Bước tới nội dung

Tây Hoa Lư

Thêm liên kết
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tây Hoa Lư
Phường
Quần thể di tích Cố đô Hoa Lư
Hành chính
Quốc gia Việt Nam
VùngĐồng bằng sông Hồng
TỉnhNinh Bình
Trụ sở UBNDTổ dân phố Ninh Hòa
Lịch sử hình thành
Thành lập16/6/2025[1]
Địa lý
Tọa độ: 20°17′26″B 105°54′26″Đ / 20,290498933851°B 105,90709935498°Đ / 20.290498933851435; 105.9070993549813
Tây Hoa Lư trên bản đồ Việt Nam
Tây Hoa Lư
Tây Hoa Lư
Vị trí phường Tây Hoa Lư trên bản đồ Việt Nam
Diện tích84,96 km²[2]
Dân số (2025)
Tổng cộng46.648 người[2]
Mật độ549 người/km²
Khác
Websitetayhoalu.ninhbinh.gov.vn

Tây Hoa Lư là một phường nằm ở trung tâm tỉnh Ninh Bình, Việt Nam. Đây là một trong 129 xã phường mới ở Ninh Bình, được hình thành sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025, đồng thời là phường có diện tích lớn nhất trong 32 phường thuộc tỉnh.

Vị trí địa lý

[sửa | sửa mã nguồn]

Phường Tây Hoa Lư có vị trí địa lý:

Phường Tây Hoa Lư có diện tích 84,96 km²; dân số năm 2025 là 46.648 người; mật độ dân số đạt 549 người/km².

Địa bàn phường có Quần thể di sản thế giới Tràng An và Quần thể di tích Cố đô Hoa Lư. Phường Tây Hoa Lư nằm trải dài bên các dòng sông Đáy, sông Hoàng Long và sông Bến Đang và là phường có diện tích lớn nhất tỉnh Ninh Bình.

Hành chính

[sửa | sửa mã nguồn]

Phường Tây Hoa Lư được chia thành 20 tổ dân phố: La Mai, Ninh Giang, Trung Trữ, Quán Vinh, Ninh Hòa, Đại Sơn, Minh Hoa, Trường Yên, Tràng An, Chi Phong, Xuân Sơn, Hoàng Long, Lương Sơn, Sinh Dược, Gia Sinh, Quỳnh Phong, Sơn Hà, Phúc Sơn, Phúc Lai và Sơn Lai.

Lịch sử

[sửa | sửa mã nguồn]

Địa bàn phường Tây Hoa Lư trước đây thuộc thành phố Hoa Lư, huyện Nho Quan và huyện Gia Viễn cũ.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:

  • Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15[3] về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025).[4] Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước kể từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
  • Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1674/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Ninh Bình năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Ninh Giang, xã Ninh Hòa, xã Trường Yên (thành phố Hoa Lư), xã Phúc Sơn (huyện Nho Quan), xã Gia Sinh và một phần xã Gia Tân (huyện Gia Viễn) thành phường mới có tên gọi là phường Tây Hoa Lư.[1]

Danh lam thắng cảnh

[sửa | sửa mã nguồn]

Di tích quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư

[sửa | sửa mã nguồn]

Tây Hoa Lư nằm trong phạm vi ranh giới Cố đô Hoa Lư và Quần thể danh thắng Tràng An – Tam Cốc – Bích Động đã được Chính phủ Việt Nam xếp hạng là những di tích quốc gia đặc biệt quan trọng và đang được UNESCO công nhận là di sản thế giới năm 2014. Cố đô Hoa Lư là kinh đô của nhà nước phong kiến tập quyền đầu tiên ở Việt Nam, hiện còn nhiều di tích cung điện, đền, chùa, lăng mộ,... liên quan đến các triều đại Đinh, Tiền Lê và Lý.

