xã mới có quy mô lớn hơn. Một trong những định hướng quan trọng là việc đặt tên các phường, xã mới bằng chữ (thay vì đánh số như trước đây), với mong muốn gìn giữ và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa của từng địa phương.

Trên cơ sở đó, Ủy ban nhân dân Quận 1 (trước khi giải thể) đã đề xuất thành lập phường Sài Gòn trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của phường Bến Nghé, một phần phường Đa Kao và một phần phường Nguyễn Thái Bình. Đề xuất này nhận được sự đồng thuận cao từ người dân và chính quyền, bởi nhiều lý do:

• Vị trí trung tâm lịch sử, chính trị, kinh tế và văn hóa: Khu vực này tập trung nhiều công trình biểu tượng của thành phố như Trụ sở Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Nhà hát Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, và nhiều cơ quan ngoại giao.
• Giá trị di sản và lịch sử: Nơi đây có các di tích quan trọng như xưởng Ba Son (gắn liền với phong trào công nhân đầu thế kỷ 20), Tòa Tổng lãnh sự Hoa Kỳ (nguyên là Đại sứ quán Hoa Kỳ trước năm 1975).
• Đặc trưng sông nước: Với hơn 3/4 chu vi giáp sông, kênh rạch, khu vực này thể hiện rõ nét văn hóa sông nước đặc trưng của Sài Gòn – Gia Định xưa.
• Trung tâm thương mại – dịch vụ: Các trục đường biểu tượng như Nguyễn Huệ, Đồng Khởi, Lê Lợi, Hàm Nghi, Hai Bà Trưng tạo nên một không gian thương mại sầm uất bậc nhất cả nước.
• Giá trị thương hiệu và nhận diện: Tên gọi "Sài Gòn" có sức lan tỏa mạnh mẽ trong nước và quốc tế, thuận lợi cho việc quảng bá hình ảnh và phát triển du lịch.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội chính thức ban hành Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15, trong đó quy định tại Khoản 1 Điều 1 về việc thành lập phường Sài Gòn trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của phường Bến Nghé, một phần diện tích và dân số của phường Đa Kao và phường Nguyễn Thái Bình.

Sau khi sắp xếp, phường Sài Gòn được chia thành 14 khu phố, bao gồm các khu phố được đánh số từ 1 đến 13 và khu phố Ba Son.

Trụ sở các cơ quan

Trụ sở Đảng ủy, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân phường đặt tại số 45–47 Lê Duẩn, nguyên là trụ sở của Ủy ban nhân dân Quận 1 trước khi giải thể cấp huyện.

Mã đơn vị hành chính của phường là 26740.

Kinh tế – xã hội

Kinh tế

Phường Sài Gòn là một trong những trung tâm kinh tế, tài chính và thương mại quan trọng bậc nhất của Thành phố Hồ Chí Minh và cả nước. Với vị trí đắc địa, nơi đây tập trung nhiều trụ sở của các tập đoàn kinh tế lớn, ngân hàng, công ty chứng khoán, văn phòng đại diện của các doanh nghiệp nước ngoài, cùng hệ thống các trung tâm thương mại, khách sạn cao cấp và nhà hàng sang trọng.

Các trục đường thương mại chính như Nguyễn Huệ, Đồng Khởi, Lê Lợi, Hàm Nghi và Hai Bà Trưng luôn nhộn nhịp, là nơi diễn ra các hoạt động mua sắm, giải trí và giao dịch sôi động. Giá trị bất động sản tại khu vực này thuộc hàng cao nhất cả nước, phản ánh sức hút đầu tư và tiềm năng phát triển.

Theo định hướng quy hoạch chung của Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, khu vực trung tâm hiện hữu (bao gồm phường Sài Gòn) sẽ tiếp tục được phát triển theo mô hình đô thị nén, ưu tiên các chức năng tài chính, thương mại, dịch vụ cao cấp, văn hóa và du lịch, đồng thời hạn chế phát triển dân cư mới. Đặc biệt, việc hình thành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh, dự kiến ra mắt vào đầu năm 2026, được kỳ vọng sẽ tạo ra cú hích mạnh mẽ cho sự phát triển kinh tế của khu vực.

Xã hội

Giáo dục

Phường Sài Gòn có hệ thống giáo dục đa dạng, bao gồm các cơ sở giáo dục công lập và tư thục từ bậc mầm non đến trung học phổ thông, cùng với các trường đại học và cơ sở đào tạo nghề.

