Tề Ý công

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tề Ý công
齊懿公
Vua chư hầu Trung Quốc (chi tiết...)
Vua nước Tề
Trị vì 612 TCN609 TCN
Tiền nhiệm Khương Xá
Kế nhiệm Tề Huệ công
Thông tin chung
Khương Thương Nhân
chư hầu nước Tề
Thân phụ Tề Hoàn công
Thân mẫu Mật cơ
Mất 609 TCN
Trung Quốc

Tề Ý công (chữ Hán: 齊懿公; cai trị: 612 TCN609 TCN[1]), tên thật là Khương Thương Nhân (姜商人) là vị vua thứ 21 nước Tề - một chư hầu của nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Ông là con trai thứ 5 của Tề Hoàn công – vua thứ 16 nước Tề và là em của các vua Tề Hiếu công, Tề Chiêu công. Mẹ ông là bà Mật cơ.

Giành ngôi[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng 10 năm 643 TCN, Tề Hoàn công qua đời. Dịch Nha và Thụ Điêu lập công tử Khương Vô Khuy lên ngôi. Thế tử Khương Chiêu chạy sang nước Tống nhờ Tống Tương công giúp đỡ.

Khi Vô Khuy lên ngôi, Khương Thương Nhân cùng các anh là Khương Nguyên, Khương Phan đều có ý định tranh giành khiến nước Tề rối loạn. Tống Tương công mang quân sang đánh Tề, đưa thế tử Chiêu về nước. Dịch Nha, Thụ Điêu và Khương Vô Khuy cùng bị giết.

Quân Tống rước Khương Chiêu vào kinh đô lập làm vua, tức là Tề Hiếu công. Khương Thương Nhân cùng Khương Phan, Khương Nguyên đều chịu quy phục.

Ngôi vua truyền qua các con trai của Tề Hoàn công. Tháng 5 năm 613 TCN, Tề Chiêu công (Khương Phan) mất. Thế tử Khương Xá lên nối ngôi. Tháng 9 cùng năm, Khương Thương Nhân có nhiều vây cánh trong triều, ra tay giết Xá để đoạt ngôi vua, tức là Tề Ý công.

Bị giết[sửa | sửa mã nguồn]

Tề Ý công không được lòng người trong nước. Khi còn là công tử, ông tranh chấp đất đai với nhà họ Bính nhưng không được. Khi lên ngôi, ông liền sai quật mả cha của Bính Xúc và chặt chân tay. Tuy nhiên ông vẫn để Bính Xúc làm người đánh xe.

Sau đó Ý công lại cướp vợ Diêm Chức, song lại dùng Diêm Chức làm Tham thặng. Vì vậy Diêm Chức và Bính Xúc oán hận Tề Ý công.

Năm 609 TCN, nhân dịp Ý công đi chơi ở Thân Trì, hai người đồng mưu dụ Ý công vào chơi trong rừng trúc rồi giết chết trên xe, bỏ xác trong rừng. Tề Ý công ở ngôi tất cả 4 năm.

Người nước Tề thấy Ý công chết bèn lập anh ông là Khương Nguyên - người con còn lại của Tề Hoàn công - lên làm vua, tức là Tề Huệ công.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
    • Tề Thái công thế gia
  • Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, NXB Thế giới
  • Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 3, NXB TP Hồ Chí Minh

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Sử ký, Tề Thái công thế gia; Phương Thi Danh, sách đã dẫn, tr 22