Tống Thị Được

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Hiếu Minh Hoàng hậu
孝明皇后
Phi tần chúa Nguyễn
Hoàng hậu nhà Nguyễn
Tại vịTruy tôn
Tiền nhiệmTống Thị Lĩnh
Kế nhiệmTrương Thị Thư
Thông tin chung
Phu quânMinh vương Nguyễn Phúc Chu
Hậu duệNinh vương Nguyễn Phúc Chú
Luân Quốc công Nguyễn Phúc Tứ
Tên húy
Tống Thị Được
宋氏特
Thụy hiệu
Từ Huệ Cung Thục Ý Đức Kính Mục Hiếu Minh Hoàng hậu
慈惠恭淑懿德敬穆孝明皇后
Thân phụHồ Văn Mai
Sinh1680
Phú Xuân, Đại Nam
Mất5 tháng 3 năm 1716 (36 tuổi)
Phú Xuân, Đại Nam
An tángLăng Vĩnh Thanh (Hương Trà, Huế)

Tống Thị Được (chữ Hán: 宋氏特; 16805 tháng 3 năm 1716), còn có húyQuyền (權), tôn hiệu Hiếu Minh Hoàng hậu (孝明皇后), là một Chánh cung của Minh vương Nguyễn Phúc Chu trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Hiếu Minh Hoàng hậu Tống Thị Được sinh năm Canh Thân (1680), nguyên quán ở huyện Hương Trà, phủ Thừa Thiên, là con gái của Chưởng doanh Hồ Văn Mai[1]. Bà Được vốn mang họ Hồ, sau nhập cung được cải sang họ Tống[2].

Khi mới tiến cung, bà được xếp vào bậc Hữu cung tần (右宮嬪) rồi được tấn phong làm Chiêu nghi (昭儀), rất chúa Minh Nguyễn Phúc Chu yêu quý[2]. Chiêu nghi Tống thị tính nhân từ, thuần hậu, trong cung ai cũng mến đức của bà[1].

Bà Chiêu nghi sinh được cho chúa Minh hai người con trai[1]:

Năm Bính Thân (1716), ngày 12 tháng 2 (âm lịch), bà Chiêu nghi Tống thị qua đời, hưởng dương 37 tuổi[1], được truy tặng làm Minh phi (明妃), liệt vào hàng Phu nhân (夫人), thụyTừ Huệ (慈惠)[2]. Lăng của bà được gọi là lăng Vĩnh Thanh (nay thuộc phường Hương Hồ, thị xã Hương Trà, Huế)[1].

Năm Giáp Tý (1744), Vũ vương Nguyễn Phúc Khoát gia tặng cho tổ mẫu làm Từ Huệ Cung Thục Ý Đức Kính phi (慈惠恭淑懿德敬妃)[2].

Năm Gia Long thứ 5 (1806), vua truy tôn cho bà làm Từ Huệ Cung Thục Ý Đức Kính Mục Hiếu Minh Hoàng hậu (慈惠恭淑懿德敬穆孝明皇后), phối thờ cùng Hiển Tông Nguyễn Phúc Chu tại Thái Miếu, ở án thứ ba bên trái[2]. Bài sách văn tấn tôn có lời rằng:

Đón quẻ Kiền là quẻ Khôn sánh với đế gọi là hậu. Lễ đặt bởi nghĩa, kính với người tôn, là để tỏ lễ nhà tôn miếu. Kính nghĩ, Từ Huệ Cung Thục Ý Đức Tống Kính Phi điện hạ: dáng đẹp nổi trâm cài hoa giắt, đức tốt như ngọc cư, ngọc hành. Thùy mị đề tiên phòng gương mẫu ưu cần giúp chúa như thơ Kê minh[3] chung đúc điềm Hoa chử[4] tốt lành, thịnh vượng về sau thơ Lân chỉ[5]. Cho nên nay trên đội ơn thừa, mở mang nghiệp lớn. Bèn xét lẽ văn, tán dương đức tốt. Cẩn tín sách vàng dâng tôn hiệu là: Từ Huệ Cung Thục Ý Đức Kính Mục Hiếu Minh Hoàng Hậu, thờ chung vào gian tả tam nhà Thái Miếu.[2]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â b c Nguyễn Phúc tộc thế phả, tr.152
  2. ^ a ă â b c d Đại Nam liệt truyện, tập 1, quyển 1 – phần Hiển Tông Hiếu Minh Hoàng Hậu họ Tống
  3. ^ Kê minh: Một thơ ở thiên Tô phong nằm trong Kinh Thi nói hiền phi đời xưa khuyên vua dậy sớm coi chầu.
  4. ^ Hoa chử: Mẹ vua Phục Hy ở bên Hoa Tư, cảm khí cầu vồng vòng quanh mình bèn có thai, sinh ra Phục Hy.
  5. ^ Lân chỉ: Một thơ ở thiên Thiệu nằm trong Kinh Thi khen Hậu phi sinh nhiều con cháu có đức tốt như con lân.