Tử Phác

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Tử Phác (1923-1982) tức Nguyễn Anh Chấn tên thật là Nguyễn Văn Kim là nhà văn, nhà thơ, nhạc sĩ. Là tác giả bài "Tiếng Hát Quay Tơ" nổi tiếng làm năm 1948[1]. Ông là một trong những nhân vật trụ cột của Phong trào Nhân văn-Giai phẩm.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Tử Phác sinh năm 1923, nhà ở phố Hàng Giấy, khu chợ Đồng Xuân, Hà Nội. Thời niên thiếu ông thường viết nhạc cùng Lương Hàm Châu (cháu của Lương Văn Can trong Đông Kinh Nghĩa Thục). Mẹ ông là Trương Tần Phác, hậu duệ của anh hùng Trương Định. Bút danh Tử Phác có nghĩa là con của bà Phác.

Năm 1945, ông tham gia kháng chiến chống Pháp làm kháng chiến chống Pháp. Tử Phác được kết nạp vào Đảng Cộng sản và phụ trách tờ báo Thủ đô của khu II.

Năm 1949, được vào Ban Chấp hành Chi hội Văn nghệ Liên khu III

Năm 1950, Tử Phác giữ chức Trưởng phòng Văn Nghệ thuộc Tổng cục Chính trị

Năm 1952, ông làm Tổng Phụ trách Văn Công Quân đội

Từ năm 1957-1958 Tử Phác là Thư ký Tòa Soạn của báo Nhân văn Giai phẩm.

Năm năm 1959-1960 khi vụ Nhân văn Giai phẩm xảy ra ông bị đưa đi cải tạo tại Hòa Bình.

Sau khi cải tạo về Tử Phác không tìm được một việc làm nào. "Không có sinh kế, vợ con nheo nhóc, sống vất vưởng nhờ tiền trợ giúp của gia đình nội ngoại ở Pháp, đồ đạc trong nhà bán dần dần đến cả chiếc dương cầm, cái hương án... " [2]

Năm 1982, Tử Phác mất trong cảnh cô đơn, nghèo đói, đau đớn vì bệnh ung thư.

Trích thơ Trần Dần tế ông:

"Ngày xửa, ngày xưa... có một chàng trai...

trong ầm ầm... gió rét... mưa bay...

động tâm vì những người chiến trường áo mong manh...

liều lấy cả tuổi xanh mình... tim thật mình...

quay tơ... may áo...

ai ai đều nhớ...

mỗi một đường tơ là mỗi dây tình...

dâng người hiên ngang... "

Bài Tiếng hát quay tơ[sửa | sửa mã nguồn]

Trích đoạn: ...

Quay quay thương nhớ quyến vào tơ

Quay quay chăn ấm quấn thân chàng

Mỗi một đường tơ là mỗi dây tình

Trong lòng em dâng người hiên ngang

Nhịp xa quay vang trong tiếng gió đìu hiu

Mình tơ êm óng chuốt như nắng hanh vàng

Mùa lá trút sắp qua nhớ chàng quay gấp bánh xa

Tơ vàng chắn lối gió đông cho..đêm không lạnh lùng

...

Nhận định[sửa | sửa mã nguồn]

Báo Lao động số 11 năm 1998 có bài nhận định về ông như một "nghệ sĩ có tầm vóc văn hoá sâu sắc thuộc số người sớm nhất mở đường "sân khấu hoá" cho một điệu múa dân gian là điệu múa sạp."

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Vài Kỷ Niệm Về Nhà Thơ Và Nhạc Sĩ Tử Phác-Vân Uyên, 12/5/02
  2. ^ [1] Vài kỷ niệm về nhà thơ, nhạc sĩ Tử Phác

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]