Trên địa bàn có rất nhiều di tích quốc gia thuộc Cố đô Hoa Lư như:

  • Khu vực núi đá Trường Yên: kinh đô Hoa Lư được xây dựng từ cách nối các ngọn núi đá tự nhiên bằng tường thành nhân tạo. Hệ thống núi đá vôi ở Trường Yên gồm nhiều tên gọi: núi Cột Cờ, núi Cắm Gươm, núi Thanh Lâu, núi Cổ Giải, núi Chợ...
  • Đền Vua Đinh Tiên Hoàng: nằm ở trên nền cung điện Hoa Lư xưa.
  • Đền Vua Lê Đại Hành: nằm gần đền thờ Đinh Tiên Hoàng.
  • Hang Muối: tương truyền là nơi cất giữ muối, lương thực.
  • Hang Quàn: Hiện được dùng làm kho dự trữ quốc phòng.
  • Núi Chùa Am (còn gọi là chùa Cổ Am hay chùa Đìa) nằm gần chợ Cầu Đông.
  • Chùa Nhất Trụ: được vua Lê Đại Hành xây dựng làm nơi ở của các thiền sư Khuông Việt, Pháp Thuận.
  • Động Am Tiên: là nơi nhốt hổ báo để xử lý người có tội.
  • Đình Yên Trạch: Thờ vua Đinh Tiên Hoàng
  • Chùa Kim Ngân (hay chùa Ngần Xuyên): là nơi để kho vàng bạc dưới thời Lê Đại Hành.
  • Phủ Đông Vương: thờ Đông Thành Vương con thứ 2 vua Lê.
  • Phủ Kình Thiên: Thờ Kình Thiên Vươn con cả vua Lê, còn có tên là phủ Vườn Thiên.
  • Phủ Bà Chúa ở làng Yên Trạch, thờ công chúa Đinh Phù Dung và phò mã Trương Quán Sơn.
  • Đền thờ Công chúa Phất Kim: Thờ công chúa Phất Kim con vua Đinh.
  • Bia Cửa Đông: Bia tạc vào núi ghi lại sự tích cửa đông.
  • Lăng vua Đinh và lăng vua Lê: được xây dựng tại núi Mã Yên.

Di sản văn hóa – thiên nhiên thế giới Tràng An

[sửa | sửa mã nguồn]

Quần thể danh thắng Tràng An với hệ thống các hang động, thung nước, rừng cây và các di tích lịch sử gắn với kinh thành xưa của cố đô Hoa Lư. Nơi đây có 3 vùng lõi đã được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt và được UNESCO công nhận là di sản thế giới.

Quần thể chùa Bái Đính

[sửa | sửa mã nguồn]
Điện Tam Thế – Chùa Bái Đính.

Quần thể chùa Bái Đính được các báo giới tôn vinh là một quần thể chùa lớn nhất Đông Nam Á[5][6] là công trình kiến trúc được phục dựng để bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử của kinh đô Hoa Lư xưa. Đàn Tế Trời là nơi thờ Ngọc Hoàng Thượng đế cùng các vị thần trên thiên đình là Nam Tào, Bắc Đẩu, Phạm Thiên, Đế Thích và là nơi thực hiện các nghi lễ do Đức Vua chủ trì.

Chiến khu Quỳnh Lưu

[sửa | sửa mã nguồn]
Một điểm di tích của Chiến khu Quỳnh Lưu.

