Tốt lạc hậu (cờ vua)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
abcdefgh
8
Chessboard480.svg
c6 black pawn
d5 black pawn
d4 white pawn
8
77
66
55
44
33
22
11
abcdefgh
Đen có một Tốt lạc hậu ở c6.

Trong cờ vua, một quân Tốt lạc hậu là quân Tốt nằm dưới mọi quân Tốt ở ô cùng màu khác trên các cột kề bên và không thể tiến lên một cách an toàn.[1] Trong hình bên, Tốt Đen ở c6 là một quân Tốt lạc hậu.


Tính chất yếu cố hữu[sửa | sửa mã nguồn]

Tốt lạc hậu thường là một vị trí bất lợi vì việc bảo vệ chúng là khó khăn. Đồng thời, đối phương có thể đặt một quân, thường là , vào ô (cái hố) ngay trước vị trí của quân Tốt lạc hậu mà sẽ không gặp bất kỳ nguy cơ (sự tấn công) nào từ Tốt đối phương mà có thể đuổi được nó đi. Tốt lạc hậu cũng ngăn cản khiến XeHậu đồng đội không thể tấn công quân nằm trong "hố" từ vị trí dưới trên cùng cột.

Nếu Tốt lạc hậu nằm trên một cột nửa mở, như trong trường hợp trên hình, bất lợi sẽ còn lớn hơn, khi mà quân Tốt sẽ dễ dàng bị tấn công bởi Xe hoặc Hậu đối phương trên cùng cột (cột c). Các quân khác cũng sẽ trở nên yếu khi mà chúng phải "tận tụy" bảo vệ lấy Tốt lạc hậu, nghĩa vụ phải bảo vệ Tốt khiến chúng không thể triển khai cho những mục đích khác.

Trong thực tiễn[sửa | sửa mã nguồn]

abcdefgh
8
Chessboard480.svg
a8 black rook
c8 black bishop
d8 black queen
e8 black king
f8 black bishop
h8 black rook
a7 black pawn
b7 black pawn
f7 black pawn
g7 black pawn
h7 black pawn
c6 black knight
d6 black pawn
f6 black knight
b5 white knight
e5 black pawn
e4 white pawn
c3 white knight
a2 white pawn
b2 white pawn
c2 white pawn
f2 white pawn
g2 white pawn
h2 white pawn
a1 white rook
c1 white bishop
d1 white queen
e1 white king
f1 white bishop
h1 white rook
8
77
66
55
44
33
22
11
abcdefgh
Phương án Sveshnikov trong Phòng thủ Sicilian sau nước 6...d6 của Đen

Lý thuyết khai cuộc hiện đại cho thấy nét đặc trưng ở một vài dạng khai cuộc trong đó một trong số những kỳ thủ cân nhắc việc phải gánh chịu một quân Tốt lạc hậu để đổi lấy lợi thế khác như là sự chủ động hoặc là ưu thế phát triển. Một ví dụ tuyệt vời là Phương án Sveshnikov trong Phòng thủ Sicilian.

Sau các nước 1. e4 c5 2. Mf3 Mc6 3. d4 cxd4 4. Mxd4 Mf6 (hoặc 4...e5!? 5.Mb5 d6 – phương án Kalashnikov) 5. Mc3 e5!? 6. Mdb5 d6 (xem hình bên), Đen có một Tốt lạc hậu ở d6 nhưng Trắng giờ phải chịu đựng việc di dời quân Mã và trung tâm bị suy yếu sau khi 7. Tg5 a6 8. Ma3 b5 9. Txf6 gxf6! 10. Md5 (tránh khỏi nguy cơ hai Mã bị chĩa đôi bởi Tốt) 10... f5! (hoặc 10...Tg7 11.c3 [tạo điều kiện cho Mã ở a3 quay trở lại trung tâm thông qua Ma3–c2–e3] 11...f5!) 11. c3 Tg7, và vân vân.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Silman 1998, tr. 236.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]