Trường mầm non

Tên trường	Địa chỉ
Trường Mầm non VinSchool Central Park	2 Tôn Đức Thắng
Trường Mầm non Lê Thị Riêng	39 Nguyễn Đình Chiểu
Trường Mầm non Hoa Lư	1 Nguyễn Bỉnh Khiêm
Trường Mầm non 30/4	174-176 Pasteur
Trường Mẫu giáo Dân lập Sa Pa	1 Nguyễn Hữu Cảnh
Trường Mầm non Tuổi Thơ	97 Nguyễn Du

Trường tiểu học

Tên trường	Địa chỉ
Trường Tiểu học Hòa Bình	1 Công xã Paris 77 Tôn Thất Đạm
Trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm	2 Bis Nguyễn Bỉnh Khiêm
Trường Tiểu học Nguyễn Huệ	86 Nguyễn Huệ

Trường trung học cơ sở

• Trường THCS Chu Văn An
• Trường THCS Đồng Khởi
• Trường THCS Nguyễn Du
• Trường THCS Võ Trường Toản

Trường trung học phổ thông

• Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa
• Trường THPT Năng khiếu Thể dục Thể thao TP.HCM
• Trường THPT Trưng Vương

Y tế

Phường Sài Gòn có hệ thống y tế công lập và tư nhân đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân. Bệnh viện Quận 1 (nay là Bệnh viện Đa khoa Sài Gòn) là cơ sở y tế công lập chính trên địa bàn, với hai cơ sở: cơ sở 1 tại 338 Hai Bà Trưng (phường Tân Định) và cơ sở 2 tại 59-59B Nguyễn Thị Minh Khai (phường Bến Thành). Bệnh viện được trang bị các thiết bị hiện đại và có đội ngũ y bác sĩ giàu kinh nghiệm. Ngoài ra, trên địa bàn còn có các phòng khám đa khoa, chuyên khoa tư nhân và hệ thống nhà thuốc rộng khắp.

Văn hóa và thể thao

Phường Sài Gòn là nơi diễn ra nhiều sự kiện văn hóa, nghệ thuật và thể thao lớn của thành phố. Phố đi bộ Nguyễn Huệ thường xuyên tổ chức các hoạt động biểu diễn nghệ thuật đường phố, lễ hội, triển lãm và các chương trình cộng đồng. Nhà hát Thành phố Hồ Chí Minh là nơi biểu diễn của nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống và hiện đại. Công viên Bến Bạch Đằng và khu vực dọc sông Sài Gòn là không gian công cộng được người dân yêu thích để tập thể dục, dạo mát và tham gia các hoạt động ngoài trời.

Các thiết chế văn hóa quan trọng trên địa bàn phường bao gồm: Thư viện Khoa học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, và Bảo tàng Tôn Đức Thắng.

Du lịch

Phường Sài Gòn là một trong những điểm đến du lịch hàng đầu của Việt Nam, thu hút hàng triệu lượt khách trong và ngoài nước mỗi năm. Sự hấp dẫn của phường đến từ sự kết hợp hài hòa giữa các công trình kiến trúc cổ kính mang đậm dấu ấn lịch sử và các tiện ích đô thị hiện đại.

Các điểm tham quan nổi bật bao gồm:

Tên địa điểm	Địa chỉ	Ghi chú
Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh	2 Nguyễn Bỉnh Khiêm	Trưng bày hiện vật lịch sử, văn hóa Việt Nam qua các thời kỳ.
Thảo Cầm Viên Sài Gòn	2 Nguyễn Bỉnh Khiêm	Một trong những vườn thú lâu đời nhất thế giới, mở cửa từ năm 1865.
Bảo tàng Chiến dịch Hồ Chí Minh	2 Lê Duẩn	Nơi lưu giữ những hiện vật về Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975.
Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh	65 Lý Tự Trọng	Tòa nhà cổ kính, trưng bày về lịch sử, văn hóa và con người thành phố.
Bảo tàng Tôn Đức Thắng	5 Tôn Đức Thắng	Dành riêng để tưởng nhớ và tôn vinh Chủ tịch Tôn Đức Thắng.
Bưu điện Trung tâm Sài Gòn	2 Công trường Công xã Paris	Công trình kiến trúc tiêu biểu do người Pháp xây dựng, kết hợp phong cách châu Âu và châu Á.
Công viên Bến Bạch Đằng	Đường Tôn Đức Thắng	Không gian công cộng ven sông Sài Gòn, nơi có Cột cờ Thủ Ngữ.
Nhà hát Thành phố	7 Công trường Lam Sơn	Công trình kiến trúc đẹp, nơi tổ chức các sự kiện văn hóa nghệ thuật lớn.
Nhà thờ chính tòa Đức Bà Sài Gòn	1 Công trường Công xã Paris	Biểu tượng kiến trúc tôn giáo của thành phố.
Phố đi bộ Nguyễn Huệ	Đường Nguyễn Huệ	Không gian đi bộ hiện đại, trung tâm của nhiều hoạt động văn hóa và giải trí.
Trụ sở Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh	86 Lê Thánh Tôn	Công trình kiến trúc nổi bật, nơi làm việc của cơ quan hành chính cao nhất thành phố.