Động Thiên Hà

[sửa | sửa mã nguồn]

Hang Bụt

[sửa | sửa mã nguồn]

Miếu thờ Ngọc Quang Công chúa

[sửa | sửa mã nguồn]

Đàn Kính Thiên Tràng An

[sửa | sửa mã nguồn]

Đô thị cổ Hoa Lư

[sửa | sửa mã nguồn]
Một góc đô thị cổ Hoa Lư với làng cổ Yên Thành và làng cổ Yên Thượng

Hoa Lư là đô thị đầu tiên trong lịch sử Việt Nam. Năm 970, đồng tiền Việt Nam đầu tiên đã được Vua Đinh Tiên Hoàng cho phát hành, đánh dấu sự ra đời của nền kinh tế, tài chính của chế độ phong kiến trung ương tập quyền. Đại Việt Sử ký toàn thư cho biết năm Thái Bình thứ 7 (976) tại đây thuyền buôn nước ngoài tới dâng sản vật, kết mối giao thương với Đại Cồ Việt. Khu di tích Hoa Lư hiện tại có nhiều địa danh gắn liền với lịch sử hình thành đô thị Hoa Lư cũng như Thăng Long sau này là phố chợ, núi chợ, tường Dền, thành Dền, cầu Dền, cầu Đông, tường Đông, cửa Đông và phủ Chợ.

Sau khi nhà Lý dời đô về Thăng Long, Hoa Lư vẫn mang dáng dấp của một đô thị cổ kính được quan tâm, tìm hiểu. Những ngôi nhà cổ ở đây mang nét đặc trưng của châu thổ Bắc Bộ, được hình thành từ những tục quán sinh hoạt văn hóa lâu đời. Các nhà nghiên cứu còn so sánh Hoa Lư với đô thị Tràng An, đô thị cổ nhất của Trung Hoa qua vế đối "Hoa Lư đô thị Hán Tràng An". Với núi cao, hào sâu, Đô thị Hoa Lư vừa là quân thành lợi hại, hiểm hóc vừa hùng tráng, hữu tình của một thắng cảnh.

Dấu ấn đô thị cổ Hoa Lư còn lại ở nhiều di tích và tập tục văn hóa của các làng cổ Yên Thành, Yên Thượng và Chi Phong.

Làng cổ Chi Phong

[sửa | sửa mã nguồn]

Làng cổ Chi Phong nằm trọn trong thành Tây kinh đô Hoa Lư xưa. Làng đồng thời là một trong 16 thôn của xã Trường Yên. Cư dân làng Chi Phong quần tụ thành 3 xóm: Ngô Lân, Trung Lân và Chi Phong. Làng Chi Phong là quê hương của ông tổ nghề xây dựng Ninh Hữu Hưng. Hiện nay trên địa bàn làng có nhiều di tích văn hóa như đền Bim thờ vị quan trấn giữ thành Tây, đền Vực Vông thờ Bùi Văn Khuê và Nguyễn Thị Niên, chùa Duyên Ninh là ngôi chùa cầu duyên thời Đinh Lê và chùa Kim Ngân là nơi cất giữ vàng bạc, ngân khố quốc gia thời Đinh Lê.

Làng cổ Trường Yên

[sửa | sửa mã nguồn]

Toàn bộ xã Trường Yên hiện nằm trong vùng bảo vệ đặc biệt của cố đô Hoa Lư theo Quyết định số 82/2003/QĐ-TTg[7] năm 2003 của Thủ tướng Chính phủ. Hiện nay, tỉnh Ninh Bình đang có nhiều chính sách để phát triển kinh tế xã theo hướng đồng bộ du lịch lịch sử nhằm khai thác lợi thế của vùng đất cố đô. Xã Trường Yên nằm trong quần thể danh thắng Tràng An đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới, do đó, những làng cổ ở Trường Yên thu hút sự quan tâm đặc biệt. Theo thống kê sơ bộ hiện có khoảng trên 50 nhà cổ nằm rải rác trong toàn xã, một số vẫn giữ được nguyên trạng, có hai kiến trúc tiêu biểu giữ được nguyên trạng, được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa là nhà thờ họ Giang và nhà thờ họ Dương.[8] Nét đặc trưng của các làng cổ Trường Yên là kiến trúc nhà cổ ven núi đá vôi, đá hiện diện phổ biến như các cột đá, tường đá, bậc thềm, cổng đá, sân đá, bậc cầu ao bằng đá,...

