Sacsayhuamán

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Quang cảnh từ xa của những bức tường đá Sacsayhuamán

Sacsayhuamán, Sacsayhuaman, Sacsahuaman, Saxahuaman, Saksaywaman, Saqsaywaman, Sasawaman, Saksawaman, Sacsahuayman, Sasaywaman[1][2] hay Saksaq Waman là một thành trì cổ ở ngoại ô phía bắc của thành phố Cuzco, Peru, thủ đô lịch sử của đế quốc Inca. Những tàn tích của bức tường đá Sacsayhuaman đã có từ thời tiền Inca, phần đầu tiên của công trình đá đồ sộ này được xây nên bởi nền văn hóa Killke, họ đã đánh chiếm khu vực này năm 900. Khu liên hợp đã được mở rộng thêm và hoàn thành trong tay người Inca từ thế kỷ 13, họ đã xây những bức tường đá Sacsayhuaman bằng những viên đá khổng lồ. Các thợ xây tỉ mỉ cắt từng mảng tảng đá để phù hợp với kích thước thiết kế mà không có vữa để kết dính chặt lại.[3] Địa danh này nằm ở độ cao 3.701 m (12.142 ft).

Năm 1983, cả Cuzco và Sacsayhuamán đều được bổ sung vào Danh sách Di sản Thế giới của UNESCO để được công nhận và bảo vệ.

Mô tả[sửa | sửa mã nguồn]

Nằm trên một ngọn đồi dốc nhìn toàn cảnh thành phố, khu phức hợp kiên cố này có nhãn giới bao quát thung lũng phía đông nam. Các nghiên cứu khảo cổ về các bộ sưu tập đồ gốm trên bề mặt đỉnh đồi tại Sacsayhuamán chỉ ra rằng nơi này có niên đại vào khoảng 900 CE. Tương truyền, Tupac Inca "nhớ rằng cha mình Pachacuti gọi Cuzco là thành phố báo. Ông nói rằng cái đuôi là nơi hai con sông hợp nhất chảy qua, rằng cơ thể là quảng trường lớn và những ngôi nhà quanh nó, và ông đang muốn một cái đầu." Ông quyết định "cái đầu tốt nhất sẽ là một pháo đài trên cao nguyên phía bắc thành phố."[6]: 105 Các nhà khảo cổ sau này phát hiện ra rằng Sacsayhuamán đã được xây dựng một phần bởi văn hóa Killke trước đó. Người Inca mở rộng công trình từ nền móng đó, bắt đầu từ thế kỷ 13.

Sau trận Cajamarca, Francisco Pizarro đã gửi Martin Bueno và hai người Tây Ban Nha khác để vận chuyển vàng và bạc từ Đền Coricancha đến Cajamarca, đại bản doanh của Tây Ban Nha.[7]: 228. Họ tìm thấy Đền mặt trời "được phủ đầy bằng những tấm vàng", mà người Tây Ban Nha đã ra lệnh gỡ bỏ để trả tiền chuộc hoàng đế Atahualpa. Bảy trăm tấm bị gỡ bỏ, và hai trăm cargas vàng được vận chuyển trở lại Cajamarca. Các xác ướp hoàng gia, mặc áo choàng và ngồi trên những chiếc ghế chạm nổi bằng vàng không bị đụng đến. Nhưng, trong khi mạo phạm ngôi đền, người của Pizarro làm nhục Các trinh nữ của Mặt trời phục vụ tại đền thờ, những người phụ nữ đã thề cống hiến đời mình cho thần Mặt trời.[8]: 192 phản193

"trên đỉnh một ngọn đồi, họ [người Inca] có một pháo đài kiên cố được bao quanh bởi các bức tường đá nề và hai tòa tháp tròn rất cao. Và ở phần dưới của bức tường này có những viên đá lớn và dày đến mức dường như bàn tay con người không tài nào xếp chúng vào vị trí được... chúng sát nhau và vừa vặn đến nỗi đầu cây đinh cũng không thể đút vào một trong những khớp đó. Toàn bộ pháo đài được xây trên đất cao và bằng." Nhiều căn phòng "đầy ắp vũ khí, thương, mũi tên, phi tiêu, trùy, khiên tròn và khiên thuôn lớn ... có rất nhiều mũ giáp ... cũng có ... vài cái kiệu chở lãnh chúa đi du hành. "[9]: 45 Pedro Pizarro mô tả chi tiết các nhà kho nằm trong khu phức hợp và dự trữ các thiết bị quân sự.[4]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Diego Gonçález Holguín. Vocabulario de la Lengva General de todo el Perv llamada Lengva Qquichua o del Inca. Lima, imprenta de Francisco del Canto, 1608. p. 26f.: La fortaleza del Inca en el Cuzco era Çaçça huaman y Çaççay huaman significa "Águila real la mayor" y no halcón satisfecho como se ha interpretado generalmente. p. 75: Çacça huaman pucara. Vn castillo del Inga en el Cuzco. Çacçay huaman, o anca. Aguila real la mayor.
  2. ^ Diccionario Quechua - Español - Quechua, Academía Mayor de la Lengua Quechua, Gobierno Regional Cusco, Cusco 2005: Saqsaywaman. - s. Arqueol. (etim. saqsa uma, cabeza crispada; waman, halcón: cabeza crispada de halcón).
  3. ^ “Những bức tường của pháo đài cổ Sacsayhuaman”. Zing. Truy cập ngày 19 tháng 11 năm 2018. 
  4. ^ Pizarro 1921:272–273

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]