Ngoài ra, phường còn có nhiều không gian văn hóa, ẩm thực và mua sắm hấp dẫn khác như Chợ Bến Thành (nằm giáp ranh phường Bến Thành), các trung tâm thương mại hiện đại (Vincom Center, Saigon Centre), và các khu phố chuyên doanh (phố thời trang Đồng Khởi, phố ẩm thực Hồ Tùng Mậu).

Giao thông

Phường Sài Gòn là đầu mối giao thông quan trọng của thành phố, với hệ thống đường bộ được quy hoạch bài bản và kết nối thuận tiện đến các quận, huyện lân cận. Các tuyến đường chính của phường được xây dựng từ thời Pháp thuộc, mang đậm dấu ấn đô thị phương Tây với các đại lộ rộng rãi, hai bên trồng nhiều cây xanh.

Các tuyến đường giao thông chính

Tên đường	Tên đường	Tên đường	Tên đường	Tên đường
Alexandre de Rhodes	Hải Triều	Lê Văn Hưu	Nguyễn Du	Phạm Ngọc Thạch
Cao Bá Quát	Hàm Nghi	Lý Tự Trọng	Nguyễn Huệ	Phan Văn Đạt
Chu Mạnh Trinh	Hàn Thuyên	Mạc Đĩnh Chi	Nguyễn Hữu Cảnh	Phùng Khắc Khoan
Công trường Lam Sơn	Hồ Huấn Nghiệp	Mạc Thị Bưởi	Nguyễn Siêu	Thái Văn Lung
Công trường Mê Linh	Hồ Tùng Mậu	Nam Kỳ Khởi Nghĩa	Nguyễn Thị Minh Khai	Thi Sách
Công xã Paris	Hoàng Sa	Ngô Đức Kế	Nguyễn Thiệp	Tôn Đức Thắng
Đinh Tiên Hoàng	Huỳnh Thúc Kháng	Ngô Văn Năm	Nguyễn Trung Ngạn	Tôn Thất Đạm
Đông Du	Lê Duẩn	Nguyễn Bỉnh Khiêm	Nguyễn Văn Bình	Tôn Thất Thiệp
Đồng Khởi	Lê Lợi	Nguyễn Công Trứ	Nguyễn Văn Chiêm	Trần Cao Vân
Hai Bà Trưng	Lê Thánh Tôn	Nguyễn Đình Chiểu	Pasteur	Võ Văn Kiệt

Hệ thống giao thông công cộng cũng phát triển với nhiều tuyến xe buýt kết nối phường Sài Gòn với các khu vực khác của thành phố. Trong tương lai, tuyến đường sắt đô thị số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) và số 2 (Bến Thành – Tham Lương) sẽ đi qua khu vực lân cận, giúp tăng cường khả năng kết nối và giảm áp lực giao thông cho khu vực trung tâm.

Kiến trúc và di tích

Phường Sài Gòn là nơi tập trung mật độ cao các công trình kiến trúc có giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật. Sự giao thoa giữa kiến trúc phương Tây (đặc biệt là phong cách thuộc địa Pháp) và kiến trúc bản địa đã tạo nên một diện mạo đô thị độc đáo cho khu vực này.

Theo thống kê, trên địa bàn phường hiện có 6 di tích kiến trúc nghệ thuật, 2 di tích lịch sử cấp quốc gia, 6 di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố và 1 di tích lịch sử cấp thành phố.

Dân cư

Dân số phường Sài Gòn tính đến cuối năm 2024 là 47.022 người, với mật độ dân số lên đến 15.468 người/km². Đây là một trong những khu vực có mật độ dân cư cao nhất thành phố, với đặc điểm dân cư đa dạng, bao gồm cả những hộ gia đình sinh sống lâu đời và những cư dân mới đến làm việc trong các lĩnh vực thương mại, dịch vụ, tài chính. Cơ cấu dân số của phường cũng phản ánh sự sôi động và tính quốc tế hóa cao của khu vực trung tâm, với sự hiện diện của một lượng lớn người nước ngoài sinh sống và làm việc.