Làng cổ Yên Thành

[sửa | sửa mã nguồn]
Cầu Đông nối làng cổ Yên Thành và làng cổ Yên Thượng

Làng cổ Yên Thành được giới hạn bởi 3 cổng chốt: cửa bắc vào trung tâm di tích Hoa Lư, cửa bắc vào kinh đô Hoa Lư xưa tại vị trí cầu Dền và cầu Đông nối với làng Yên Thượng. Đây là một làng cổ có vai trò trung tâm kết nối không gian giao thông và văn hóa với các làng lân cận của Hoa Lư tứ trấn.

Ngoài ra, còn có các điểm du lịch tiêu biểu khác: động Thiên Hà, sông Hoàng Long, chiến khu Quỳnh Lưu, chùa Duyên Ninh, chùa Nhất Trụ, đền Vực Vông, chùa Trung Trữ, đền Cả La Mai, chùa Phong Phú,....

Danh sách di tích

[sửa | sửa mã nguồn]
  • Đền Trần ở Khu du lịch sinh thái Tràng An thờ Quý Minh Đại vương
  • Đền Bim thờ Quý Minh Đại vương
  • Đền thờ Công chúa Phất Kim (Phủ bà Chúa) thờ Công chúa Phất Kim
  • Đền Vua Đinh thờ Vua Đinh Tiên Hoàng, Đinh Liễn, Đinh Hạng Lang, Đinh Toàn, Tứ trụ của triều Đinh
  • Đền Vua Lê thờ Vua Lê Đại Hành, Thái hậu Dương Vân Nga, Lê Long Đĩnh, Lê Thị Phất Ngân,   Phạm Cự Lượng
  • Đền Vực Vông thờ Bà Nguyễn Thị Niên, Hán Quận Công (Mỹ Quận Công), Vân Quận Công
  • Chùa Duyên Ninh thờ Phật
  • Chùa Kim Ngân thờ Phật
  • Chùa Nhội (Trung Oanh Tự) thờ Phật, Nguyễn Minh Không
  • Chùa Am – Núi chùa Am Thờ Phật, Các liệt sỹ đã hy sinh tại đây trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ
  • Chùa Nhất Trụ thờ Phật
  • Chùa Bà Ngô thờ Phật, Mẫu
  • Chùa động Am Tiên thờ Phật, Thiền sư Nguyễn Minh Không
  • Chùa Đìa thờ Phật
  • Đình Yên Thành thờ Vua Đinh Tiên Hoàng, Vua Lê Đại Hành
  • Đình Yên Trạch thờ Vua Đinh Tiên Hoàng, Vua Lê Đại Hành
  • Đình làng Chi Phong thờ Bùi Khúc
  • Phủ Áng Mương ở Khu du lịch Sinh thái Tràng An thờ Quan Thái giám triều Đinh
  • Phủ Đột ở Khu du lịch Sinh thái Tràng An thờ Quan Thái giám triều Đinh
  • Phủ Khống ở Khu du lịch Sinh thái Tràng An thờ Quan Thái giám triều Đinh
  • Phủ Kình Thiên thờ Kình Thiên Đại vương
  • Phủ Đông Vương thờ Đông Thành vương Lê Ngân Tích (con vua Lê Đại Hành)
  • Phủ làng Thong thờ Vận Dần Đại vương
  • Phủ Ngòi Gai
  • Phủ Đầu Tường thờ Dực Bảo Trung Hưng
  • Phủ Đông Thành Thành
  • Phủ Tùng Xẻo thờ Vong linh những người bị xử tử
  • Phủ Hang Tiền (Phủ chúa Phù Dung) thờ Bà Chúa Phù Dung
  • Phủ Chợ thờ Ngũ Lầu Đại Vương và bà tổ chèo Phạm Thị Trân
  • Phủ Núi Ngàn thờ Bà chúa Rừng xanh
  • Phủ Vọng Hà thờ Nguyễn Thị Niên
  • Lăng Vua Đinh thờ Vua Đinh Tiên Hoàng
  • Lăng Vua Lê thờ Vua Lê Đại Hành
  • Lăng mộ bà Nguyễn Thị Niên thờ Nguyễn Thị Niên
