Sinh (Phật giáo)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Những bản dịch của
Jāti
Tiếng Anhbirth
Tiếng PhạnJāti
Tiếng PaliJāti
Tiếng Miến Điệnဇာတိ
(IPA: [zàtḭ])
Tiếng Trung Quốc
(Bính âm Hán ngữshēng)
Tiếng Nhật
(rōmaji: shō)
Tiếng Khmerជាតិ
(Cheat)
Tiếng Shanၸႃႇတီႉ
([tsaa2 ti5])
Tiếng Sinhalaජාති
Tiếng Tạng tiêu chuẩnskyed.ba
Tiếng Việtsinh
Thuật ngữ Phật Giáo

Trong Phật giáo, Jāti là một thuật ngữ trong tiếng Phạntiếng Pāli, để chỉ đến sự sinh, đẻ vật lý; chỉ đến sự tái sinh, sự phát sinh của một thực thể sống mới trong luân hồi (saṃsāra); và chỉ đến sự phát sinh các hiện tượng tinh thần.

Giải thích[sửa | sửa mã nguồn]

Trong các giáo lý về Tứ diệu đế, jāti chỉ cho sự sinh đẻ vật lý, và được đánh giá là sự đau khổ (dukkha): "Bây giờ, hỡi các Tỳ-Khưu, đây là chân lý cao thượng về sự khổ: sinh (jati) là khổ, già là khổ, chết là khổ."

Trong tư tưởng Phật giáo truyền thống, có bốn hình thức sinh:[1][2]

  12 Nhân Duyên  
Vô minh
Hành
Thức
Danh & Sắc
Lục nhập
Xúc
Thọ
Ái
Thủ
Hữu
Sinh
Già & Chết
 

Jāti là liên kết thứ mười một trong 12 nhân duyên (duyên khởi), trong đó nó có chỉ cho cả sự tái sinh và sự phát sinh các hiện tượng tinh thần.[3] Bộ Phân Tích (Vibhanga), cuốn sách thứ hai của A-tì-đạt-ma của Phật giáo Thượng tọa bộ, sử dụng nó theo cả hai cách. Trong Suttantabhajaniya, nó được mô tả là sự tái sinh, được hình thành do Hữu (bhava), và dẫn đến Già & Chết (jarāmaraṇa) trong một sinh vật. Trong Abhidhammabhajaniya, nó được coi là sự phát sinh của các hiện tượng tinh thần.[3]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Nguồn[sửa | sửa mã nguồn]

  • Analayo (2007), “Rebirth and the Gandhabba” (PDF), Journal of Buddhist Studies 1: 91-105

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Những bài kinh đơn lẻ
Những nhóm kinh
Những bản diễn giải và chú giải
  • Ajahn Sumedho (2002), The Four Noble Truths, Amaravati Publications
  • Ajahn Sucitto (2010), Turning the Wheel of Truth: Commentary on the Buddha's First Teaching, Shambhala
  • Das, Surya (1997), Awakening the Buddha Within, Broadway Books, Kindle Edition
  • Epstein, Mark (2004), Thoughts Without A Thinker: Psychotherapy from a Buddhist Perspective, Basic Books, Kindle Edition
  • Goldstein, Joseph (2002), One Dharma: The Emerging Western Buddhism, HarperCollins
  • Moffitt, Phillip (2008), Dancing with Life: Buddhist Insights for Finding Meaning and Joy in the Face of Suffering, Rodale, Kindle Edition
  • Nhat Hanh, Thich (1999), The Heart of the Buddha's Teaching, Three River Press
  • Rahula, Walpola (2007), What the Buddha Taught, Grove Press, Kindle Edition
  • Trungpa, Chogyam (2009), The Truth of Suffering and the Path of Liberation (edited by Judy Leif), Shambhala
  • Tulku, Ringu (2005), Daring Steps Toward Fearlessness: The Three Vehicles of Tibetan Buddhism, Snow Lion
Các nghiên cứu học thuật
  • Gethin, Rupert (1998), Foundations of Buddhism, Oxford University Press
  • Harvey, Peter (1990), Introduction to Buddhism, Cambridge University Press
  • Kalupahana, David J. (1992), A history of Buddhist philosophy, Delhi: Motilal Banarsidass Publishers Private Limited
  • Keown, Damien (2003), Dictionary of Buddhism, Oxford University Press, ISBN 0-19-860560-9