Tên gọi của Hà Nội qua các thời kỳ lịch sử

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Jump to navigation Jump to search

Từ khi hình thành cho đến nay, Thăng Long - Hà Nội có nhiều tên gọi. Ở đây chia các tên gọi thành hai loại: Chính quy và không chính quy, theo thứ tự thời gian như sau (mời xem chi tiết tại các bài liên quan):

Tên gọi Người đặt tên Thời gian Khoảng thời gian tồn tại Đơn vị hành chính Tên nước Tên khác, ý nghĩa Ghi chú
Long Đỗ theo sự tích 866 - Không rõ Không rõ Văn Lang Rốn rồng Tên chính quy
Tống Bình Thời Tùy, Đường 454 - 767 313 Huyện, trị sở Giao Châu Không rõ Tên chính quy
Đại La Trương Bá Nghi,Cao Biền 767-866
866 -1010
? Kinh đô Tĩnh Hải quân, Đại Cồ Việt Đại La Thành,Thành Đại La Tên chính quy
Thăng Long Lý Công Uẩn 1010 -1397 387 Kinh đô Đại Cồ Việt, Đại Việt Rồng bay lên[1] Tên chính quy
Đông Đô Hồ Quý Ly [2] 1397 - 1407 10 ? Đại Việt, Đại Ngu Kinh đô phía Đông (phân biệt với Tây Đô ở Thanh Hóa) Tên chính quy
Đông Quan Nhà Minh 1408 -1427 19 ? Thuộc Minh Cửa phía Đông Tên chính quy
Đông Kinh Lê Lợi 1427 - 1787 360 Kinh đô Đại Việt Kinh đô phía Đông Tên chính quy
Bắc Thành Quang Trung 1787 - 1802 15 ? nhà Tây Sơn Thành trì ở phía Bắc Tên chính quy
Thăng Long Gia Long 1805 - 1831 26 Trấn thành miền Bắc Việt Nam Thịnh vượng lên[3] Tên chính quy
Hà Nội Minh Mạng 1831 - 1902 71 Trấn thành miền Bắc, tỉnh lỵ Việt Nam, Đại Nam Bên trong sông[4] Tên chính quy
Hà Nội Toàn quyền Đông Dương 1902 - 1945 43 Thủ đô của toàn Đông Dương Đông Dương thuộc Pháp Bên trong sông Tên chính quy
Hà Nội Quốc hội Việt Nam 1945 - nay ? Thủ đô Việt Nam Bên trong sông Tên chính quy
Tràng An Nhà Nho Việt Nam ? ? Kinh đô ? Trường An, Trường Yên, yên bình mãi mãi Tên không chính quy
Phượng Thành Nguyễn Giản Thanh Thế kỷ XVI, đời Lê ? Kinh đô ? Phụng Thành[5] Tên không chính quy
Long Biên Nhà Hán, Ngụy, Tấn, Nam Bắc triều Thế kỷ III, IV, V, và VI ? Trị sở Giao Châu Không có[6] Tên không chính quy
Long Thành ? ? ? Kinh đô ? Tên gọi tắt của Kinh thành Thăng Long Tên không chính quy
Hà Thành ? ? ? Kinh đô ? Tên gọi tắt của Thành phố Hà Nội Tên không chính quy
Thành Hoàng Diệu Nhân dân Việt Nam ? ? Kinh thành ? Tên gọi theo tên người[7] Tên không chính quy
Kẻ Chợ Nhân dân Việt Nam ? ? ? ? Vùng đất buôn bán phát triển[8] Tên không chính quy
Thượng Kinh Nhân dân Việt Nam ? ? ? ? Chỉ Kinh đô Thăng Long Tên không chính quy

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Thăng Long 昇龍 (rồng thăng).
  2. ^ Ép Trần Thiếu Đế
  3. ^ Vua Gia Long đổi tên chữ Hán của Thăng Long 昇龍 (rồng bay lên) thành Thăng Long 昇隆 mang nghĩa là "thịnh vượng".
  4. ^ Hà Nội 河內: nằm trong sông.
  5. ^ Phụng thành 凤城: thành hình con chim phụng/phượng. Thành Gia Định sau này cũng có biệt danh Phượng thành.
  6. ^ Long Biên 龍邊: biên giới của thành Thăng Long?
  7. ^ Hoàng Diệu là vị quan trấn thủ thành Hà Nội, đã tự vẫn khi thất thủ trước thực dân Pháp.
  8. ^ Kẻ Chợ: Vùng đất của những người làm nghề buôn bán.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]