  • Hang Quàn thờ Là hội trường của Tỉnh ủy, UB hành chính tỉnh Ninh Bình trong thời kỳ chống đế quốc Mỹ
  • Hang muối thờ Là nơi sơ tán của UBHC tỉnh Ninh Bình trong chiến tranh chống Mỹ
  • Hang Mái Đá thờ Bà Chúa Rừng Xanh
  • Hang Luồn – Xuyên Thủy Động
  • Hang Son ở Khu du lịch sinh thái Tràng An thờ Có niên đại 7000 – 5000BP
  • Hang (Mái) đá Ông Mi ở Khu du lịch sinh thái Tràng An thờ Có niên đại 4000 – 1500BP
  • Hang Trống ở Khu du lịch sinh thái Tràng An thờ Có niên đại trước 6000 năm
  • Hang Mòi (hang cạn) ở Khu du lịch sinh thái Tràng An thờ Có niên đại 5000 năm
  • Hang Vượn trên thờ
  • Hang Vượn dưới thờ
  • Mái đá đền Trần ở Khu du lịch sinh thái Tràng An thờ
  • Động Am Tiên
  • Động Liên Hoa thờ Tả, hữu Thái giám và các vị quan triều Đinh
  • Cống Chẹm
  • Bia Cửa Đông Thành thờ Bia đá (chưa rõ niên đại) – nói về con đường vào kinh thành Hoa Lư
  • Bia Cầu Dền thờ Bia ghi về chợ Dền
  • Nhà thờ Dương Đức Vĩnh thờ Cụ Dương Đức Vĩnh
  • Nhà thờ Đặng Văn Hài thờ Cụ Đặng Văn Hài
  • Nhà thờ Phó Hiến sứ Hàn Giang Hầu thờ Phó Hiến sứ Hàn Giang Hầu, Hậu duệ dòng họ
  • Nhà thờ Tín vương Mạc Quyết thờ Cụ Tín Vương Mạc Quyết và dòng họ Mạc
  • Nhà thờ Đặng Công Vi thờ Cụ Đặng Văn Tờ và họ Đặng
  • Nhà thờ Nguyễn Huyền Trung thờ Cụ Phạm Khắc Thận
  • Nhà thờ Nguyễn Khắc Nhân ở thờ Tướng quân Nguyễn Đăng Tiến
  • Miếu Hai Cô thờ Nhị Nữ Anh Linh
  • Miếu Chi Phong thờ Thánh
  • Chùa Quán Vinh thờ Phật
  • Chùa Gà thờ Phật
  • Chùa Động Hoa Sơn thờ Phật
  • Chùa Ngô Khê thờ Phật
  • Chùa Ngọc Sơn thờ Phật
  • Chùa Thanh Hạ thờ Phật
  • Chùa Vịt thờ Phật
  • Đình làng Thanh Khê Hạ thờ Định Quốc công Nguyễn Bặc
  • Đình Ngô Khê Hạ thờ Định Quốc công Nguyễn Bặc
  • Đình làng Ngô Khê Thượng thờ Định Quốc công Nguyễn Bặc, Lực Lộ Đại vương, Đương cảnh Thành hoàng
  • Đền Hành Khiển thờ Định Quốc công Nguyễn Bặc
  • Đền Thượng thờ Đinh Quốc Công Nguyễn Bặc
  • Miếu Tiên Long thờ thần Cao Sơn trấn tây Hoa Lư tứ trấn
  • Miếu Thanh Thượng thờ Nguyễn Ngạn
  • Phủ Đức Ông thờ Thành hoàng làng
  • Nhà thờ Phó bảng Nguyễn Ngạn thờ Phó bảng Nguyễn Ngạn
  • Nhà thờ Cố cai Hoàng Ngọc Liễn thờ Cố cai Hoàng Ngọc Liễn
  • Nhà thờ họ Phạm Mạc thờ Cụ tổ họ Phạm Mạc
  • Nhà thờ họ Nguyễn Văn thờ Cụ tổ họ Nguyễn Văn
  • Nhà thờ họ Nguyễn Đình thờ Định Quốc công Nguyễn Bặc
  • Nhà thờ Phạm Đình Cật thờ Cụ Phạm Đình Cật, Thánh Mẫu Anh Hoa: con cháu dòng họ, được Vua phong Công chúa.
  • Hang Áng Nồi có Niên đại 2500 – 1500BP thuộc nền văn hóa Đông Sơn giai đoạn muộn
