Tên gọi của Hà Nội qua các thời kỳ lịch sử

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Từ khi hình thành cho đến nay, Thăng Long - Hà Nội có nhiều tên gọi. Ở đây chia các tên gọi thành hai loại: Chính quy và không chính quy, theo thứ tự thời gian như sau (mời xem chi tiết tại các bài liên quan):

Tên gọi Người đặt tên Thời gian Khoảng thời gian tồn tại Đơn vị hành chính Tên nước Tên khác, ý nghĩa Ghi chú
Long Đỗ theo sự tích 866 - Chưa biết Chưa biết Tĩnh Hải quân Chưa biết Tên chính quy
Tống Bình Thời Tùy, Đường 454 - 767 313 Huyện, trị sở Giao Châu Chưa biết Tên chính quy
Đại La Trương Bá Nghi,Cao Biền 767-866
866 -1010
? Kinh đô Tĩnh Hải quân, Đại Cồ Việt Đại La Thành,Thành Đại La Tên chính quy
Thăng Long Lý Công Uẩn 1010 -1397 387 Kinh đô Đại Cồ Việt, Đại Việt Rồng bay lên, Rồng (bay) trong ánh Mặt trời lên cao[1] Tên chính quy
Đông Đô Hồ Quý Ly [2] 1397 - 1407 10 ? Đại Việt, Đại Ngu Kinh đô phía Đông (phân biệt với Tây Đô ở Thanh Hóa) Tên chính quy
Đông Quan Nhà Minh 1408 -1427 19  ? Thuộc Minh Cửa phía Đông Tên chính quy
Đông Kinh Lê Lợi 1427 - 1787 360 Kinh đô Đại Việt Kinh đô phía Đông Tên chính quy
Bắc Thành Quang Trung 1787 - 1802 15  ? nhà Tây Sơn Thành trì ở phía Bắc Tên chính quy
Thăng Long Gia Long 1805 - 1831 26 Trấn thành miền Bắc Việt Nam Thịnh vượng lên[3] Tên chính quy
Hà Nội Minh Mạng 1831 - 1902 71 Trấn thành miền Bắc, tỉnh lỵ Việt Nam, Đại Nam Bên trong sông[4] Tên chính quy
Hà Nội Toàn quyền Đông Dương 1902 - 1945 43 Thủ đô của toàn Đông Dương Đông Dương thuộc Pháp Bên trong sông Tên chính quy
Hà Nội Quốc hội Việt Nam 1945 - nay  ? Thủ đô Việt Nam Bên trong sông Tên chính quy
Tràng An Nhà Nho Việt Nam  ?  ? Kinh đô  ? Trường An, Trường Yên, yên bình mãi mãi Tên không chính quy
Phượng Thành Nguyễn Giản Thanh Thế kỷ XVI, đời Lê  ? Kinh đô  ? Phụng Thành[5] Tên không chính quy
Long Biên Nhà Hán, Ngụy, Tấn, Nam Bắc triều Thế kỷ III, IV, V, và VI  ? Trị sở Giao Châu Không có[6] Tên không chính quy
Long Thành  ?  ?  ? Kinh đô  ? Tên gọi tắt của Kinh thành Thăng Long Tên không chính quy
Hà Thành  ?  ?  ? Kinh đô  ? Tên gọi tắt của Thành phố Hà Nội Tên không chính quy
Thành Hoàng Diệu Nhân dân Việt Nam  ?  ? Kinh thành  ? Tên gọi theo tên người[7] Tên không chính quy
Kẻ Chợ Nhân dân Việt Nam  ?  ?  ?  ? Vùng đất buôn bán phát triển[8] Tên không chính quy
Thượng Kinh Nhân dân Việt Nam  ?  ?  ?  ? Chỉ Kinh đô Thăng Long Tên không chính quy

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Thăng Long 昇龍 (rồng bay lên).
  2. ^ Ép Trần Thiếu Đế
  3. ^ Vua Gia Long đổi tên chữ Hán của Thăng Long 昇龍 (rồng bay lên) thành Thăng Long 昇隆 mang nghĩa là "thịnh vượng".
  4. ^ Hà Nội 河內: nằm trong sông.
  5. ^ Phụng thành 凤城: thành hình con chim phụng/phượng. Thành Gia Định sau này cũng có biệt danh Phượng thành.
  6. ^ Long Biên 龍邊: biên giới của thành Thăng Long?
  7. ^ Hoàng Diệu là vị quan trấn thủ thành Hà Nội, đã tự vẫn khi thất thủ trước thực dân Pháp.
  8. ^ Kẻ Chợ: Vùng đất của những người làm nghề buôn bán.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]