Senedu Gebru

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Woizero Senedu Gebru (ገብሩ) (13 tháng 1 năm 1916 - 20 tháng 4 năm 2009) là một nhà giáo dục, nhà văn và chính trị gia người Ethiopia. Năm 1957, bà trở thành người phụ nữ đầu tiên của người dân Nigeria được bầu vào Quốc hội.

Những năm đầu và chức vụ[sửa | sửa mã nguồn]

Gebru sinh ngày 13 tháng 1 năm 1916 tại Mennagesha.[1] Cha của bà, Gebru Desta, là một nhà văn giáo dục châu Âu và cựu thị trưởng của Addis Ababa và là chủ tịch lâm thồi của thượng viện. Mẹ của bà, Weyzero Kasaye Yelamtu, là một người Cơ đốc giáo chính thống ở Ethiopia và nuôi dạy cô trong đức tin.[2] Bà được giáo dục tại địa phương tại Trường Truyền giáo Thụy Điển trước khi được gửi đến Thụy Sĩ vào năm 1928 để học cao hơn. Bà ấy không thích trường học, vì vậy bà ấy được gửi đến một trường học ở Pháp, nơi bà ấy học tiếng Pháp và tiếng Anh. Bà cũng phát hiện ra một tình yêu dành cho văn học, và lấy được bằng về môn học tại Đại học Lausanne ở Thụy Sĩ. Năm 1932, bà quay trở lại Ethiopia để tìm một vị trí giáo viên tại trường St. George ở Addis Ababa và kết hôn lần đầu tiên.[1] Ngoài việc giảng dạy, bà dịch thuật cho các nhà báo nước ngoài.[2]

Gebru bắt đầu hoạt động chính trị vào những năm 1930 chống lại sự chiếm đóng của Ý ở Ethiopia. Cùng với anh em của mình, bà đã tham gia vào phong trào đối lập do Haile Selassie lãnh đạo.[3] Bà chuyển đến Goré ở tỉnh Illubabor, nơi bà tham gia với 100 học viên từ một học viện quân sự và được huấn luyện quân sự. Nhóm của bà đi đến Neqemte, nơi bà cố gắng khơi dậy sự kháng cự đối với người Ý và gần như bị bắt. Gebru quay trở lại Goré, nơi bà gia nhập Black Lions và thành lập Đơn vị Chữ thập đỏ sau khi được đào tạo y tế. Gebru từng là người cung cấp thông tin cho Sư tử đen về các phong trào đoàn quân của Ý. Cuối cùng, khi đang bị viêm phổi, bà đã bị người Ý bắt và thẩm vấn. Trong khi đó, anh trai bà bị giết vào ngày 19 tháng 2 năm 1937.[1] Sau đó, bà đã viết một vở kịch về sự kiện này.[2] Hành vi nổi loạn của bà khiến bà bị giam cầm trên đảo Asinara của Ý cùng với cha và chị gái.[4] Bà đã được hồi hương đến Ethiopia vào năm 1939.[2]

Sự nghiệp văn học và chính trị[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi Gebru trở về Ethiopia, bà đã tìm được một công việc tại trường Weyzero Sihïn ở Desé vào năm 1941.[1] Gebru được bổ nhiệm làm trợ lý giám đốc của trường nữ sinh đầu tiên ở Ethiopia, Trường Empress Etege, vào năm 1943. Bà trở thành nữ hiệu trưởng hai năm sau đó, lần đầu tiên trong lịch sử Ethiopia.[4] Bà đã thiết lập một số sáng kiến, chẳng hạn như đưa các cô gái đi dã ngoại trên núi Intoto và cho họ thực hiện những vở kịch mà bà viết để tăng cường khả năng nói trước công chúng.[5]

Bà là một nhà văn bằng tiếng Amharic, và năm 1956 đã xuất bản một tập truyện ngắn, bài hát và bài thơ có tựa đề YaLebbe Meshaf (Cuốn sách của trái tim tôi).[4] Đây là cuốn sách duy nhất bà viết, mặc dù bà đã sản xuất một số vở kịch nổi tiếng như Keyekketit quenoch (Ngày trong tháng hai).[1] Năm sau, bà được bầu vào Quốc hội Ethiopia, người phụ nữ đầu tiên làm như vậy.[4] Bà được bổ nhiệm làm phó chủ tịch Phòng đại biểu vào ngày 22 tháng 11.[6] Bà ủng hộ sự bình đẵng hoàn toàn giữa nam và nữ và thể chế của Bộ luật Dân sự.[7] Bà đã phục vụ bốn năm tại Quốc hội và cố gắng chấm dứt tình trạng tội phạm, mặc dù điều này đã gặp phải một số kháng cự.[1] Sau thời gian làm việc tại Quốc hội, Gebru đã phục vụ ở một số vị trí quan trọng, chẳng hạn như lãnh đạo Hội Chữ thập đỏ Ethiopia và tổng thư ký của Bộ Xã hội.[4]

Những năm sau đó[sửa | sửa mã nguồn]

Gebru đã kết hôn ba lần. Người chồng thứ ba của cô, Aseffa Lemma, được bổ nhiệm làm đại sứ tại Đức năm 1968. Bà theo ông đến Bon như một tùy viên giáo dục. Sự bùng nổ của cuộc nội chiến ở Ethiopia năm 1974 đã khiến ông phải tìm cách lưu vong ở đó, nhưng bà đã trở về Ethiopia. Bà tiếp tục viết, và tặng một số vở kịch cho Viện nghiên cứu về người Ethiopia tại Đại học Addis Ababa. Gebru là người đóng góp thường xuyên cho "chuyên mục phụ nữ" trên tờ báo Amharic Addis Zemen.[1] Con trai của bà, Samuel Aseffa, là đại sứ tại Hoa Kỳ.[2]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â b c d đ Molvaer, Reidulf (1997). “Siniddu Gebru: Pioneer Woman Writer, Feminist, Patriot, Educator, and Politician”. Northeast African Studies 4 (3): 61–75. JSTOR 41937633. 
  2. ^ a ă â b c Pankhurst, Richard (2012). Akyeampong, Emmanuel Kwaku; Gates, Henry Louis, biên tập. Dictionary of African Biography, Volume 6. OUP USA. tr. 328. ISBN 0195382072. 
  3. ^ Bizuneh, Belete (2001). “Women in Ethiopian History: A Bibliographic Review”. Northeast African Studies 8 (3): 7–22. JSTOR 41931268. 
  4. ^ a ă â b c Sheldon, Kathleen (2016). Historical Dictionary of Women in Sub-Saharan Africa (ấn bản 2). Rowman & Littlefield. tr. 53. ISBN 1442262931. 
  5. ^ Assefa, Gohalem (3 tháng 10 năm 2015). “My mother, Sendedu Gebru”. Ethiopia Observer. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 23 tháng 5 năm 2018. 
  6. ^ “U.S.-Trained Expert Gets Ethiopian Post”. New York Times. 22 tháng 11 năm 1957. Truy cập ngày 23 tháng 5 năm 2018. 
  7. ^ "Courageous Life": Senedu Gebru’s 100 years journey”. AWIB. 31 tháng 8 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 10 năm 2016. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2016.