  • Bia đá Cầu Lòn thờ Nội dung bia ghi việc tu sửa cầu
  • Nhà thờ giáo xứ Áng sơn thờ Chúa Giê su
  • Nhà thờ giáo họ Đại Áng thờ Chúa Giê su
  • Đền làng Bãi Trữ thờ Lê Trang Tôn (Lê Trung Hưng)
  • Đền Nghè thờ Đức thánh Từ Bùi Thị Hoè
  • Đền Dừa thờ Thần Thành hoàng
  • Đền Cả La Mai thờ thần Quý Minh trấn nam Hoa Lư tứ trấn
  • Chùa Thượng thờ Thờ Phật
  • Chùa Phong Phú thờ Thờ Phật
  • Chùa Trung Trữ Trữ thờ Thờ Phật
  • Nhà Thờ giáo xứ La Vân thờ Thờ Chúa
  • Đình Phong Phú thờ thần Thiên Tôn trấn đông Hoa Lư tứ trấn
  • Miếu làng Bãi Trữ thờ Hoàng Hậu Ngô Thị Huệ
  • Từ đường họ Tống thờ dòng họ Tống Ninh Giang
  • Nhà thờ họ Dương đại tộc thờ Thờ tổ họ Dương
  • Nhà thờ Bùi Quốc Trinh Trữ thờ Cụ Bùi Quốc Trinh
  • Nhà thờ họ Phạm thờ Cụ Phạm Văn Khảng
  • Từ đườngngành II họ Tống thờ Tống Quang Lộc
  • Nhà thờ Vũ Đình Huấn thờ Cụ Vũ Đình Huấn và Bà Vũ Thị Đức,   Ông Vũ Đình Khánh
  • Nhà thờ Bùi Lãng Trữ thờ Cử nhân Bùi Lãng
  • Nhà thờ Vũ Bách Niên thờ Cụ Vũ Bách Niên
  • Chùa Bái Đính núi Sinh Dược thờ Phật, Nguyễn Minh Không, thần Cao Sơn trấn tây Hoa Lư tứ trấn
  • Chùa Mộc Hoàn (Thanh Hương tự) thờ Phật
  • Chùa Chợ thờ Phật
  • Đình Trung làng Sinh Dược thờ Thành hoàng làng
  • Đền Mục Hoàn thờ Thành hoàng
  • Đền Quận Lê thờ Quận Lễ (là con trai Mỹ quận công Bùi Văn Khuê và bà Nguyễn Thị Niên)
  • Đền Cây thờ Công chúa Lê Triều Kim Anh Từ Hoa, Thành hoàng làng
  • Đền Thanh Lương thờ Mẫu Lê triều, Bạch chúa
  • Đền Núi Thờ (đền Câu Chò) thờ thần Cao Sơn trấn tây Hoa Lư tứ trấn
  • Đền Đức Thánh Nguyễn (Linh từ, Đền Chợ) thờ Đức Thánh Nguyễn
  • Đền Cảnh Khế (đền Cảnh Sọt) thờ Thờ Bà Chúa
  • Đền Lăng (Phủ Lăng, Đền Mẫu) thờ Trưởng Quốc Công chúa
  • Đền Đầu Ghềnh (Đền cấy Làn Mát) thờ Đông Hải Thượng Đô đốc
  • Đền Bóng thờ Quan Đệ Tứ
  • Đền Tư thờ Ngọc Dong Công chúa
  • Đền Phú Vinh thờ Ngọc Dong Công chúa, Hoàng Khang Công chúa, Xuân Hoa Công chúa
  • Nhà thờ họ Nguyễn Văn thờ Cụ tổ họ Nguyễn Văn
  • Nhà thờ họ Trần Đăng thờ Cụ tổ họ Trần
  • Nhà thờ họ Nguyễn Vền thờ Cụ tổ họ Nguyễn Vền
  • Nhà thờ họ Lê thờ Cụ tổ họ Lê
  • Động thờ Mẫu thờ Mẫu
  • Hang Thung Bình 1 ở núi Tràng An là Di chỉ gồm 4 hang, thuộc thời kỳ đá mới, kim khí, có niên đại 6000 3000 năm
  • Hang Thung Bình 2 ở núi Tràng An là Di chỉ gồm 4 hang, thuộc thời kỳ đá mới, kim khí, có niên đại 6000 3000 năm
  • Hang Thung Bình 3 ở núi Tràng An là Di chỉ gồm 4 hang, thuộc thời kỳ đá mới, kim khí, có niên đại 6000 3000 năm
