Tô Kiều Ngân

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Tô Kiều Ngân

Công việcnhà thơ, nhà văn, nghệ sĩ thổi sáo
Dân tộcKinh
Giai đoạn sáng tác1948 - 2012

Tô Kiều Ngân (1926 - 2012) là một nhà thơ, nhà văn, nghệ sĩ thổi sáo nổi tiếng người Việt Nam[1].

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Tô Kiều Ngân tên thật là Lê Mộng Ngân, sinh năm 1926 tại Huế. Từ nhỏ ông đã sớm tỏ ra có chất nghệ sĩ, thường trốn học, đi chơi đó đây với cây sáo trúc không mấy khi rời tay.

Năm 1946 ông tham gia kháng chiến chống Pháp, phục vụ ban kịch của Vệ quốc đoàn khu IV từ Huế ra Thanh Hoá. Được một thời gian, ông xin tình nguyện chiến đấu tại mặt trận đèo Hải Vân, sau đó bị Pháp bắt năm 1948. Ba tháng sau ông được thả. Từ đó, Tô Kiều Ngân bắt đầu hoạt động văn nghệ. Tác phẩm đầu tiên của ông là kịch thơ Ngã ba đường do ban kịch Sông Ô trình diễn trên sân khấu Huế.

Năm 1950 ông gia nhập quân đội Quốc gia Việt Nam. Ba năm sau bà đưa gia đình vào miền Nam. Tại đây ông lần lượt viết cho các báo Đời Mới, Người Sống Mới, đồng thời cũng cộng tác với một vài tờ báo xuất bản tại Hà Nội như Hồ Gươm, Giác Ngộ

Năm 1955 ông cùng Đinh Hùng, Thanh Nam, Hồ Điệp, Hoàng Oanh... thành lập ban thi văn Tao Đàn trên đài phát thanh Sài Gòn. Sau đó ông lại cùng Thanh Nam chủ trương tuần báo Thẩm mỹ, rồi cộng tác với Sáng Tạo, Văn Nghệ Tiền Phong, Tiểu Thuyết Tuần San, Văn Nghệ Chiến Sĩ... Đặc biệt, ông cùng Trương Hoàng Xuân đã sáng tác bài "Cờ ta bay trên Quảng Trị thân yêu" nổi tiếng năm 1972.[2]

Sau 30/4/1975, nhà thơ Tô Kiều Ngân bị tù cải tạo giam tại Sơn La một thời gian dài.

Những năm cuối đời ông vẫn viết truyện ngắn, viết sách biên khảo, cộng tác với một số tạp chí trong nước.

Tô Kiều Ngân mất ngày 20/10/2012 tại nhà riêng, quận Bình Thạnh.

Sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Thơ

Thơ của ông ít xuất bản mà chỉ được truyền miệng trong giới bạn bè. Năm 1968, một loạt ca khúc phổ thơ chủ đề Huế Mậu Thân của ông rất nổi tiếng là bài "Những Con Đường Trắng" của Trầm Tử Thiêng viết dịp Huế Mậu Thân 1968, "Em Sắp Về Chưa", "Vào Mộng Cùng Em" (Châu Kỳ), "Tiếng chuông Linh Mụ" (Hoàng Nguyên).

  • Trường Ca Người lính Việt Nam
  • Ngàn Năm Mây Trắng (tập thơ)
  • Tiếng Sáo Tao Đàn (ca khúc)
Văn
  • Mặc Khách Sài Gòn (hồi ký)
  • Người Đi Qua Lô Cốt (tập truyện)
Sách biên khảo
  • Tự học thổi sáo & ngâm thơ
  • Chuyện Huế ít ai biết

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Nghệ sĩ Tô Kiều Ngân Văn Chương Việt
  2. ^ Trần Chí Phúc (ngày 2 tháng 1 năm 2015). “Ai là tác giả bản Cờ Ta Bay Trên Quảng Trị Thân Yêu?”. SBTN. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2015.