Tôn Thất Đàm

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Tôn Thất Đạm)
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm

Tôn Thất Đàm[1] (chữ Hán: 尊室談, 18641888) là một trong những chỉ huy của phong trào Cần Vương.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Tôn Thất Đàm quê ở xã Xuân Long, thành phố Huế, là con trai trưởng của Tôn Thất Thuyết, anh trai của Tôn Thất Thiệp.

Cuộc đời[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 4 tháng 7 năm 1885, Tôn Thất Thuyết cho quân đánh úp vào đồn Mang Cá và Tòa Khâm sứ Pháp nhưng thất bại. Vua Hàm Nghi cùng Tôn Thất Thuyết chạy ra thành Quảng Trị, sau đó lên Sơn Phòng Tân Sở rồi về vùng Tuyên Hoá, Quảng Bình. Tại Tân Sở vua Hàm Nghi phát động phong trào Cần Vương. Tôn Thất Đàm nhận chức Khâm sai Chưởng lý quân vụ đại thần, thay cha điều hành triều đình Hàm Nghi. Ông cùng Tôn Thất Thiệp được cha giao cho nhiệm vụ bảo vệ vua Hàm Nghi trong khoảng thời gian từ tháng 2 năm 1886 đến tháng 10 năm 1888.[2]

Cuối năm 1888, vua Hàm Nghi bị một thuộc hạ là Trương Quang Ngọc làm phản đem quân tới bắt. Tôn Thất Thiệp bảo vệ vua và bị giết chết. Tôn Thất Đàm đã tự sát vào ngày 15 tháng 11 năm 1888 khi hay tin vua Hàm Nghi bị lọt vào tay quân Pháp.

Có nguồn cho rằng khi vua Hàm Nghi bị bắt, Tôn Thất Đàm đang đóng quân ở Hà Tĩnh. Nghe tin, ông viết cho Hàm Nghi một bức thư tạ tội đã không bảo vệ được vua. Và một bức thư cho thiếu tá Dabat, đóng ở đồn Thuận Bài xin cho thủ hạ ra đầu thú về làm ăn. Sau đó ông thắt cổ tự vẫn.[3]

Tưởng nhớ[sửa | sửa mã nguồn]

Tên ông được đặt cho một con đường ở Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, thành phố Nam Định, tuy nhiên bị ghi sai thành Tôn Thất Đạm.[4]

Bên lề[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 2018, căn nhà của ông được phục dựng trong Bảo tàng nhà ViệtĐiện Bàn, Quảng Nam.[5]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]