  • Hang Thung Bình 4 ở núi Tràng An là Di chỉ gồm 4 hang, thuộc thời kỳ đá mới, kim khí, có niên đại 6000 3000 năm
  • Hang Bói ở núi Tràng An có niên đại trước 6000 năm
  • Hang Chúa ở núi Tràng An có niên đại trước 6000 năm
  • Hang Lợn ở núi Tràng An có niên đại trước 6000 năm
  • Hang Trâu ở núi Tràng An có niên đại trước 6000 năm
  • Hang Nước ở núi Tràng An có niên đại trước 6000 năm
  • Đền Hạ thờ Đức Cao Minh
  • Đền Núi Cúc thờ thần Cao Sơn, Châu Bạc Thành hoàng, Hiểu Liệt Tôn thần, Hoàng Lương Công chúa, Xuân Dung Công chúa
  • Đền Đường Cái thờ Quốc Mẫu Hoàng Bà
  • Đền Chính thờ Thần hoàng
  • Đền Bệ thờ Tam Vị Thánh Mẫu, Chúa Sơn Lâm
  • Đền Cổng Sập thờ Bùi Thị Dung (có công chiêu dân triều Nguyễn)
  • Đền Ngói thờ Thần hoàng
  • Chùa An Lương (Chùa Dụ) thờ Phật
  • Nhà thò họ Phạm Giáp thờ Tổ họ Phạm Giáp
  • Nhà thờ họ Đàm thờ Tổ họ Đàm
  • Nhà thò họ Vũ Đông thờ Tổ họ Vũ Đông
  • Đình làng Quỳnh Phong thờ Ông Tổ làng nghề
  • Hang núi Tướng 1 ở núi Tràng An thờ Di chỉ khảo cổ thuộc nền văn hóa Hòa Bình và Đa Bút
  • Hang núi Tướng 2 ở núi Tràng An thờ Di chỉ khảo cổ thuộc nền văn hóa Hòa Bình và Đa Bút
  • Hang Đồng Thanh ở núi Tràng An thờ Di chỉ người tiền sử cư trú thuộc giai đoạn muộn (thời kỳ biển thoái)
  • Hang Thờ ở núi Tràng An thờ Di chỉ người tiền sử cư trú thuộc giai đoạn muộn (thời kỳ biển thoái)
  • Khu Trũng là di tích cách mạng
  • Đồng Báng là di tích cách mạng
  • Đền Thượng thờ Nhồi Hoa Công chúa (Công chúa nước Lào)
  • Đền Hạ thờ Quý Minh Đại vương
  • Đền Mộc Hoàn thờ Mẫu Thượng Ngàn
  • Chùa Thái Sơn thờ Phật
  • Chùa làng Chàng thờ Phật
  • Chùa Ngọc Mỹ thờ Phật
  • Đình làng Chàng thờ thần Quý Minh trấn nam Hoa Lư tứ trấn, Nhồi Hoa Công chúa, Hoàng Hoa Công chúa (Lai Hoa Công chúa), Hoàng Hoa Công chúa (Lai Hoa Công chúa)
  • Đình làng Lược thờ Trần Ải Bắc Đại vương, Chân Vương Công chúa
  • Đình làng Sưa thờ Tản Viên Sơn Tam Vị, lang Cun, lang Nuôi
  • Đình Ngọc Mỹ thờ Vua Đinh Tiên Hoàng, Thành hoàng làng, Phối thờ Huyền Trân Linh Chúa
  • Đình Vẽo thờ Bà Càn Hải
  • Đình Bái thờ thần Cao Sơn, thần Quý Minh (Hoa Lư tứ trấn)
  • Đình Xát thờ Vua Đinh Tiên Hoàng
  • Phủ Xát thờ Thủy Tinh Công chúa, Thiên Danh Công chúa, Thiên Tinh Công chúa, Ngọc Thanh Công chúa
  • Hang Sưa
  • Hang Chùa thờ Đinh Tiên Hoàng
  • Nhà thờ họ Hứa thờ Ông tổ họ Hứa,  2 vị Công chúa: Hiệu Sơn Tinh Hòa, Hiệu Sơn Tinh Hoa Sao
  • Nhà thờ giáo sứ Phúc Lai thờ chúa Giê su
  • Nhà thờ giáo họ Thanh Vĩ thờ chúa Giê su

Giao thông

[sửa | sửa mã nguồn]

Phường Tây Hoa Lư có hệ thống giao thông đường bộ và đường thủy rất thuận lợi:

Danh nhân

[sửa | sửa mã nguồn]

Hình ảnh

[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. 1 2 "Nghị quyết số 1674/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Ninh Bình năm 2025". Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. ngày 16 tháng 6 năm 2025. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 16 tháng 6 năm 2025.
  2. 1 2 Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên "ĐA"
  3. ↑ "Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam". Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. ngày 16 tháng 6 năm 2025. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 16 tháng 6 năm 2025.
  4. ↑ xaydungchinhsach.chinhphu.vn (ngày 28 tháng 6 năm 2025). "NGHỊ QUYẾT 203/2025/QH15 SỬA ĐỔI, BỔ SUNG MỘT SỐ ĐIỀU CỦA HIẾN PHÁP NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM". Báo Điện tử Chính phủ. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 7 năm 2026. Truy cập ngày 15 tháng 7 năm 2026.
  5. ↑ G.T (ngày 12 tháng 3 năm 2010). "Bái Đính: Ấn tượng về ngôi chùa lớn nhất Đông Nam Á". Tạp chí Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh.
  6. ↑ Ha Anh (ngày 8 tháng 2 năm 2009). "Ngôi chùa lớn nhất Đông Nam Á đang được hoàn thiện". Báo điện tử VnExpress.
  7. ↑ "Quyết định số 82/2003/QĐ-TTg về việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo và phát triển giá trị khu di tích lịch sử - văn hoá Cố đô Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình". ngày 29 tháng 4 năm 2003. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 7 năm 2024. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2024.
  8. ↑ Trọng Văn (ngày 28 tháng 11 năm 2013). "Cần có giải pháp khôi phục, bảo tồn Làng cổ ở Trường Yên". Ninh Bình Online. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 7 năm 2024. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2024.

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]
Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Tây_Hoa_Lư&oldid=75488861”